Het Journaal 🇧🇪

_id	6ae23a8384cff389de51bc50
url	https://www.vrt.be/vrtmax/a-z/vrt-nws-journaal/2026/vrt-nws-journaal-vrt-nws-journaal-19u-20261028
datetime	2026-10-28 19:00:00

 

Statements

idx	statement	score
0	In Spanje komen er drie dagen van nationale rouw na een zwaar ongeluk met twee hogesnelheidstreinen.	88.49
2	Tientallen gewonden liggen in het ziekenhuis, sommige in kritieke toestand.	41.73
3	Correspondent Sven Tuytens geeft vanuit Spanje een laatste stand van zaken.	5.45
4	Bij de parlementsverkiezingen in Israël haalt de coalitie van premier Netanyahu de meeste zetels binnen, maar het lijkt onmogelijk voor hem om een meerderheid te vinden.	15.49
6	Het is populair bij jongeren, maar volgens artsen gevaarlijk.	87.86
8	En Thibau Nys is klaar om opnieuw het veld in te duiken.	4.77
11	Voor de tweede keer in een jaar tijd vallen er tientallen doden op het Spaanse spoor.	76.48
12	Twee hogesnelheidstreinen zijn vanmorgen op elkaar gebotst en zeker 68 mensen zijn overleden.	85.44
14	Het drama gebeurde in Urda, 150 kilometer ten zuiden van de hoofdstad Madrid.	10.38
15	Een trein stond daar stil en werd aangereden door een andere trein.	16.69
16	Drie wagons zijn van de spoorwegberm naar beneden gestort.	12.47
18	In januari vielen bij een gelijkaardig ongeval in Andalusië 46 doden.	22.18
19	Een hoop verwrongen metaal en brokstukken, meer blijft er niet over van een treinwagon na de aanrijding met een andere hogesnelheidstrein.	4.17
20	Op hetzelfde moment lopen tientallen passagiers verward over het spoor.	85.8
21	Mensen helpen elkaar om uit de wagons te kunnen ontsnappen.	65.35
22	De treinramp gebeurt iets voor negen uur vanochtend in de provincie Toledo, op het traject tussen Madrid en Sevilla.	12.52
23	Volgens de Spaanse overheid zou een trein met een snelheid van 100 kilometer per uur ingereden zijn op een andere, stilstaande trein.	46.62
24	Door de impact van de crash stortten drie wagons enkele meters naar beneden van de spoorwegberm.	14.7
25	Op luchtbeelden van de Spaanse hulpdiensten wordt de impact van de treinramp pas echt duidelijk.	31.11
26	De witte trein, bovenaan in beeld, heeft verschillende wagons van de stilstaande trein weggekatapulteerd.	9.74
27	In totaal zitten zo'n 550 passagiers op de twee hogesnelheidstreinen.	12.53
28	Meteen na het ongeval wordt het rampenplan geactiveerd.	13.03
29	Verschillende medische helikopters worden ter plaatse gestuurd.	41.4
30	Ook de militaire noodhulpdienst komt in actie om te helpen zoeken naar slachtoffers tussen de wrakstukken.	26.74
31	In de loop van de namiddag brengt ontslagnemend premier Sánchez een bezoek aan de rampplek om zijn medeleven te betuigen aan slachtoffers en hulpverleners.	7.71
32	Hoe het ongeval precies is kunnen gebeuren, staat nog niet helemaal vast.	4.32
33	Mogelijk gaat het om een combinatie Een forensisch onderzoek moet de komende dagen meer duidelijkheid brengen.	4.46
36	Sven Tuytens, waar sta je precies en wat gebeurt daar?	5.46
37	Ik sta hier aan de sporthal van Urda, de plek waar net na het ongeval de eerste lichtgewonden naartoe zijn gebracht.	5.66
39	Hier ging men de hele dag over en weer, ziekenwagens, maar ook familieleden.	4.59
40	Zij kwamen van heinde en verre op zoek naar informatie over hun familieleden.	5.71
41	De laatste gewonden zijn hier zopas vertrokken, maar dit was de hele dag het zenuwcentrum.	19.67
42	Veel mensen wisten niet waar hun familieleden waren.	5.54
48	Bram Vandeputte, weten we intussen al hoe dit is kunnen gebeuren?	9.85
51	De twee hogesnelheidstreinen vertrekken daar vanochtend allebei in het station Atocha.	9.84
52	De rode Iryo-trein vertrekt om 7.54 uur naar Sevilla, de witte AVE-trein heeft dezelfde bestemming en vertrekt zes minuten later.	10.75
53	Dan, rond 8.30 uur, valt door een technisch probleem het veiligheidssysteem van het spoor uit over een lengte van zo'n 60 kilometer.	10.6
