Buitenhof 🇳🇱

_id	69c9088a5a3cec2158d51936
url	https://npo.nl/start/serie/buitenhof/seizoen-21/buitenhof_382/afspelen
datetime	2026-03-29 12:10:00
description	Interviewprogramma met maatschappelijke en politieke debatten, gesprekken en opinies.

 

Statements

idx	statement	score
0	888 LIVEPROGRAMMA, ONDERTITELING KAN ACHTERLOPEN Welkom bij Buitenhof.	3.85
1	Amerika bereidt zich voor op een grondoffensief in Iran en ook de Houthi's in Jemen mengen zich in het steeds verder escalerende conflict.	52.0
2	Straks praat ik met Diederik Samsom over de gevolgen van deze crisis op Europa en Nederland.	6.34
3	Burgemeester van Rotterdam Carola Schouten vertelt over de impact die dit heeft op de haven.	11.94
4	En hersenonderzoeker bij toeval, Dick Swaab, praat met ons over de gevolgen van oorlog op je brein.	78.22
5	Maar we beginnen in Iran, waar Amerika eerder zei te onderhandelen met Iran over het einde van de oorlog.	22.67
6	De vraag is: Is dat zo en is het nog wel aan de Amerikanen om te bepalen hoe en of de oorlog eindigt?	16.68
7	Hier aan tafel hoogleraar internationale politiek en Midden-Oosten aan de Vrije Universiteit Brussel Koert Debeuf, die een boek schreef: Hoe een nieuwe wereldoorlog voorkomen?	13.4
9	De Washington Post schreef vannacht dat het Pentagon zich voorbereidt op een wekenlang grondoffensief in Iran.	55.72
14	Opnieuw zegt de Verenigde Staten dat ze druk gaan zetten door grondtroepen te sturen.	28.23
15	Gisteravond werd duidelijk dat de Houthi's zich nu mengen in het conflict.	20.75
18	De Houthi's hebben twee keer drones afgeschoten op Israël.	80.36
19	Dat betekent niet zoveel, maar de Houthi's hebben gewacht om in het conflict te komen tot ze zagen: Dit gaat niet over.	6.07
20	En de aanval van Israël op scholen en universiteiten dus op civiele plekken voor hen het startsein was.	11.87
21	Maar zal men effectief net als vorig jaar ook de Rode Zee gaan blokkeren dus waar een enorm percentage, 80 procent van de wereldhandel overzee passeert.	71.94
22	Dus als je dit combineert, de sluiting van de Straat van Hormuz met alle gevolgen voor de energie en wereldwijd vooral in Azië en dan ook de straat van Aba-Bab.	28.6
23	Hoe groot acht u de kans dat de Houthi's dat daadwerkelijk gaan doen?	8.83
30	Waardoor de prijzen zijn verhoogd en waarschijnlijk nog meer omhoog zullen gaan.	3.76
36	Is met de komst van de Houthi's in het conflict en Amerikaanse grondtroepen in Iran de kans op een wereldoorlog toegenomen?	59.69
38	Het feit dat die oorlog is gestart en zonder medeweten van Europa en Trump dan vraagt: help mij.	13.69
39	Want de gevolgen van deze oorlog had iedereen kunnen voorzien.	12.59
40	En je ziet dat het alleen maar uitbreidt en dat de druk op Europa ook zal verhogen.	4.28
42	Toen is de Belgische en Nederlandse marine gaan helpen om die straat open te houden.	14.49
46	Een klein ongeval kan tot een wereldoorlog leidde helaas.	7.42
48	Het gaat om minstens twee grootmachten op minstens twee continenten.	6.34
53	Maar de andere stenen zijn onvoorspelbaar, dat is het probleem.	6.91
54	Er werd gezegd: de gevolgen konden we niet overzien.	6.22
55	Maar hoelang lag dit plan vanuit Iran al klaar, om de Straat van Hormuz af te sluiten?	52.39
56	Iran bereidt zich al decennialang voor op een aanval van de VS. En alles wijst erop dat ze er zeer goed voorbereid zijn.	39.53
57	Als je ziet, alle wapeninstallaties van Iran waren 'uitgeschakeld'.	63.43
58	Toen bleken er toch onverwachte raketten te worden afgeschoten op Israël.	29.5
59	Zo moeilijk is het ook niet om de Straat van Hormuz af te sluiten.	7.14
63	Alleen al zeggen dat je de Straat van Hormuz afsluit, zorgt dat het afgesloten is.	65.66
65	Maar toch was er opeens aanwezigheid, vanuit de woestijn kwamen er raketten op.	10.33
