Een Vandaag 🇳🇱

_id	69501c49f8cc25f3366cff9a
url	https://npo.nl/start/serie/eenvandaag/seizoen-12/eenvandaag_6045/afspelen
datetime	2025-12-27 18:15:00
description	Het laatste nieuws en achtergronden uit binnen- en buitenland. Via het EenVandaag Opiniepanel kunnen 50.000 leden hun stem laten horen en reageren op actuele thema's.

 

Statements

idx	statement	score
0	Door AI ben je straks misschien je baan kwijt, Whitney.	5.4
2	Of we ons zorgen moeten maken, vertel ik je straks.	4.2
3	En wat doe je als jongere als je nu een studie moet kiezen?	8.0
5	Het afgelopen half jaar heeft één student aan mij gevraagd: Bestaat mijn baan nog als ik deze studie doe?	10.3
6	En we laten zien wat er hier gebeurt met ons brein.	8.96
12	En niet omdat het nieuw is, maar omdat het steeds duidelijker wordt wat we er allemaal mee kunnen.	4.28
14	Steeds meer bestuurders van grote bedrijven verwachten dat hun medewerkers vervangen zullen worden door kunstmatige intelligentie.	26.86
15	Ik dacht wel echt van: ho, dit is wel echt bizar gewoon eigenlijk wel.	4.64
16	Volgend jaar gaat ons bedrijf er heel anders uitzien dacht ik gelijk.	3.82
19	Vandaag kijken we naar de impact van AI op de arbeidsmarkt.	57.32
20	Want ik zag dit voorbij komen: Werken wordt een hobby.	4.06
26	Maar naast hem zat de baas van chipproducent NVIDIA.	10.99
28	Hij, maar ook Elon Musk, zijn natuurlijk mensen die zelf flink in AI hebben geïnvesteerd.	29.24
32	Vraag je het AI zelf, dan zegt ie dit: Het gaat om systemen die leren van data en zelf beslissingen of voorspellingen maken.	19.29
33	Het werkt zo: Een robot die telkens hetzelfde voorwerp oppakt, is geen AI.	79.56
34	Die is gewoon geprogrammeerd om zijn robotarm exact zo te bewegen.	82.24
35	Maar een robot die zelf kan zoeken waar het voorwerp staat en hoe hij dat moet oppakken met andere woorden, een robot die zelf oplossingen kan bedenken als iets niet voorgeprogrammeerd is dat is een machine die artificieel intelligent is.	9.58
38	Laatst nog: ING schrapt mogelijk duizend banen door meer AI in te zetten.	78.02
40	Sommige onderzoekers zeggen dat zelfs 70 procent van alle banen straks overbodig zijn.	89.33
41	De geestelijke vader van kunstmatige intelligentie waarschuwt ons.	23.1
43	Dat mensen bang zijn dat technologie ze overbodig maakt, is niks nieuws.	46.32
44	Eind 19e eeuw kwamen Britse textielwerkers in opstand, de zogeheten Luddieten.	30.31
45	Die wevers verzetten zich tegen de mechanisering van het weefgetouw.	88.45
46	Dat kon via allerlei nieuwe uitvindingen aangedreven worden.	5.59
47	Ze gingen een fabriek binnen en sloegen de machines kort en klein.	6.66
48	Maar het proces van mechanisering van het weefproces is natuurlijk niet stilgezet.	6.33
49	Dit soort zorgen over technologische vooruitgang zie je vaker.	86.32
51	En het opvallende: ondanks al die voorspellingen, is de werkloosheid zelden zo laag geweest.	65.25
53	Er is nog werk zat, maar het gaat wel heel erg snel.	3.9
54	En we horen steeds vaker dat banen gaan verdwijnen door AI.	62.19
58	Sommigen wel, maar we zitten niet massaal in de stress.	22.9
59	Het hangt ook een beetje af van wat voor baan je hebt.	3.77
60	Mensen met een praktische baan, die uitvoerend werk doen daarvan zegt bijna 1 op de 10, 9% dat ze zich wel eens zorgen maken over de toekomst van hun baan.	90.3
62	'Ik zie AI niet heel snel een biertje tappen in de kroeg of mijn vrachtwagen besturen.'	7.11