54	Daardoor vallen de treinen op dat traject automatisch stil.	25.65
55	Het personeel in het controlecentrum beslist op dat moment om manueel de controle over te nemen.	6.67
56	Wat er dan precies gebeurt of welke instructies er worden gegeven, is nog altijd onduidelijk.	4.47
57	Maar wat we wel weten, is dat om 8.36 uur de witte AVE-trein het signaal krijgt om toch door te rijden, terwijl het automatisch remsysteem dus niet werkt.	46.79
58	De trein vertrekt en kan over een traject van zo'n 25 kilometer opnieuw op volle snelheid komen, zo'n 200 kilometer per uur, terwijl de rode Iryo-trein nog steeds stilstaat.	10.16
59	De witte trein probeert nog te remmen, maar botst uiteindelijk om 8.53 uur aan zo'n 100 kilometer per uur tegen de stilstaande trein.	13.21
60	Drie wagons ontsporen en er zijn dus zeker 68 doden.	35.31
61	Het onderzoek loopt nu volop naar wat er precies is fout gelopen en wie al dan niet verantwoordelijk is.	11.11
62	Het zal misschien nog even duren voor we er het fijne van weten.	4.24
64	Sven, er was dus wel een veiligheidssysteem, maar dat was uitgevallen.	6.43
66	Er zou morgen gestaakt worden tegen dit soort mankementen?	9.11
68	De vakbond van de machinisten had die staking gevraagd.	9.76
69	Niet voor loonsverhoging of arbeidsomstandigheden, maar het ging over veiligheid.	7.34
71	Ze hadden het gevoel dat er te weinig onderhoud is.	6.99
73	Twee zware ongelukken met veel doden in een jaar tijd, op relatief korte tijd in Spanje.	82.36
75	Hebben de Spanjaarden nog vertrouwen in de spoorwegen?	18.07
77	Na het laatste ongeval had je opvallend wel weken dat mensen bang waren om de trein te nemen.	21.85
79	Spanje is een van de landen met de meeste hogesnelheidstreinen.	89.39
80	Vorig jaar waren er maar liefst 500 miljoen passagiers die vervoerd zijn.	30.86
83	Daarstraks spraken we over de witte en rode treinen.	4.94
84	Er zijn maar liefst vier operatoren die diensten aanbieden en concurreren met elkaar.	6.91
86	Je hebt veel snelle verbindingen, in een land waar de afstanden groot zijn.	4.04
88	Maar het enige probleem is dat er meer moet ingezet worden op het onderhoud.	4.21
90	Na de parlementsverkiezingen van gisteren in Israël ziet het ernaar uit dat premier Benjamin Netanyahu de grootste blijft.	43.94
91	85 procent van de stemmen is geteld en de Likoed-coalitie haalt de meeste zetels binnen.	39.66
93	Ook de coalitie van Netanyahu's tegenstrever Eisenkot haalt voorlopig niet de vereiste 61 zetels om een regering te vormen.	11.88
94	De Arabische Lijsten boeken een historische score van negentien zetels.	10.99
95	Dat is bijna een verdubbeling van hun vorige resultaat.	9.42
96	Benjamin Netanyahu blijft met zijn Likoed-partij de grootste van het land.	87.96
97	Samen met zijn rechtse blok hoopt hij de komende uren zijn positie te versterken en aan de macht te blijven.	3.79
98	Dat is lang niet zeker, maar hij houdt vast aan zijn beleid.	3.8
99	Enkel een rechtse regering garandeert de veiligheid van Israël, zegt hij.	40.92
100	Maar het oppositieblok van Gadi Eisenkot ziet in de resultaten een duidelijk teken voor een koersverandering.	7.65
101	Eisenkot wil nu koste wat het kost een meerderheid vinden.	13.98
102	(muziek) Met de Palestijnse volksdans dabke viert de Arabische gemeenschap in Israël een historische overwinning.	48.22
103	Met een recordaantal zetels wordt het moeilijk om hen bij de regerings- onderhandelingen te negeren.	5.98
104	Maar vooral dat Netanyahu standhoudt, maakt op straat veel indruk.	7.75
107	Wanneer kennen we de definitieve uitslag en kan die nog veranderen?	5.77
108	Of kunnen we zeggen dat de resultaten in hun plooi zijn gevallen?	4.87
109	De president heeft vanmiddag verklaard dat hij verwacht dat hij pas volgende week de definitieve resultaten heeft van de kiescommissie.	11.77
110	De stemmen van bijvoorbeeld diplomaten worden nog geteld.	6.69