66	Hoe verklaart u dat de diensten van Amerika en Israël dat niet wisten?	10.92
68	Ik heb hier in de studio enkele weken terug gezegd dat ik deze aanval niet zou begrijpen omdat de doelstellingen die we zouden willen bereiken niet bereikt kunnen worden.	5.47
72	De inschatting van hoe het regime in elkaar zit bleek totaal niet juist te zijn.	4.64
73	Israël dacht: we doden 10 man en alles valt uit elkaar.	87.02
74	Het is een totaal misverstand over kennis over hoe het in elkaar zit.	6.26
76	Ik ga Trump overtuigen, net als dat bij de oorlog in Irak Bush is overtuigd om er tegenaan te gaan.	14.34
78	Dat is de onderscheidende factor: dat Netanyahu de Amerikaanse president heeft weten te overtuigen om mee te doen aan deze oorlog.	39.78
79	Wat hier is gedaan is dat de staart kwispelt met de hond.	26.68
81	Maar geen enkele president heeft dat gedaan totdat Trump toch heeft meegedaan door wellicht de verleiding tot een of andere prijs.	12.38
82	Elke oorlog compliceert zich dat er gaat steeds verder.	29.89
84	Grondtroepen is een escalatie en doet denken aan Vietnam waarbij men dacht: We gaan snel wat acties ondernemen.	19.61
88	De vraag is: Hoe lang kan het Iraanse regime het volhouden?	8.06
91	Marco Rubio zei: Het duurt nog twee tot vier weken.	7.48
93	Een jammerlijke vaststelling is dat wat een van de leiders van Amerika ook zegt, niet blijkt te kloppen.	6.2
96	Het is een pijnlijke vaststelling dat een bondgenoot die ons heeft geholpen sinds de Tweede Wereldoorlog onvoorspelbaar en onbetrouwbaar is geworden.	6.08
99	Waarbij Trump zelfs zei gisteren: Jullie helpen ons niet.	31.11
101	En dus als jullie ons niet helpen, komen wij jullie ook niet meer helpen.	4.29
104	U zegt de NAVO is een toxische alliantie geworden en we moeten eruit.	29.42
107	Eigenlijk altijd op twee manieren, en de eerste manier is dat we onze intuïtie volgen.	4.47
108	We bouwen muren op en gaan herbewapenen en slaan proviand op en wachten in het fort.	4.91
109	Dat soort reactie heeft geleid tot de Eerste en Tweede Wereldoorlog.	6.93
110	Waarbij Duitsland en Hongarije in een alliantie zaten.	8.21
111	En keizer Wilhelm II, die de Trump was van voor de Eerste Wereldoorlog heel onvoorspelbaar.	37.23
113	Hij was eigenlijk een bully die een toxische alliantie is aangegaan.	21.84
114	Trump is een bully in het feit dat hij onvoorspelbaar is en oorlogen start zonder ons in te lichten.	36.85
115	En voordat wij het weten worden wij in die oorlog meegesleurd en komen wij in de nieuwe wereldoorlog terecht.	4.81
116	Dus die alliantie die ons heeft beschermd is een toxische alliantie geworden.	12.26
117	Het is wellicht nodig, denk ik, om uit die toxische alliantie te stappen.	4.43
118	Jaap de Hoop Scheffer die had het ook over de woorden die Mark Rutte gebruikt om landen binnenboord te houden, ook deze week.	42.71
119	Jaap de Hoop Scheffer zegt: We kunnen niet zonder Amerika, we hebben hun inlichtingen en wapensystemen nodig.	16.72
123	De geschiedenis van Europese Unie loopt altijd op dezelfde manier.	9.79
129	U zegt dat een Europees leger tot de mogelijkheden behoort.	8.66
130	Elk land dat zelf in afweer gaat komen, dat kun je toch beter gezamenlijk doen.	5.2
131	Elk land dat zelf in afweer gaat kopen, dat kun je toch beter gezamenlijk doen.	7.62
132	U zegt: als Europa uit de unie stapt dan heeft Rusland geen aanleiding meer om Europa aan te vallen.	46.31
136	Als Europa een Europese verdediging opbouwt dan wordt het als Rusland niet gezien als een vijandig bod dat is een idee dat u heeft.	13.31
139	Hoe verhoudt zich dat met het statement van de Duitse commandant der strijdkrachten Het is een riskant moment om zo'n gok te nemen.	10.42
140	Tegelijkertijd Rusland zal geen nieuw front tegen de volledige Europese Unie opstarten.	8.43