63	Een timmerman zegt ook: 'Ik zie niet snel hoe AI een hele veranda in elkaar kan timmeren.'	6.65
65	Precies, ook moeilijk; dan komen we bij de theoretische banen.	4.11
67	Werken met computers of in het bankwezen of in het verzekeringswezen, vormgevers.	5.34
70	Wel met de kanttekening dat mensen zeggen: Een deel van mijn baan is menselijk contact, zoals wij hier doen.	3.72
74	Veel mensen kunnen zich niet voorstellen dat ze totaal overbodig worden.	9.73
75	Dat zie je ook in een van de reacties die we kregen.	6.24
76	Iemand is net ontslagen bij ABN AMRO omdat zijn baan is overgenomen door AI.	56.28
77	En die zegt: ik kan me er moeilijk bij neerleggen omdat ik niet het gevoel heb dat de bank het systeem heel goed kent en beheerst.	4.06
79	Je ziet heel veel berichten dat onze banen gaan verdwijnen.	3.93
81	Misschien is het realisme of zelfoverschatting en weten we dat aan het eind van de uitzending.	4.32
82	Het is ook wel zo dat als mensen kijken naar de hele sector waarin ze werken dat er meer mensen zijn die denken: hier zullen vast ontslagen vallen.	5.33
84	Ook omdat ze denken: wij zijn toch wel onmisbaar eigenlijk.	5.14
85	Wij gaan hier niet de dupe van worden, want AI moet ingevoerd en gecontroleerd worden door menselijke kennis.	5.28
86	De helft ongeveer zegt: ik denk niet dat er heel veel gaat veranderen.	3.59
87	En 4 procent: ik denk dat er zelfs meer banen bij gaan komen.	7.17
88	Panelleden zijn voor jou zeker onmisbaar; goed dat ze geen doemdenkers zijn.	3.72
89	Maar laten we eens gaan kijken wat bedrijven nu al doen met AI en wat dat voor werknemers betekent.	5.1
90	De impact van AI op onze industrie in het algemeen en op ons als bureau, is immens.	20.52
93	De effecten van AI op de arbeidsmarkt zijn nu al merkbaar.	60.87
94	Ingewikkelde en repeterende processen worden vaak al door de computer gedaan zoals bij dit Amerikaanse reclamebureau, gevestigd in Amsterdam.	6.67
95	Hier staan we midden in het bureau, gewoon echte mensen die met elkaar nog steeds samenkomen om grote ideeën te bedenken aan de hand van AI.	3.61
96	Het reclamebureau heeft veel grote klanten, waaronder McDonald's waarvoor ze dit jaar de kerstcommercial volledig door AI lieten ontwikkelen.	12.0
97	Een commercial die uiteindelijk werd teruggetrokken vanwege veel kritiek.	7.05
98	Maar de toekomst is niet voorstelbaar zonder AI, aldus de directeur.	30.76
99	Het gaat sneller dan we als mens eigenlijk aan kunnen.	6.24
100	Als je de techneuten bekijkt, die bijhouden wat er elke week aan nieuwe releases is dan is de versnelling van deze ontwikkeling sneller dan dat mensen het kunnen omarmen.	8.77
104	Nu al wordt hier in elke fase van het creatieve proces AI gebruikt.	3.67
105	Het maakt zaken mogelijk die eerder zeer kostbaar waren.	4.15
106	Stel je voor dat je op de top van Mount Everest een campagne wil doen.	6.45
108	Of je hebt een campagne geschoten op Mount Everest, maar we willen toch nog even een shot editen.	4.7
109	Als we het kunnen fiksen op die manier, doen we dat.	4.26
110	We hebben een analyse gedaan vanuit onze branchevereniging.	7.53
113	Er zijn jobs die zwaar geraakt worden, op dit moment al door AI.	78.81
114	Dat zijn banen waar veel repeterende karakters in zitten.	3.64
115	Daar zie je nu al een leegloop op dat soort functies.	4.05