114	Gadi Eisenkot heeft niet kunnen waarmaken wat de oppositie had gehoopt.	13.04
117	De vraag is of ze hun macht zullen kunnen verdubbelen.	4.38
123	Het kamp van Netanyahu heeft een overwinningsnederlaag, want zijn blok had een meerderheid, maar is die verloren.	27.6
124	Voor het kamp van Eisenkot is het pad nog smaller, of hij zou moeten samenwerken met de Arabische partijen, maar sinds de terreuraanslag van 7 oktober ligt dat moeilijker.	11.15
125	Daarom heeft de Israëlische president gevraagd: Politici, probeer over jullie schaduw te stappen.	27.58
126	Hij wil vermijden dat Israël weer in de situatie komt van 2019.	30.58
127	Daar heeft het 3,5 jaar geduurd en is men vijf keer naar de verkiezingen moeten trekken voor een stabiele regering is gekomen.	6.82
128	Laten we het nog eens hebben over Netanyahu en zijn oorlogsbeleid, dat gevolgen heeft tot ver buiten Israël.	15.95
129	Kunnen we concluderen dat de bevolking zijn oorlogen steunt?	26.74
131	Daar moet je geen ongelooflijke vernieuwing van verwachten.	4.16
132	Hij trok naar deze verkiezingen met een duidelijke boodschap: na de terreuraanslag van 7 oktober voer ik oorlog tegen alle vijanden.	6.54
136	Netanyahu zegt dat de oorlogen voor hem nog niet af zijn.	32.82
137	Hij is dus met een oorlogsagenda naar de kiezer getrokken.	4.75
138	De kiezer heeft er alvast voor gezorgd dat zijn partij, de Likoed-partij, de grootste van het land is geworden.	24.87
139	De Braziliaanse politicus Flávio Bolsonaro, die zondag de presidentsverkiezingen verloor, is aangekomen in de Verenigde Staten.	39.16
140	Bolsonaro wordt verdacht van witwas- praktijken, belastingontduiking en het aanvaarden van buitenlandse financiering voor zijn verkiezingscampagne.	51.14
141	Om vervolging te vermijden nu hij niet meer onschendbaar zal zijn, vluchtte hij gisteren al het land uit, samen met zijn familie.	5.4
142	Na tussenstops in Argentinië en Ecuador is Bolsonaro geland in Miami, in de VS. Het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken had gezegd dat hij een visum zou krijgen.	36.07
144	En ik denk dat dat voor nu toch nog zo gaat blijven.	3.77
145	Bijna 500 jongeren doen mee aan het eerste vrijwillige militaire dienstjaar.	56.35
148	Eerst een nieuwe, volgens artsen verontrustende trend bij jongeren: snus, gearomatiseerde nicotinezakjes om achter je lip te steken.	90.86
150	Snus komt overgewaaid uit vooral Zweden, waar het de normaalste zaak is en het vrij verkocht wordt.	43.99
152	Toch heeft een op de tien jongeren hier het al eens gebruikt.	40.19
153	Dat blijkt uit een steekproef bij 500 tieners en jonge twintigers, uitgevoerd door enkele VUB-studenten.	22.81
155	In die uitzending vertellen jongeren dat ze snus kennen.	87.1
156	Artsen horen we zeggen hoe gevaarlijk en verslavend het is.	88.18
157	Nicotinezakjes of snus, ze zijn klein, wit, zitten in kleurrijke doosjes, ruiken naar fruit, munt of snoep, maar ze zitten tjokvol nicotine.	87.53
158	Onder de lip geplaatst, geven ze een felle nicotinerush.	29.23
159	Verboden in ons land, maar steeds populairder onder jongeren.	88.88
161	Ik heb al gehoord dat veel voetballers dat gebruiken voor ze gaan voetballen.	6.0
162	Ik vind het normaler dan iemand die rookt of vapet.	19.98
163	Ik weet het niet, het is een beetje het nieuwe roken.	4.39
164	Ze duiken op in sportclubs, jeugdbewegingen en zelfs in de klas.	10.31
165	Vorig jaar heb ik twee keer gehad dat een leerling effectief tijdens de les begon over te geven door het gebruik van snus.	15.26
167	Ze zijn er ook ziek van, dus dat is zeer problematisch.	22.72
168	De tabaksindustrie beweert dat nicotinezakjes bedoeld zijn als rookstopmiddel, dus een hulpmiddel om verstokte rokers van de sigaretten af te helpen.	88.11
169	Wij richten ons niet op jongeren, wij richten ons niet op nieuwe nicotinegebruikers, wij richten ons uitsluitend op die volwassen roker die we laten omschakelen.	84.16