142	Daarom is nu het perfecte moment om een Europees leger te bouwen.	4.79
144	We lopen allemaal richting een nieuwe wereldoorlog.	9.08
145	Ik denk dat het een moment is om het spelbord te veranderen.	4.05
146	Waarbij wordt gekeken naar een nieuw machtsspelbord.	5.23
148	Vorige week waarschuwde het Internationaal Energieagentschap dat we afkoersen op de grootste energiecrisis ooit.	90.6
149	Deze week voegde de baas van ECB Christine Lagarde daar aantoe dat we de gevolgen van de oorlog in Iran op onze energievoorziening én economie nog altijd onderschatten.	53.79
150	Ondertussen zijn de gasvoorraden in Nederland historisch laag.	83.18
152	Aan tafel: Diederik Samsom, oud-PvdA-leider en één van de architecten van de Europese Green Deal.	10.49
154	Voordat we naar de situatie op de energiemarkten gaan bent u pro PRO?	7.61
163	Na de gemeente- en Tweede Kamerverkiezingen kunnen we wel stellen dat de fusie niet de electorale winst heeft opgeleverd die wel gehoopt was.	19.79
164	Is er niet iets fundamentelers nodig dan een naamswijziging?	5.9
167	De oude was wel heel ingewikkeld worden: GroenLinks/PvdA.	6.46
171	Het sluit aan bij internationale progressieve bewegingen en ook in het internationale parlement.	4.28
172	Bewegingen die de wereld wil veranderen zoals wij hopen dat die kan worden.	6.87
174	Niet het onrecht en ongelijkheid accepteren en niet de vervuiling of het geweld.	4.67
176	Ik denk echt dat PRO zich kan aansluiten bij een internationale beweging.	4.56
177	En als we daar een invulling aan kunnen geven dan ben ik optimistisch.	4.32
178	Ik wil nog even naar de situatie in de wereld die minder optimistisch is.	4.42
182	Ik weet niet in welke alliantie wij het effectiefst zijn.	4.08
185	U verwijst naar Lagarde en het Internationaal Energieagentschap.	17.69
186	Ik denk dat er boven Nederland een groot energiecrisis hangt.	45.05
188	We geven straks 19 miljard uit per jaar aan defensie.	66.94
189	We voelen daar de urgentie om onze welvaart te beschermen.	6.95
190	Maar die welvaart is volledig afhankelijk van de enorme hoeveelheid energie en de vanzelfsprekendheid dat hij altijd beschikbaar zal zijn is de afgelopen tijd volledig weggevallen.	3.92
191	Als je maar een deel van die 19 miljard zou afschalen naar wind en zonneenergie dan zou je een nieuwe energievoorziening kunnen bouwen die minder kwetsbaar is.	48.87
193	We komen net uit een gesprek over een hele grote oorlog en misschien wel het installeren van een Europees leger.	6.02
196	Een deel van dat bedrag 12 miljard per jaar als je het over Europa hebt en ook dat kunnen opbrengen.	10.79
198	En het politieke vermogen om dat plan vervolgens om te zetten in daden.	4.28
201	U timmerde ooit met Mark Rutte een kabinet in elkaar dat vier jaar zat.	16.33
202	Mark Rutte zegt: De NAVO-landen steunen deze oorlog.	77.16
206	Ik hoor heel veel experts en diplomaten zeggen: dat moet op deze manier.	4.22
207	Ik heb er te weinig verstand van om te weten of dat zo is.	4.49
208	Maar ik betwijfel dat en ik hoop dat die balans bewaard blijft.	3.7
213	De topman van Shell zegt deze week: Er komt een brandstoftekort aan.	88.11
214	Christine Lagarde van de ECB waarschuwt voor een grote economische shock.	69.65
218	Je hoeft niet ver terug te gaan in de geschiedenis, 2022 toen Rusland Oekraïne binnenviel.	11.53
219	Toen viel in één keer de gasvoorziening weg en we hebben gezien wat dat deed met de prijzen.	6.64
220	Europa heeft 50 miljard besteed aan het compenseren van prijzen.	64.63
222	Tegelijkertijd is schoorvoetend, gelukkig wel begonnen aan een structurele oplossing.	4.01
224	De landen die dat het meest effectief en snel te hebben gedaan die het meest hebben geleerd zoals.. Spanje bijvoorbeeld nu niet immuun maar minder kwetsbaar zijn voor de volgende energieschok die er nu aankomt.	50.32