118	En er ontstaat een hele categorie nieuwe jobs: Het kunnen prompten, een goede opdracht kunnen geven aan een computer.	4.81
119	Of je nou een analist, een designer of een producer bent.	4.02
120	Daar zie je een enorme behoefte aan een nieuw soort mensen.	4.57
121	Op dit callcenter in Leeuwarden werken ze nog gewoon met mensen maar doet AI het werk live op de achtergrond.	8.22
122	Hij is nu met een klant aan de lijn en AI luistert met hem mee.	4.42
123	Die hoort wat het probleem is en kan het achter de schermen op gaan lossen.	4.61
124	Hij hoeft alleen nog maar tegen de klant te zeggen: het wordt gefikst.	4.66
126	Op deze manier kunnen klanten zonder wachttijden sneller geholpen worden.	28.89
127	Waar we eerst in een uur 8 tot 10 klanten konden helpen kunnen we nu 20 tot 25 klanten in een uur helpen.	5.72
128	Het begin van een ontwikkeling die niet te stoppen is, volgens de oprichter van dit bedrijf.	4.26
129	Hier zitten de echte mensen, die nog de klanten te woord staan.	3.45
131	Naar verwachting wordt dat eiland dus steeds groter en dat steeds kleiner.	6.81
132	Want uiteindelijk zullen ook de medewerkers aan de telefoon vervangen worden door AI.	18.69
133	AI: Vervelend om te horen dat u het Vervelend om te horen dat u het pakket nog niet heeft ontvangen.	7.93
134	Dat regel ik voor u. Iets wat nu nog in de kinderschoenen staat.	3.63
135	Heeft u verder nog vragen of kan ik u nog ergens mee helpen?	4.26
139	De oplossing is wel goed, maar het klinkt niet lekker.	4.39
140	En dat laatste stukje, ik denk dat dat binnen een, twee, max drie jaar echt weg is.	3.5
143	Het is misschien kut, maar we worden toch echt vervangen op termijn.	5.06
145	Wij gaan praten over de invloed van AI op de arbeidsmarkt.	38.54
153	De zakelijke dienstverlening en ook de financiële dienstverlening en de ICT meer dan de helft van de bedrijven gebruikt daar nu AI.	26.98
157	Maar we horen net van Joyce dat de meeste mensen zich nog geen zorgen maken over hun baan.	4.46
159	Nee, ik denk dat heel veel mensen het beeld van AI hebben dat je door ChatGPT hebt.	7.61
161	Je ziet niet direct hoe dat jouw werk gaat vervangen.	4.03
162	Misschien als hulpmiddel, maar niet als vervanging.	5.46
163	De grote vervanging door AI zit in het ontwikkelen van nieuwe systemen, vooral bij grote bedrijven waardoor een heel bedrijfsproces efficiënter wordt.	48.39
164	Je ziet dat daar bedrijven vooral veel die AI-technologie gebruiken.	18.46
165	Bedrijfsprocessen efficiënter maken voor de marketing, verkoop en administratie.	16.08
167	Die snelle, repeterende taken waarover wordt gepraat.	3.95
168	Dingen die je makkelijk kan automatiseren, staan onder druk.	9.01
169	Praten we dan over mensen die daar al heel lang werken?	7.36
170	Voor nu zien we dat meestal de mensen die werk hebben, andere taken gaan doen.	4.3
173	Ga je als bedrijf nieuwe mensen aannemen of ga je het met nieuwe technologieën doen?	13.23
177	Dus die startersfuncties staan onder druk, Whitney.	5.79
178	Dan denk ik direct aan jongeren die een keuze moeten gaan maken.	4.56
180	Dan is het handig om te weten of de baan die je wil over een paar jaar nog bestaat.	4.02
183	Het ging net al over bedrijven die goed kijken naar verschillende functies.	4.0
184	Want misschien kunnen ze die in de toekomst door AI laten doen.	10.81
185	Zo laat Microsoft al 30% van het programmeerwerk doen door AI.	89.23
187	Er vallen dit jaar veel ontslagen bij Amerikaanse techbedrijven onder andere door AI.	85.04