170	Maar snus duikt vooral op bij jongeren die nooit gerookt hebben.	88.86
173	We zien al twintig, dertig jaar dat het aantal gerookte sigaretten afneemt.	84.91
174	Als men nu een hele generatie jongeren verslaafd maakt aan dit product, of aan gelijkaardige producten, gaan die evenveel moeite hebben nadien, als ze tot het besef komen dat het misschien toch niet zo gezond is, om ermee te stoppen.	34.05
175	We weten dat al degenen die blijven gebruiken uiteindelijk, jammer genoeg, klanten van de cardiologen gaan worden.	5.3
176	Filip Lardon, kankerspecialist van de Universiteit Antwerpen.	18.16
178	We hoorden de cardioloog spreken van een catastrofe.	15.87
183	Dit is een poeder vol chemicaliën, ook een hoge dosis nicotine.	17.46
189	Dat is een product dat de hersenen fel zal beïnvloeden.	8.46
190	Ook het hart en de bloedvaten en het lichaam in het algemeen.	27.42
192	U zegt dat het nog gevaarlijker is voor min 18-jarigen.	81.14
194	Het is heel belangrijk dat we dat nog eens goed zeggen.	3.95
195	Hier vooraan de hersenen, op de frontale cortex, heeft nicotine een grote indruk.	90.15
197	Dat geeft een goed gevoel, waar je hersenen wennen daar snel aan.	10.54
198	Zo wordt een persoon snel verslaafd en heeft die meer en meer nicotine nodig.	90.81
200	Bij min-achttienjarigen en min -15 jarigen, is dat beloningscentrum nog in volle ontwikkeling.	7.97
201	Als je dan nicotine gaat toedienen en de dopaminespiegels beïnvloedt, worden de hersenen fout geprogrammeerd.	90.95
202	De jongeren zullen concentratieproblemen krijgen en voor de rest van hun leven op een andere manier een belonend effect ervaren.	28.24
204	Dat zagen we niet bij de tabakssigaret, maar wel bij de vapes en snus.	60.31
207	Geen enkel nicotineproduct is zo schadelijk als de tabakssigaret.	90.08
208	Tabak veroorzaakt nog een tot twee doden per uur in België.	84.56
210	Als we volwassenen zo ver kunnen krijgen om via snus te stoppen met roken, is dat oké.	90.07
212	Maar het probleem is dat zoveel jongeren het gebruiken.	24.02
214	Zelfs jongeren die nooit hadden gerookt of nooit nicotine gebruikt hadden, toen dat nu wel.	85.54
215	Ze krijgen via die malafide industriesmaken en kleurtjes die het heel aantrekkelijk maken.	17.0
217	U ijvert al jaren voor een nicotinevrije generatie.	39.22
218	In ons land zijn die zakjes verboden, maar het is er wel.	67.62
219	Wat moet er volgens u nog meer gebeuren om deze trend te stoppen?	8.31
220	Het is moeilijk en ik weet niet of we de trend nog kunnen keren, maar de handhaving van het verbod zal veel strenger moeten.	5.13
223	Het komt misschien rechtstreeks vanuit Zweden overgewaaid, maar er is ook online handel.	7.38
224	Via malafide webshops kan je met enkele kliks aan die producten raken.	5.01
227	We zijn met een aantal kliks verwijderd van alles wat we willen, maar ik zou ervoor willen pleiten dat de regelgeving, de overheid en de beleidsmakers erop toezien dat de onlineverkoop verboden wordt.	5.88
230	We zien ook dat jongeren het aan elkaar beginnen te verkopen.	67.33
232	We moeten inzetten op de handhaving en de sensibilisering.	4.11
233	Ik ga naar veel scholen, ook lagere scholen, om te sensibiliseren.	3.85
234	De 'Pano' over nicotinezakjes is vanavond te zien om negen uur, hier op VRT 1 en ook op VRT MAX.	28.49
235	De Vlaamse regering keurt uitzonderingen goed op de geplande beperking van het Groeipakket tot 23 jaar.	45.17
236	Onder anderen jongeren die langdurig ziek zijn, die mantelzorger zijn of uit de jeugdhulp of pleegzorg komen, behouden hun kindergeld tot 25 jaar.	89.22
237	De maatregel zal ook pas ingaan in oktober volgend jaar in plaats van januari al.	7.5
238	Dit om te vermijden dat studenten hun kindergeld verliezen midden in het academiejaar.	87.33