226	Wij besloten ons zelf af te keren van het Russische gas.	7.39
227	Maar nu zijn er heel veel installaties kapot, zegt Lagarde.	12.54
228	Je zou zeggen dat dat een groter probleem is dan in 2022.	5.76
230	En helaas fossiele brandstoffen maken nog het grootste deel van uit.	32.46
233	We hebben ook veel uit uit Amerika gehaald en dachten dat dat veilig was; dat lijkt me ook een illusie.	4.69
234	We moeten het allebei gebruiken als een les om veel te gaan investeren in een energievoorziening die minder afhankelijk is van de rest van de wereld.	8.42
235	En die we zelf onder controle hebben en bovendien schoon is.	5.53
236	Dat praat ik straks met u over verder maar we zien nu in Europa dat er veel wordt gecompenseerd.	4.29
238	Je voorkomt niet dat we weer overvallen worden door een energieschok.	31.94
239	Je moet op een of andere manier helpen om door de crisis heen te komen.	5.88
240	Maar daarbij moet je aan een structurele oplossing zal werken.	4.37
245	Als u in een benzineauto rondrijdt verstookt u € 0,10 en in een elektrische auto € 0,04.	9.66
247	De aanschaf van een elektrische auto is nog wel duurder.	84.09
248	Het moet toch mogelijk zijn om in Den Haag mensen te helpen met de aanschaf van bijvoorbeeld omdat voor te financieren en als mensen goedkoper rijden, komt dat bedrag later wel weer terug.	17.86
249	Datzelfde geldt voor de verwarming van huizen en het kost een godsvermogen om een huis te verwarmen.	29.34
250	Met een warmtepomp of een warmtenet dan is dat veel goedkoper.	22.55
252	Spanje heeft veel geïnvesteerd in bijvoorbeeld zonne-energie maar Nederland is geen Spanje.	55.37
254	Wij hadden een salderingsregeling waardoor het voor particulieren zeer aantrekkelijk was om zonnepanelen aan te schaffen.	44.08
255	Op meer dan eenderde van de daken liggen zonnepanelen.	86.67
256	Bij offshorewind, daar hebben wij er dan veel van daar was het ongeveer hetzelfde het geval.	17.34
258	Het enthousiasme voor windenergie was minder groot dan u had gehoopt.	24.35
259	Spanje richt zich op zonne-energie maar Spanje is net als wij voor een groot deel afhankelijk van de import van LNG, vloeibaar gas.	72.97
261	Je moet een plan maken voor de komende 10 tot 15 jaar.	7.78
262	En in de tussentijd moet je met samengeknepen billen hopen dat er niet zo vaak wat gebeurt als wat er nu gaande is.	3.7
263	Dat is de prijs voor 40 jaar slaapwandelen in een te grote afhankelijkheid van fossiele brandstoffen.	22.44
266	Dat kan. We draaien voor een gedeelte op kernenergie als je dat uit het systeem schrapt dan maak je het jezelf wel heel ingewikkeld.	13.22
268	Ik weet niet of ik het helemaal met de partij eens moest zijn.	4.2
270	Wat er nu staat dat zou je moeten proberen te bewaren en misschien moet je een paar oude centrales vervangen door nieuwe.	4.15
271	Het is niet zo, dan moet ik een illusie weghalen dat je heel veel nieuwe centrales zou moeten bouwen.	4.41
272	Het is niet heel verstandig Wij zijn geen nucleair land.	4.27
273	Als je het nucleair vermogen van Europa wil uitbouwen moet je dat zoeken in Frankrijk.	10.51
274	Tot slot: de Nederlandse wintervoorraden zijn geslonken naar het laagste niveau in tien jaar.	85.05
278	Eén: de gasbedrijven die verantwoordelijk zijn voor het vullen van de voorraden zoals Esso en Shell.	40.49
280	Daar staat het advies om tot 80 procent te vullen en dat is niet gehaald.	17.18
282	De andere oorzaak is dat Terra het andere gasbedrijf dat het Groningse gas moest voor markten die houdt ermee op en die leveren leeg op, zeg maar.	36.92
283	Het bedrijf is gewoon een bedrijf, het is deels door staatsdeelneming maar Shell en Esso zitten er ook in.	23.59