188	Opvallend, want nog niet zo lang geleden waren studenten wanneer ze zich aanmelden voor een studie in die richting, zeker van een baan.	7.07
190	Maar in Amerika zijn er al berichten dat het aantal aanmeldingen voor dit soort studies met 10 tot 20 procent is gedaald.	30.75
191	Dus dat is een dilemma voor jongeren die een studie moeten gaan kiezen.	8.14
194	Ja, we hebben bijna 600 jongeren gevraagd, die nu studeren of net afgestudeerd zijn.	17.19
195	De meesten zeggen dat ze er geen rekening mee hebben gehouden.	8.45
197	Maar ze zeggen ook wel: de opkomst van AI is heel snel gegaan.	14.31
198	Toen ik mijn studiekeuze moest maken, was het nog niet zo groot.	3.54
199	Iemand die nu economie studeert, zegt: Ik ben in de tussentijd data- en AI-vakken erbij gaan doen.	11.83
200	Dus jongeren die nu studeren zijn zelf al aan de slag gegaan.	35.0
201	Hebben zij het idee dat ze in die studie goed worden voorbereid op de toekomst met AI?	27.28
203	32 procent zegt van wel en 22 procent weet het eigenlijk niet zo.	54.67
204	Maar ze zien ook wel dat de arbeidsmarkt in korte tijd verandert.	9.68
205	Iemand die advocaat wil worden zegt: Ik heb het idee dat veel van mijn taken al door AI worden overgenomen.	5.21
206	Een student communicatiekunde zegt: Misschien kan ik beter een andere studie gaan doen.	5.06
207	Maar of de studie nou wel of niet aansluit, jongeren blijven wel positief.	34.3
211	Ze vinden het wel belangrijk dat de overheid meer technologische ontwikkeling in zich heeft.	11.13
215	Maar als de opleiding het niet regelt, dan regelen ze het zelf wel.	14.85
217	Maar hoe zit het met honderdduizenden kinderen die de komende maanden een opleiding kiezen?	11.47
219	Ik heb heel veel verschillende studies waar ik over nadenk: Apotheker, misschien architect.	4.34
224	Op deze beurs kunnen aanstaande studenten zich oriënteren.	5.93
226	Bij die keuze komt veel kijken: De duur van de opleiding.	4.0
229	Of het wat waard is als ik ben uitgestudeerd of ik een comfortabel leven kan leiden daarna.	4.4
230	Maar door AI gaan veranderingen op de arbeidsmarkt razendsnel.	30.97
232	En het onderwijs is daar nog maar weinig mee bezig.	4.76
233	Het is heel ingewikkeld als jij hier rondloopt en denkt: Ik ben heel enthousiast over deze studie maar tegen de tijd dat je klaar bent is er gewoon geen werk voor je.	4.83
234	Eén voorbeeld daarvan is waar we nu tegenaan lopen.	3.9
236	Je ziet dat bedrijven steeds meer denken: AI kan voor ons ook die ontwerpen maken.	13.23
237	En dan komt die toekomst als grafisch ontwerper er heel anders uit te zien.	4.96
238	In de praktische sector is dat een grotere dreiging dan voor theoretisch opgeleiden.	4.45
239	Praktisch opgeleide beroepen die meer uitvoerend zijn kunnen sneller wegbezuinigd worden, terwijl theoretische beroepen meer veranderen.	16.09
240	Die mensen gaan AI gebruiken op hun werk en hoeven minder het voorbereidende werk te doen.	82.68
241	Maar ze blijven nog wel bezig en hebben meer tijd over om andere dingen te gaan doen.	3.66
243	Het wordt natuurlijk wel veel gebruikt, maar ik denk niet dat heel veel banen daardoor weggaan.	4.15
247	Ik had er niet over nagedacht tot u het aan me vroeg.	3.46
248	Ik gebruik zelf geen AI en vind het ook niet echt betrouwbaar.	5.34
249	Ik zou er ook niet naar luisteren als mijn baan zou verdwijnen of niet.	3.82