239	We hebben vanaf dag één gezegd dat we een aantal sociale maatregelen zouden nemen, dat we inderdaad ook jongeren die langer studeren, door dingen waar ze niks aan kunnen doen, zouden beschermen.	76.7
240	En we geven nu ook invulling aan welke jongeren dat kunnen zijn, zoals jongeren met een beperking, jongeren uit de jeugdhulp, jongeren die ernstig ziek waren, jongeren die mantelzorger zijn.	27.43
241	Dus dat zijn heel specifieke categorieën voor bij wie soms studievertraging optreedt zonder dat dat hun eigen verantwoordelijkheid is.	6.1
242	Na een week zitten de topministers van de federale regering opnieuw samen over de begroting.	7.98
243	De vicepremiers kwamen daarnet een voor een aan bij de Wetstraat 16.	5.6
244	Tijdens de laatste vergadering een week geleden gingen de socialisten van Vooruit volop in de remmen.	5.24
245	Ze wilden de onderhandelingen niet afronden omdat er volgens hen nog te veel werk was.	8.7
246	Wat op tafel lag, vond Vooruit ook nog altijd onevenwichtig: te veel besparingen, bijvoorbeeld in de gezondheidszorg, en te weinig bijdragen van wie veel geld heeft.	6.81
247	We zijn een week later en Vooruit blijft bij dat standpunt, zo bleek vanmiddag in 'Villa politica'.	9.45
248	Ik hoop het voor het land echt wel, dat de premier vanavond eindelijk schuift in de tabellen en een rechtvaardiger voorstel neerlegt, want dat is echt wat de Vlaming wil.	11.85
249	De grote lijnen zoals die er nu liggen... Heel veel zal daar toch niet meer aan kunnen veranderen.	4.06
252	Elke euro die een groot vermogen of een miljonair bijdraagt, is een euro die je niet moet gaan zoeken bij gepensioneerden of bij de zorg.	41.46
254	Maar voor alle duidelijkheid, dat vergeten mensen soms, we hebben vorig jaar ook voorlopige twaalfden gehad.	13.54
256	Als het de komende dagen niet lukt, zal het zover komen.	3.95
258	Premier De Wever heeft gezegd dat hij dat niet zal aanvaarden, die voorlopige twaalfden of een noodbegroting.	14.99
260	Het interview met Conner Rousseau in 'Villa politica' is ook slecht gevallen in de omgeving van de premier.	26.83
261	We hebben met grote ogen gekeken naar alle uitspraken, zo hoor je dan.	3.79
263	Bij Vooruit zeggen ze: Het hoeft niet zo ver te komen.	5.46
264	De premier moet gewoon opschuiven in onze richting.	6.31
266	Volgens hem ligt een robuust voorstel op tafel waar de nodige evenwichten in zitten.	3.51
267	De premier kan ook niet opschuiven, want dan komt hij MR en de liberalen tegen.	13.97
268	Bij de andere partijen hoor je dat de grote blokken er liggen.	4.6
269	Er kan misschien nog een beetje geschoven worden, voor 100 of 200 miljoen.	3.84
271	Ze willen een extra inspanning van mensen met veel geld bovenop wat nu al op tafel ligt.	4.44
273	Het zat vast, het zit vast en het blijft vastzitten.	4.26
274	Vanaf 1 november wordt het nog wat duurder om pakjes van buiten de Europese Unie Europa binnen te brengen.	56.13
275	De opbrengst van die nieuwe toeslag is bedoeld voor de douane.	11.09
276	Die zal met het geld extra manschappen inzetten voor controles.	9.63
277	Sinds 1 juli geldt al een extra Europese belasting van drie euro per producttype.	10.46
279	Sinds 1 juli geldt een zogenoemd douanerecht, een soort forfaitaire belasting waarbij drie euro per productcategorie wordt aangerekend voor pakjes van buiten de Europese Unie.	9.42
281	Een eerste vaststelling: er komt sindsdien veel minder binnen vanuit China.	10.94
283	Als je ziet dat de gemiddelde waarde van die pakjes vijf euro is en dat men daar een belasting op heft van drie euro... Dat heeft zeker zijn effect.	5.63
284	Er is dus absoluut veel minder van die e-commerce vanuit China Europa binnengekomen.	31.71
285	Maar het heeft ook geld opgebracht, natuurlijk, sinds 1 juli zo'n 364 miljoen euro in totaal.	10.99
286	Onze federale begroting zullen we er helaas niet mee redden, want driekwart daarvan is voor Europa.	19.63