284	Door die twee redenen zitten we nu hebben we het net gered, zeg maar.	4.54
285	Is er niet een politieke keuze gemaakt om dit te laten gebeuren?	10.49
286	Misschien was het een gebrek aan urgentie en inzicht dat dit toch niet heel verstandig was.	4.95
287	Er lagen vanuit de Gasunie toch wel een aantal rapporten.	21.01
288	Heeft u hier als toezichthouder bij de Gasunie in Den Haag voor gewaarschuwd?	7.81
290	Ik zou die gasvoorraden naar de 80 procent vullen en niet te snel uitverkopen.	5.16
291	Voor de langere termijn hebben we echt een plan nodig dat dit land verder helpt.	6.11
296	Je moet constateren dat sindsdien de Nederlandse politiek niets meer voor elkaar heeft gekregen in dit land.	5.32
299	Ik vind het onbegrijpelijk en onverantwoord dat we weer met een experiment zitten waarin we nog langer zonder energie zitten.	7.03
300	De Gasunie roept de regering daarnaast op tot aanleg van strategische reserves van gas.	32.24
301	Dat is in deze instabiele wereld misschien geen gek idee.	4.34
303	Nee, de Gasunie heeft aangegeven dat als je Groningen niet meer wilt openen om moverende redenen dan kun je daar niet bij laten.	68.4
305	Dan moet je een andere strategische voorraad aanleggen.	4.19
309	We hebben gezien dat het gas voor langere periode weg kan vallen.	24.22
310	In 2023 zei de Gasunie: Gooi niet alle putten dicht.	15.27
312	Ik denk dat het dichtdoen van die putten tot 2028 of misschien nog wel langer gaat duren.	4.61
313	Ik denk dat we nog wel een discussie gaan hebben over het feit of die laatste putten ook dicht moeten.	5.0
314	Maar de Gasunie heeft een staatsdeelname en houdt zich aan het beleid van de politiek.	37.2
317	Deze week debatteerde de Tweede Kamer over een verlaging van de brandstofaccijnzen of juist een maximumprijs aan de pomp in antwoord op de stijgende energiekosten.	52.7
318	Maar vergeet de industrie niet, aldus Carola Schouten burgemeester van Rotterdam, de grootste haven van Europa en het fossiele hart van Nederland.	9.58
319	Met de stijgende energieprijzen komt de chemische industrie in de problemen en die zat toch al in zwaar weer.	77.86
320	Hier aan tafel: burgemeester van Rotterdam, Carola Schouten.	6.28
322	U waarschuwde deze week in het Financieel Dagblad voor de energieprijzen met het oog op de chemische industrie Waarom werpt de burgemeester van Rotterdam zich op voor deze bedrijfstak?	44.69
325	Dit gaat over de vraag hoe onafhankelijk je wilt zijn.	4.0
326	We hebben net een gesprek gehad over het energievraagstuk op dit moment.	10.07
328	Van fossiele brandstoffen maar ook van werelddelen waar oorlogen zijn.	9.81
333	Of wij afhankelijk willen zijn van China of Amerika of dat we als Europa organiseren dat we de cruciale sectoren hier houden.	5.25
335	Medicijnen, energietransitie, isolatie de coating voor de windmolens.	83.56
336	De leidingen die we nodig hebben voor ons elektriciteitsnetwerk.	22.46
337	Allemaal zaken die we meer in eigen land moeten gaan organiseren.	4.65
338	Anders word je straks als continent het gaat hier niet over Rotterdam maar als Europa dan wordt je te afhankelijk van degenen die het gaan produceren.	24.68
340	Ik heb weinig gehoord over de chemische industrie in de debatten.	8.33
345	Ik zie dat het kabinet wel studies aan het doen is dat vertellen ze in het debat.	13.29
348	De energieprijzen in Nederland zijn hoger dan in omringende landen.	86.01
350	Nederland had altijd het voordeel niet op kostenniveau maar op stabiliteit.	8.89
351	Bedrijven weten dat als ze zich vestigen bij onze haven in Rotterdam dat er een vrij consistent beleid is.	19.7
352	Bedrijven willen graag zekerheid, zeker bij grote investeringen.	6.65
354	Omdat ze nu precies weten wat het beleid gaat worden de komende jaren.	9.17
