De Afspraak op Vrijdag 🇧🇪

_id	6ab2727b154b8915abb0adc4
url	https://www.vrt.be/vrtmax/a-z/de-afspraak-op-vrijdag/2026/de-afspraak-op-vrijdag-d20260911
datetime	2026-09-11 20:35:00

 

Statements

idx	statement	score
0	Het is vrijdag en dan overlopen we in 'De afspraak' altijd de politieke week.	4.78
1	Vandaag doen we dat met de voorzitter van cd met politicoloog Carl Devos en met politiek filosofe Tinneke Beeckman.	4.78
5	Even beginnen bij de gouverneur van West-Vlaanderen.	4.98
7	De gouverneur speelt een belangrijke rol, zeker in verhouding tot de lokale besturen.	4.21
9	Groter dan de tweede en derde grootste partij samen.	7.73
11	Het lijkt ons logisch om daar rekening mee te houden.	4.44
12	U zegt dat het logisch is, de normale manier is: het systeem D'Hondt en dan valt de keuze bij Vooruit, en niet bij cd Dat is de logica?	10.97
14	Er is een gouverneur die nu moet worden aangeduid, iets later tijdens de legislatuur ook nog een in Oost-Vlaanderen.	9.05
15	Het is belangrijk om met de drie partijen aan tafel te zitten en te kijken hoe je die puzzel het best legt.	3.92
16	De beslissing voor de West-Vlaamse gouverneur wordt uitgesteld tot na de begroting.	11.8
19	Het zal aan de minister-president zijn om met een voorstel te komen.	5.36
22	Maar u blijft vasthouden aan West-Vlaanderen voor cd en dan zien we wel wie in Oost- Vlaanderen de gouverneur krijgt?	27.73
23	Het moet inderdaad duidelijk zijn wie de twee gouverneurs mag leveren, in West- en Oost-Vlaanderen.	5.1
24	West-Vlaanderen is altijd al belangrijk geweest voor onze partij, met een aantal belangrijke zorgen die in West-Vlaanderen leven rond transmigratie en landbouw.	11.71
25	En ook de verhouding tussen het bovenlokale en het lokale niveau is een rol die de gouverneur kan en moet spelen.	4.4
29	Het voorstel van cd maar politiek gezien is het niet logisch.	9.55
32	Op basis van de kiestaart en de toepassing van het systeem-D'Hondt kwam West-Vlaanderen als eerste keus voor Vooruit en volgend jaar Oost-Vlaanderen aan N-VA. Het probleem is dat men dit niet geregeld heeft tijdens de formatie.	10.97
33	Het is gebruikelijk dat de mandaten tijdens de regeringsvorm worden besproken.	5.31
34	Het is jammer dat men dat niet gedaan heeft en te lang gewacht heeft om dat te bespreken.	4.31
35	We weten al jaren hoe oud Carl Decaluwé is en dat hij op 1 oktober met pensioen gaat.	7.57
36	Het is jammer dat er enkele weken voor zijn pensioen overlegd moet worden wie zijn opvolger is.	3.99
37	Vooruit heeft te lang die eis niet nadrukkelijk geformuleerd: wij willen die West-Vlaamse gouverneur.	5.76
43	Cd een nieuwe argumentatie ontwikkeld om te zeggen: dat komt ons toe.	20.02
44	En dat blokkeert, want N-VA is er ook in betrokken.	24.78
45	Als er een deal komt tussen cd impacteert dat ook N-VA, want die willen volgend jaar Oost-Vlaanderen opvragen.	36.34
46	Het is merkwaardig, want het gaat over een apolitiek mandaat.	4.8
48	Toch is het elke keer hommeles binnen regeringen om mensen aan te duiden, die ook oud-politici zijn.	4.66
49	Het is een apolitiek mandaat, het is een ambtenaar, het is een regeringscommissaris voor de Vlaamse én federale regering.	5.62
50	Maar als je het functioneren van de gouverneurs bekijkt, zeker in provincies met een sterk provinciaal identiteitsgevoel, zoals West-Vlaanderen, kan je er niet omheen dat die persoon een eigen accent kan leggen.	3.95
51	Carl Decaluwé zette heel erg in op de veiligheid, transmigranten.	52.04
53	Hij is veel met het maritieme bezig en heeft goede contacten met China, met een bepaalde Chinese provincie.	5.22
54	Je kan als gouverneur echt wel een bepaalde focus leggen.	4.96
55	Je kan er niet omheen dat iedereen naar Carl Decaluwé blijft kijken als iemand die vroeger tot cd Dat label heeft hij nog.	6.42
57	Meneer Mahdi, ik hoor in cd dat rood in een oranje provincie niet kan. Weigert u te aanvaarden dat Vooruit de gouverneur zou leveren in West-Vlaanderen?	17.64
58	Als we deze discussie tot een goed einde willen brengen, ga ik daarover geen al te krasse uitspraken doen.	4.24
61	Ook al hoort die persoon apolitiek te zijn, die maakt bepaalde keuzes en heeft een bepaalde uitstraling.	4.63
62	Een rood persoon, een socialist, zou moeilijk liggen, zegt u?	12.3
63	Er zijn een aantal elementen die zeker van belang zijn.	3.86
64	Als het gaat om landbouw: in West-Vlaanderen is er een sterke landbouwactiviteit.	40.55