288	En daar komt vanaf 1 november nog een extra bedrag bij, twee euro per productcategorie, en dat is een zogenoemde 'handling fee', een verwerkingskost voor onze douane.	10.96
289	Het is absoluut geen belasting, maar het is een verwerkingskost die de douane moet toestaan om ondersteund te worden en de middelen te hebben om die controles uit te voeren.	12.05
292	Bestel je bijvoorbeeld twee broeken en een koptelefoon bij hetzelfde verkoopplatform van buiten de Europese Unie, dan zijn dat dus twee productsoorten in hetzelfde pakje.	9.05
294	Dan is er dus twee keer drie euro douanerecht, dat is zes euro.	7.7
295	En vanaf 1 november komt er een heffing bij van twee euro per categorie.	9.88
296	In dit voorbeeld zijn dat twee categorieën, kleding en elektronica, dus dat is vier euro.	8.63
297	In totaal zal er dus tien euro extra kost zijn aan je pakje.	5.61
298	In principe is dat voor het verkoopplatform, maar in de praktijk zal dat doorgerekend worden aan de consument.	5.9
299	Paddenstoelen en de herfst, die zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden.	79.41
300	Alleen zijn er dit najaar pas echt veel paddenstoelen verschenen in oktober.	10.6
301	Normaal is dat enkele weken vroeger, half september al.	8.67
302	En van sommige soorten, zoals vliegenzwammen en eekhoorntjesbrood, zijn er weinig.	29.26
303	Dat heeft allemaal te maken met de lange, droge zomer die we hadden.	4.07
304	We lieten ons rondleiden door een kenner in het Zoniënwoud.	4.3
305	Het stobbezwammetje, een hertenzwam, hier beneden een aantal glimmerinktzwammen.	13.85
306	De namen van de paddenstoelen die op dode boomstammen groeien, spreken tot de verbeelding.	43.75
307	Midden in het Zoniënwoud hebben ze veel minder last van extreme weersomstandigheden, zoals een lange, droge zomer.	79.64
308	Het hout... Je voelt het hier ook... Als je hier eens goed kijkt... Dat blijft mooi nat.	4.19
310	De omgeving heeft minder invloed op de zwammen die erin zitten.	85.13
311	Op de bosbodem staan er veel minder verschillende paddenstoelen dan andere jaren.	88.76
312	Al heeft de regen van de voorbije dagen voor een flinke opstoot gezorgd.	9.66
313	Door de warme zomer en de aanhoudende droogte is de fructificatie, de vruchtzetting van de paddenstoel, sterk vertraagd.	65.79
314	Normaal zien we paddenstoelen vanaf begin of midden september.	68.31
315	Deze zaken, inktzwammen, de botercollybia, komen nu weer goed op.	4.14
316	De paddenstoelen die we zien, zijn de vruchten van de zwamvlok die ondergronds of in dood hout groeit.	90.0
317	Bij soorten zoals de vliegenzwam of deze rusula heb je in de grond schimmelnetwerken, hopen kleine draadjes, zeg maar, die zich rond boomwortels draaien.	19.38
318	Die schimmels zijn van levensbelang voor zowel de paddenstoelen als de bomen.	87.23
319	Zonder die schimmels is het eigenlijk veel moeilijker voor de boom om aan water en voedingsstoffen te komen.	52.0
320	De worteltjes van de boom zijn best klein, maar schimmeldraden zijn eigenlijk nog veel kleiner.	13.39
321	Dus die schimmeldraden kunnen veel makkelijker het vocht en de voedingsstoffen uit de bodem halen en die ruilen die dan tegen suikers met de bomen.	87.62
322	Eén droog jaar is geen ramp, maar als dat zich meerdere jaren na elkaar voordoet, komt deze samenwerking tussen bomen en paddenstoelen onder druk te staan.	5.49
323	Je bent gewoon continu bezig, van zes uur 's ochtends tot soms tien uur 's avonds.	4.37
326	En dat zijn toch de momenten waarop je even je mama of papa wil bellen, je even thuis wil zijn.	3.72
329	Ze zijn al vier weken met hun opleiding bezig intussen, de jongeren die gestart zijn De trainingen zijn zwaar en intensief en er zijn er die hebben afgehaakt.	7.84
331	Wij mochten op bezoek in de kazerne van Berlaar, bij Lier.	4.88
332	Met 121 zijn ze, de jongeren die hier in de kazerne van Berlaar hun militair dienstjaar zijn gestart.	10.35