355	Zeker in relatie tot de hele energietransitie die al gaande is in de haven.	5.31
357	Maar die hapert nu ook vanwege allerlei hoge kosten die ermee gemoeid zijn.	6.34
360	Hoe afhankelijk we zijn van energiebronnen en toeleveranciers.	7.42
365	Met de minister van onder andere economische zaken.	6.86
366	Ze erkennen het maar het is geen antwoord op de vraag.	4.24
367	Ik snap wel dat als de burgemeester van Rotterdam belt je het niet gelijk gaat oplossen.	6.59
371	We moeten niet gaan wachten op hoe de markt zich gaat bewegen.	4.65
372	Dat wij onze bedrijven gaan verliezen in cruciale sectoren en dat ze ook niet meer terugkomen.	13.12
373	Eelco Heijnen, minister van Financien zei dat er nauwelijks marge is, in Nieuwsuur.	12.0
376	Het kabinet is ook aangesteld om te kijken naar het grotere belang voor het land en Europa.	29.17
379	Toen de Oekraïne oorlog startte zijn er ongelooflijke investeringen gedaan om over te gaan op waterstof.	89.26
381	De laatste jaren zien we, ook omdat de prijzen voor fossiel veel lager waren dat het hele dure transities waren.	31.35
384	De chemische industrie heeft het al jaren moeilijk.	14.45
386	Het gaat ook om raffinage van olie en diesel dat is goedkoop en dus rendabel.	19.54
390	En moeten inderdaad slagen gemaakt worden en die vinden plaats.	4.46
391	De energiekosten in Nederland zijn vele malen hoger dan in de ons omringende landen.	88.54
392	Wethouder Simons heeft daar ook aandacht voor gevraagd: Afspraken maken met de buren.	7.76
393	Uit China komen hele goedkope producten op onze markt.	88.93
396	Maar ook vanuit China worden de prijzen laag gehouden op een manier waar onze industrie niet tegenop kan. Straks zijn we totaal afhankelijk van China in een tijd waarin wereldmachten nogal aan het schuiven zijn.	14.98
397	Ik geloof dat we dan meer strategisch moeten nadenken.	4.05
399	Meneer Samsom, moet de overheid ruimhartig steunen omdat het een strategisch belang heeft?	24.03
402	De Rotterdamse haven kan het meest schone industriegebied ter wereld worden als je de keuzes maakt, als is het niet gratis.	67.16
405	De verduurzaming van de haven voor duurzame energie.	48.42
409	Daar zit een verantwoordelijkheid voor de bedrijven zelf.	5.15
414	In Rotterdam werken bedrijven samen in clusters nauw samen.	12.09
415	Als een bedrijf wegvalt, valt het hele cluster in elkaar.	20.19
416	Het is heel belangrijk dat de bedrijven de fase door kunnen komen.	4.05
418	Hoe zorg je nu om door deze nijpende situatie heen te komen?	5.25
419	Maar moeten ook voorwaarden gesteld worden aan bedrijven?	14.84
420	Je kunt niet alleen maar zeggen: Toe maar, hier heb je een zak geld.	3.46
422	In 2028 zou er 500 miljoen vrijgekomen voor deze industrie.	12.9
425	Mijn pleidooi is: Nu hebben de bedrijven het heel zwaar.	5.25
427	Dan krijg je straks discussies en visies terwijl het al te laat is.	3.9
429	Haal het geld naar voren, maar zet er ook een pad bij welke stappen je gaat nemen om te verduurzamen.	4.35
430	Dat is niet een overheidstaak maar je hebt elkaar wel nodig.	4.7
431	Wat zou het voor Rotterdam betekenen als nog meer van dit soort bedrijven dichtgaan?	12.31
432	Dat heeft gevolgen voor de werkgelegenheid rondom de haven.	50.74
435	Het gaat om de strategische positie van Rotterdam als havenstad.	11.94
437	Als bepaalde bedrijven wegvallen heeft dat ook consequenties voor innovatieve bedrijven.	16.43
438	Dus dan mis je echt concurrentiekracht en strategie.	4.2
440	Er zijn mensen die de rekening niet meer kunnen dragen.	7.38
441	Moeten zij ook gecompenseerd worden, net als industrie?	13.69
442	Het is goed dat het gesprek plaatsvindt in Den Haag.	3.73
443	De energiekosten moeten in het algemeen betaalbaar blijven.	23.07