250	Dat het voor deze toekomstige studenten nog voelt als een ver-van-m'n-bedshow merkt ook studieadviseur Sandy.	3.55
251	Hier zie je nog iets meer over de arbeidsmarkt ook.	4.73
252	Het afgelopen halfjaar heeft één student aan mij gevraagd: Bestaat mijn baan nog als ik deze studie doe?	9.94
253	Maar als het aan Sandy ligt, zou juist de toekomst mét AI centraler moeten staan in elke studiekeuze.	4.82
254	Als je het over AI hebt en de toekomst en alles wat er gaat gebeuren is dit ook een studie waar veel in gaat veranderen.	6.3
255	En dus raadt ze alle toekomstige studenten aan Toch met professionals te praten die midden in de arbeidsmarkt zitten.	4.63
256	Toch ook onderzoek te doen online over banen van de toekomst.	8.34
260	Je kan natuurlijk gewoon vragen: Hoe gaan jullie om met de ontwikkelingen op het gebied van AI?	5.92
261	Wat is nu gaande in het werkveld, bijvoorbeeld in de bouw?	5.86
263	Kies vooral iets wat je leuk vindt, dat is het belangrijkste, want dan hou je 't het langste vol.	4.08
265	En als er toch geen baan in is, wat wil ik dan doen?	6.93
267	Het lijkt nog dus niet echt een rol te spelen in de overwegingen van jongeren, mevrouw Cnossen.	6.88
268	Zouden ze hier niet veel meer bezig moeten zijn met die rol van AI?	12.9
271	Bij voorgaande technologische veranderingen speelde het ook niet een rol in de studiekeuze.	6.16
272	Wat een rol speelt, is: wat vind ik leuk of interessant?	5.48
275	En de belangrijkste bron van arbeidsmarktinformatie: wat vinden mijn ouders?	4.75
276	We zagen in het panel net al dat ouders zich niet veel zorgen maken.	4.79
278	Ik wil ook de ouders meegeven: Ga dat gesprek aan met je kinderen en kijk naar de prognoses.	3.96
281	Ouders en jongeren steken nog een beetje hun kop in het zand, zegt u.	11.61
282	De opleidingen dan, want we hoorden ook dat jongeren zeggen: De opleidingen bereiden ons hier ook niet op voor.	25.81
284	AI-proof is een groot woord, maar ik denk wel dat opleidingen hier druk mee bezig zijn.	5.31
285	Het is het spoor leggen terwijl de AI-trein voortdendert.	14.3
290	Maar ook de studiemotivatie houden is heel moeilijk.	9.86
291	Goed programmeren is nog steeds een belangrijke skill.	7.53
292	Maar je moet het wel drie jaar volhouden terwijl een apparaatje beter kan programmeren dan jij.	5.01
294	Dat maakt het ook moeilijk om een opleiding vol te houden.	5.86
298	Als jongere heb je natuurlijk geen idee welke kant die trein op gaat.	4.86
300	Op welke sectoren zouden jongeren zich kunnen richten?	5.76
301	Er zijn grote uitdagingen in de zorg en de energietransitie.	16.0
302	Dat zijn sectoren waar we de komende jaren veel mensen nodig hebben.	4.27
305	En sectoren waar ze niet meer moeten zijn in de toekomst?	7.22
306	Nou, we hebben nog steeds veel goede mensen nodig en veel expertise in bepaalde onderwerpen.	3.47
308	We zien een afname in programmeurs en in de marketing en de sales.	8.89
309	Maar het is niet zo dat we daar niemand meer nodig hebben.	4.16
311	Maar het is dus al met al best wel een lastige keuze voor jongeren.	6.0
315	We gebruiken AI al best veel in ons dagelijks leven.	80.07
320	Volgens de AI van Google zou onze collega Rik van de Westelaken een relatie hebben gehad met een fictief personage.	18.62
323	Die tekst in dat antwoord en de linkjes die daarbij staan hoeven niet per se iets met elkaar te maken te hebben.	5.02