344	De afgelopen weken hebben de jongeren erg veel getraind, en dat eist zijn tol.	90.62
348	We zijn het allemaal gewoon om de hele dag met onze sportschoenen, onze sneakers rond te lopen.	7.67
349	Vanaf de eerste week krijgen ze onze nieuwe bottines.	8.04
352	In totaal zijn 485 jongeren begonnen aan het militaire dienstjaar.	16.46
354	39 jongeren zijn intussen gestopt: 6 bij de marine, 10 bij de luchtmacht en 23 bij de landmacht.	25.01
355	We zien dat een groot deel van de jongeren rechtstreeks van de schoolbanken komt.	89.33
356	Ze hebben eigenlijk getwijfeld of ze hun studies al dan niet gingen verderzetten.	8.27
359	Sommigen hebben ontdekt dat dit leven toch niet is wat ze ervan verwachtten.	6.05
361	Het is zwaarder dan ik had verwacht, maar het is niet per se minder leuk dan ik had verwacht.	3.55
363	In het begin had ik het moeilijk met schieten, maar nu begint het leuker te worden.	3.52
364	Gewoon het samenzijn, met elkaar zijn en gewoon plezier hebben.	4.67
366	Tafelen in de vijftiende en zestiende eeuw, als een echte bourgondiër.	6.16
367	Als u wil weten hoe dat ging, blijf dan zeker kijken voor de expo die we straks voorstellen.	3.89
371	Zondag staat hij aan de start van de Koppenbergcross.	7.06
372	De voorbije jaren won hij die wedstrijd al twee keer.	7.54
373	Zijn voorbereiding was in vergelijking met vorig seizoen dit keer korter.	10.54
374	Maar Nys voelt zich zeker klaar om tot na Nieuwjaar mee te strijden om de prijzen.	3.99
375	Laatste intense training, en liefst zonder fietswissel, voor Thibau Nys.	4.03
376	Vier dagen voor de Koppenbergcross, waar de Belgische kampioen terugkeert in het veld.	11.02
377	Met dus direct een tot de verbeelding sprekende cross die Thibau Nys de voorbije jaren al twee keer wist te winnen.	6.08
378	Ik weet niet of je daar ooit echt klaar voor kan zijn.	4.4
381	Euhm... Ik ben gewoon in de best mogelijke vorm waar ik in kan zijn op dit moment, en ik hoop dat dat genoeg is.	3.82
382	Aan ambitie geen gebrek bij Thibau Nys, en ook de vorm zit goed.	3.91
383	Sven Nys, zijn teammanager en vader, is van hetzelfde oordeel.	7.94
386	Tien dagen op vakantie geweest, en dan begin je eraan.	3.57
387	Dat is het voor- en nadeel van de twee disciplines te combineren.	4.54
388	Dan kan je geen volledig cyclocrossseizoen gaan doen, en ook niet op de weg.	6.15
389	Maar we zijn vorig jaar ook begonnen op de Koppenberg en dat was ook meteen raak.	6.13
391	Eén week na de Koppenbergcross volgt dan het EK veldrijden, waar Thibau Nys ook heel wat aandacht naar zich toe zal trekken.	5.48
393	Zie je jezelf als redder van het veldrijden momenteel?	6.15
397	Ik denk dat dat zeker niet iets is wat ik kan dragen, maar het is wel iets waarvoor ik wil staan en een beetje voor wil vechten.	3.89
401	Over de crosswinter heeft Sporza een veldritspecial gemaakt, een 'Sporza daily plus', je kan die vinden op VRT MAX.	12.27
402	Collega Olivier De Wilde praat met commentator Paul Herygers en ex-veldrijder Eli Iserbyt over hun verwachtingen voor de komende maanden, onder andere over de aan- of afwezigheid van Mathieu van der Poel.	6.43
404	Het zou mooi zijn om twee weken na de geboorte van je eerste kind wereldkampioen te worden in Oostende in het zand.	3.99
405	En het parcours... Het zou straf zijn mocht hij er niet zijn.	4.39
408	Jullie denken dat we duels gaan krijgen tussen Van der Poel en Van Aert?	6.35
413	Als Mathieu op het niveau is van vorig jaar, zal er heel weinig aan te doen zijn.	4.39
414	In de Champions League voetbal werken de vrouwen van Oud-Heverlee Leuven hun derde wedstrijd in de League Phase af op het veld van Servette in Zwitserland.	13.97
416	Tegen de op papier zwakste tegenstander in de Champions League staat Leuven bij de rust 3-0 achter.	12.06
417	Bij verlies hebben de vrouwen van Leuven een op negen en wordt Europees overwinteren erg moeilijk.	90.7