445	Tegelijkertijd zeg ik met Diederik Samsom: Denk aan structurele maatregelen om te zorgen dat mensen niet alleen in de compensatiestand gaan maar stel ze ook in staat om het bij andere schokken veel beter te kunnen opvangen.	6.7
447	Er zijn nog drie verdachten aangehouden voor de explosie bij de synagoge in Rotterdam?	65.32
448	Kunt u al iets zeggen over de motieven van de daders?	7.03
451	Het is goed dat het onderzoek loopt maar ik kan er verder inhoudelijk niets over zeggen.	4.89
452	Mevrouw Schouten, dank u wel voor de komst naar Buitenhof.	3.64
453	Na de internationale bestseller 'Wij zijn ons brein' verscheen deze maand een heuse neurobiografie: Het levensverhaal van de hersenen van Dick Swaab.	21.65
454	Het heet: Hersenonderzoeker bij toeval, en gaat over het leven en werk van Swaab.	11.93
455	Twee dingen die als toch wel workaholic voortdurend door elkaar lopen.	5.36
456	Als geen ander weet Swaab wat oorlog doet met de hersenen ook met die van het ongeboren kind.	5.49
461	Wat doet het met mijn hersenen als ik de hele tijd mijn appjes zit te checken?	56.26
464	Ik ben de enige in dit gezelschap die de oorlog heeft meegemaakt.	3.95
470	U heeft het in uw boek over de impact op oorlog op het ongeboren kind.	29.48
472	'Gelukkig', zegt u. Als je ziet welke kinderen de oorlog hebben meegemaakt dan zijn de kinderen die in de eerste drie maanden zaten dat die het meest gekwetst zijn.	14.69
475	Het zijn de eerste drie maanden die invloed hebben op de zwangerschap.	73.73
476	Dat wil niet zeggen dat het kind verder onschendbaar is.	4.61
477	Kinderen in oorlogssituaties zijn afhankelijk en afhankelijk van hoe hun brein in elkaar zit, heel kwetsbaar.	90.59
478	U kijkt met andere ogen naar al die duizenden kinderen die nu in de baarmoeder zitten in Beiroet of Gaza.	68.86
481	Niet alleen voor de ouders en kinderen maar het duurt generaties voor dat men er overheen is.	4.78
483	Dat gaat generaties duren voordat mensen weer kunnen functioneren zoals ze horen te functioneren.	14.45
485	Wanneer je opgroeit in een stressvolle situatie tijdens je ontwikkeling dan worden je stresssystemen in een hogere versnelling gezet.	86.38
486	En als er dan iets gebeurt worden de meeste mensen boos of verdrietig.	10.86
488	Dat zijn dingen die je meedraagt als een gevoeligheid voor de rest van je leven.	4.77
491	Uw onderzoek heeft ook bijgedragen aan hoe essentieel het is dat vrouwen in de eerste maanden ondersteund worden.	72.45
492	U heeft onderzoek gedaan naar de giftige stoffen die bij baby's terechtkomen, zoals sigaretten.	85.29
493	Als je dat dan leest hoe belangrijk de eerste maanden zijn op de ontwikkeling van hersenen.	13.54
494	Zouden jonge moeders niet veel meer ondersteund moeten worden?	35.59
495	Ze zouden in ieder geval alle informatie moeten krijgen.	4.66
499	Er is nog steeds veel te weinig aandacht voor de stoffen die ook uit het milieu komen en de placenta passeren en invloed hebben op de ontwikkeling van het kind.	83.51
504	Het is iets waarvan je hoopt dat het consequenties heeft.	4.41
506	De ontwikkeling van het kind is niet afgelopen bij je 18e.	89.72
509	sindsdien is ook het juveniele recht opgetrokken tot 23.	32.05
510	Maar de politiek luistert veel te weinig naar onderzoek in het algemeen.	14.92
511	De politiek is geïnteresseerd in het najaar als er nieuwe verkiezingen zijn.	7.82
513	Er was in Engeland een wet rond paspoorten rond transgene personen.. dat werd aangepast na uw onderzoek.	79.75
514	In de eerste helft van de zwangerschap ontwikkelen de geslachtsorganen zich en daarna pas de hersenen in mannelijke of vrouwelijke richting.	88.88
515	Maar u kunt dit alleen vaststellen bij de hersenen.	11.02
517	Maar u kunt dit alleen vaststellen bij dode hersenen.	39.45
521	Wanneer een gebied wordt omgeven door witte stof kun je het zien in een scan.	88.99