324	Dat hoeven niet per se de bronnen te zijn waar die dat antwoord vandaan heeft gehaald.	5.67
327	We moeten onze natuurlijke intelligentie blijven gebruiken.	8.69
340	Dat bestaat uit twee delen: de grijze stof, de gebieden, en de witte stof, de verbindingen.	10.68
343	Die baan speelt een grote rol bij taalontwikkeling, bij empathie bij executieve functies, onze uitvoerende functies.	6.18
344	Metacognitie, dat we weten: wat kunnen we allemaal cognitief?	46.03
346	En die speelt een rol bij onze emotionele belevingen, bij geheugen.	56.13
348	Volop in ontwikkeling bij onze jeugd tot ongeveer 30, 35.	7.91
350	Hoe meer je leunt op AI denk aan Chat GPT, de chatbot, Copilot hoe meer de kwaliteit van die banen achteruit gaat.	26.16
352	Nee, dus ons brein wordt lui door AI doordat we ons denkwerk uitbesteden?	73.35
354	Als je heel veel geautomatiseerd werk uitbesteedt en je houdt tijd over om te elaboreren, om na te denken, hoor je niemand mopperen.	5.4
355	Maar de valkuil is dat heel veel mensen denken: nou, tijd over nog meer scrollen!	3.57
357	En als je dan kijkt naar dat hele brein daar zitten allemaal netwerken in.	7.71
359	Kijk naar onze jeugd met TikTok, allemaal AI-gegenereerd, prachtig mooi.	11.72
361	En men voorspelt dat als je straks ouder wordt dan is er bijna niks meer aan te brengen om jou nog een beetje gelukkig te maken.	4.46
362	Dus we worden niet alleen dommer door AI; ook ongelukkiger.	5.79
363	Nou, het risico erop, zo moet je het zeggen, wordt wel groter.	4.17
366	Femke Cnossen, volgens Erik Scherder worden we dommer door AI.	10.07
367	Dat lijkt me zorgelijk, want dan worden we uiteindelijk minder capabel.	4.57
369	De effecten van productiviteit lijken nu nog vrij weinig.	6.9
371	Maar uiteindelijk kun je AI op verschillende manieren organiseren.	16.99
373	Als je AI inzet om mee samen te werken of om slechte taken weg te halen Denk aan administratieve taken in de zorg.	10.02
374	Dat is perfect, want dan kun je je meer focussen op patiënten.	4.38
375	Ga je AI gebruiken om mensen te monitoren of ze te voeden met wat ze moeten zeggen, dan worden we er niet beter van.	24.34
376	Dus het hangt er maar net vanaf hoe we de AI gaan gebruiken.	5.59
377	Ik denk dat met de huidige toename van het gebruik van AI en wat het allemaal kan er voor een aantal bedrijven grote productiviteitswinst te behalen valt.	14.43
383	Dat hangt er heel erg vanaf hoe het verdeeld gaat worden.	4.39
384	Als de winsten van AI bij wat individuen terechtkomen dan kan het wel zijn dat werk optioneel is maar als jij geen bestaanszekerheid hebt dan maakt dat 'werk is optioneel' niet meer uit.	25.41
390	AI wordt steeds beter, steeds sneller en gaat steeds meer geïntegreerd worden.	40.46
391	Bedrijven en ook de overheid moeten echt heel bewust kijken: Hoe willen we dat AI een rol gaat spelen in onze samenleving en onze arbeidsmarkt?	21.08
392	Willen we die monitorende AI of de AI die waardevol werk creëert?	9.42
393	Want waardevol werk, dat betekenis geeft, is uiteindelijk ook beter voor ziekteverlof.	29.0
394	Mensen gaan minder snel van werk weg en worden gelukkiger.	90.19
396	Ik hoop dat we op die manier AI gaan ontwikkelen, samen met werknemers.	4.8
398	Dus onze koppen uit het zand en onze natuurlijke intelligentie gebruiken om hier een oplossing voor te vinden.	4.12
402	Ga dan naar 1V.nl/chat Maandag zijn we er weer op radio en tv en natuurlijk altijd online.	3.86