418	Als ze de kansen op overwintering gaaf willen houden, zouden ze best nog winnen.	5.06
421	In het Brugse Sint-Andries zijn de voorbereidende werken gestart voor het nieuwe stadion van Club Brugge, na twintig jaar van juridische strijd.	8.54
422	Het terrein op de Olympiasite wordt de komende weken klaargemaakt voor de bouwwerken.	6.9
423	Er worden onder meer studies uitgevoerd naar de stabiliteit van de ondergrond.	8.38
424	En begin volgend jaar zou dan de eerste steen gelegd moeten worden.	3.78
425	In Spanje zijn de 24 beker- wedstrijden van vanavond uitgesteld.	11.75
426	De Spaanse bond heeft die beslissing genomen na de dodelijke treinramp ten zuiden van Madrid.	19.35
427	Onder andere Real Betis en Celta de Vigo hadden straks in actie moeten komen.	9.83
428	Topploegen als Real Madrid en Barcelona stromen pas later in in de Copa del Rey.	10.44
429	En in het curling zijn de Belgische mannen, in zwarte outfit, slecht begonnen aan het EK in Tsjechië.	29.68
430	Onze Red Rocks liepen tegen twee zware nederlagen aan.	9.38
431	Nadat ze vanmorgen verloren hadden tegen Oostenrijk met 10-2, gingen ze vanmiddag in hun tweede groepsduel onderuit met 9-2 tegen wereldtopper Schotland.	8.01
432	De Belgen doen voor de eerste keer mee aan een EK in de A-divisie.	15.59
434	Het meest iconische stuk is uit de keuken, vind ik: de mosterdkloot.	5.72
435	Je had een teil, een kanonskogel die je ergens vandaan haalde, dan mosterdzaad erin, azijn, zout en dan met de benen bewegen.	4.48
438	Er valt in Mechelen duidelijk veel te ontdekken over de eetcultuur bij ons in de 15e en 16e eeuw.	33.63
439	Zaterdag opent daar de tentoonstelling 'Bourgondisch tafelen', in het Hof van Busleyden.	7.11
440	Wij gingen al eens kijken, samen met voedingsarcheoloog Jeroen Van Vaerenbergh.	5.72
441	Dit is wat men verwacht, een zilveren, glitterende bankettafel.	3.66
442	En toch ook een beetje spektakel, onder andere met de wijnfontein die je hier voor je ziet.	3.51
443	Ja, het brengt mij zo terug naar die Bourgondiërs van Bart Van Loo.	3.51
444	Alleen was het daar misschien nog ietsje exuberanter.	3.76
445	Het is eigenlijk vooral uit teksten dat we weten hoe spectaculair die banketten waren.	4.13
446	Maar hier krijgen we dus een onderdeel uit een wijnfontein, waarbij er een soort hydraulisch systeem onder zal hebben gezeten dat wijn of geparfumeerd water over de tafel zal hebben doen vloeien.	4.75
449	Naast de feestelijke banketten waar het draaide rond macht en aanzien, zie je in Mechelen ook de andere kant.	4.02
450	Als we het woord bourgondiër gebruiken, dan verwijzen we naar een soort van levensgenietershouding.	10.95
451	En die heeft ergens natuurlijk ook wel historische wortels.	3.93
452	En tegelijkertijd willen we het breder openvouwen naar wat er gebeurde in die keukens, op de markten en bij de gewone Mechelaar.	3.43
453	Oesters werden in die tijd enkel gegeten door het gewone volk, terwijl suiker een echt luxeproduct was.	64.02
454	De expo toont verschillen, maar ook gelijkenissen met de keuken vandaag.	5.2
458	En het toont ook wel mooi dat dat op dat moment geen dikke kloefers waren, zoals 'Ons kookboek'.	3.94
462	Kookboeken, vondsten uit de Mechelse beerputten en lustige markttaferelen.	4.46
465	Voor mij is dit hoe die Bourgondische renaissance in de Lage Landen gesmaakt zal hebben, geklonken zal hebben, eruitgezien zal hebben.	4.64
468	'Bourgondisch tafelen', vanaf zaterdag in Hof van Busleyden in Mechelen.	5.03
470	Vannacht neemt de bewolking toe, met plaatselijk nevel en mist.	22.49
472	Morgen start met ochtendgrijs, daarna krijgen we zon en wolken bij zo'n 15 graden.	61.57
473	Ik geef nog mee dat het in 'Terzake' straks ook gaat over de treinramp in Spanje.	9.53
474	En Rik Van Cauwelaert is te gast over de federale begrotingsonderhandelingen.	8.29
476	Voor nu, want omstreeks kwart voor elf ben ik terug met het late journaal.	4.21