522	Dit kunnen we uitsluitend zien op dit moment onder de microscoop bij overledenen.	32.5
523	We vonden dat bij transseksuelen wel omkering was van de geslachtscellen in de hersenen.	90.0
524	En dat was de basis van de wetswijziging in Engeland.	10.05
525	Ook in het Europese Hof is dat gebruikt omdat het om geboortecijfers gaat en de paspoorten veranderen.	77.18
528	Op dit moment zijn we uitsluitend afhankelijk van het verhaal dat verteld wordt.	4.3
529	Er zijn geen technieken dat er inderdaad sprake is van gender-identiteitsproblemen.	30.05
530	En daarmee krijg je meteen een verhit politiek debat.	4.21
531	Het werk met onderzoek naar transgene personen wordt verdacht gemaakt.	78.07
533	Er zijn nu transseksuelen die asielvragen in Nederland uit Amerika 'het land van de vrijheid'.	65.71
536	Veel mensen zijn er waarbij het onderzoeksbudget is gestopt omdat hun onderzoek niet aanstaat.	24.48
538	Ik ga daar voorlopig niet meer naartoe, naar Amerika.	3.46
541	En nu bestaat dat Amerika niet meer dus je gaat er niet meer naartoe.	6.8
544	Terwijl we allemaal dachten dat ze oorlogen zouden stoppen.	7.03
546	De Amerikanen waren degenen die ons bevrijd hebben.	57.05
556	Ik werk er nu 27 jaar en ik heb daar geen onvrijheid meegemaakt.	4.56
557	Natuurlijk zijn er problemen met mensenrechten maar ik geef ook een cursus over alle dingen die moeilijk liggen in China en verboden zijn.	6.75
558	Ik begin met de seksuele diversificatie van de hersenen.	36.9
559	Het gaat om mensen in de gevangenis en de gevolgen van de doodstraf.	13.98
564	Voor het werk is het zeker een hele vruchtbare plek waar veel nagedacht wordt en waar hard gewerkt wordt.	4.42
565	En technisch zijn er ook zulke ontwikkelingen dat ze nu voorlopen op een aantal aspecten.	3.97
567	Dat gaat over de Eerste en de Tweede Wereldoorlog en de oorzaken.	10.21
568	Wat is het nou in onze hersenen dat wij gedoemd lijken om al die fouten opnieuw te maken?	6.92
571	Wij mensen zijn opgegroeid in de savanne waar net genoeg eten was voor een kleine groep mensen.	56.41
572	En als er andere groep in de buurt kwam dan werd je voedsel bedreigd en werden elkaars hersenen ingeslagen.	69.37
573	Dat hebben we meegenomen: Iedereen die anders is, is een bedreiging.	10.76
574	En die moet dus op de een of andere manier uitgeschakeld worden.	4.25
575	En daar leren we niet van ondanks dat er meer informatie hebben?	7.18
576	Nee, je zou het mechanisme dat we mee hebben genomen de evolutie ligt toch dichtbij.	4.8
577	In 'Wij zijn ons brein' was u nog heel optimistisch over de toekomst.	6.2
579	We zouden uit religieuze dogma's kunnen breken en oorlogen achter kunnen laten.	6.59
581	Het aantal mensen door oorlogen neemt af maar dat gaat over hele lange termijn.	24.57
582	U doet een oproep om mensen hun hersenen te laten doneren.	74.25
585	Het belang van doneren van je hersenen is hoopgevend voor de toekomstige generaties op een betere behandeling van hersenziektes.	80.03
586	Het gaat niet alleen over neurologische ziektes maar ook over psychiatrische sites.	19.83
587	Het gaat niet alleen over het doneren van hersenen van mensen met een hersenziekte maar ook van mensen die geen hersenziekte hebben.	49.16
588	Ieder stukje hersenweefsel dat je bestudeert kun je vergelijken met iemand die geen hersenziekte heeft van hetzelfde geslacht, dezelfde leeftijd dezelfde tijd na het overlijden, hetzelfde uur van het overlijden want dag en nacht fluctueren ook wat betreft de samenstelling van hersenen.	72.18
590	De Hersenbank in heel Nederland geeft weefsel naar 25 landen met heel veel onderzoeksgroepen.	84.45
595	Meneer Swaab, dank u wel voor uw komst naar Buitenhof.	3.67
596	Dit was Buitenhof, ik wens u nog een hele fijne zondag.	3.55