65	En meneer Vanlerberghe, die de gedoodverfde kandidaat zou kunnen zijn van Vooruit, ligt moeilijk in die kringen?	13.02
66	Je moet zorgen voor een gouverneur die verbindend is op dat vlak, respectvol is ten aanzien van de landbouwsector en het juiste evenwicht probeert te vinden in die dossiers.	4.37
67	Dit is een interessanter argument dan de toevallige getalsterkte van een partij bij lokale verkiezingen.	5.52
72	Maar een gouverneur stel je aan voor de rest van je leven.	7.3
73	Als je een veertiger aanstelt, is die er nog dertig jaar.	4.15
74	Ondertussen kunnen de electorale verhoudingen zeer sterk wijzigen.	3.93
75	Dus verwijzen naar de electorale verhoudingen op dit moment is geen goed argument.	4.75
77	De gouverneur van cd in Antwerpen... De partij staat daar niet zo sterk.	6.25
78	Dat was ook geen argument bij de aanstelling van de gouverneur in Antwerpen.	9.51
79	Nog een laatste vraag: wie wordt het als het iemand van cd Dat is aan de partij om te bepalen.	4.43
80	Is het dan bijvoorbeeld mevrouw Crevits, die nog maar een paar jaar gouverneur zou kunnen zijn?	13.47
81	Of iemand die een stuk jonger is en die veel langer die rol kan spelen?	5.36
83	Ik wil enkel zeggen dat ik heel veel heb aan Hilde in de Vlaamse regering.	3.91
84	We hebben de laatste jaren een heel sterke band ontwikkeld.	4.76
85	Ik weet wat haar meerwaarde is, met de ervaring die ze meedraagt.	3.73
89	N-VA is tegen de komst van dertien universitaire onderzoekers uit Gaza.	21.61
90	Begrijpt u het argument van de N-VA, die zegt dat er een domino-effect zou kunnen ontstaan naar andere landen?	40.24
92	In dit geval is het vrij duidelijk dat die mensen wel zouden moeten kunnen komen, zeker als je kijkt naar de situatie in Gaza.	5.77
94	Anderzijds denk ik dat Anneleen Van Bossuyt wel iets probeert te doen, wat vroeger bij migratie te weinig is gebeurd.	11.58
95	Ze probeert na te denken over wat de gevolgen zijn van migratie op de samenleving, ook in de toekomst.	6.27
97	U vindt dat die dertien mensen moeten kunnen komen?	5.71
99	Illegale migratie is ook een groter probleem dan een overheid die zelf al anticipeert.	31.09
102	Is het niet omdat we last hebben van de illegale migratie dat we crisperen wanneer we, in dit geval de N-VA in de regering, het hebben over kleine getallen legale migratie?	69.48
106	Maar ik denk ook dat er principes zijn die je als minister moet blijven respecteren.	4.53
107	Wat zegt cd De houding van de minister en van de partij zijn beschamend.	4.94
109	Het argument dat men gebruikt, we zijn bang dat er een toestroom is van andere Palestijnen, is heel vreemd van een partij die nog niet zo lang geleden heel wat Syriërs heeft laten overkomen, omdat we toen de christelijke Syriërs moesten beschermen van IS.	59.68
111	Toen was er helemaal geen sprake van zorgen over een aanzuigeffect dat we zouden creëren.	5.3
112	Nu, geheel toevallig of niet, in een dossier dat te maken heeft met de Palestijnse zaak, lijkt me dingen aan elkaar te linken die niets met elkaar te maken hebben.	11.99
113	En weigert men dertien studenten de toegang tot dit land.	13.33
115	Maxime Prévot heeft 100 procent gelijk om emotioneel gereageerd te hebben.	36.24
121	De partijen die ertegen zijn... De tijd tikt in hun voordeel.	4.28
122	Als de studenten binnen een paar weken nog steeds wachten op een beslissing van de federale regering, het studiejaar loopt verder, dan zitten ze helemaal in de problemen.	27.98
125	Waarom is de N-VA zo tegen ocharme dertien onderzoekers die komen?	39.43
126	Ik denk dat je het gezegd hebt: men reageert zo uit schrik voor de druk van radicaal-rechts.	4.31
127	Het beeld van migratie vanuit Gaza... Terwijl er het strengste migratiebeleid ooit is.	23.78
128	Er zijn straffere migratiebeslissingen genomen, maar het is het strengste migratiebeleid ooit.	71.78
133	We zijn voor het idee dat hoge profielen in ons land komen om daarna terug te keren naar hun land van oorsprong.	5.07
134	Als je achter elk dossier een precedent zoekt, kan je op de duur niemand meer binnenlaten.	6.22
136	Ik hoop al maanden dat ik me zorgen maak dat wij, wat terugkeerhubs betreft, met ons land gaan achterblijven.	4.53
137	Een aantal partijen, Les Engagés, heeft zorgen over de terugkeerhubs van illegale migratie die niet willen terugkeren naar hun land en die we terugsturen naar een derde land.	46.01
138	Op welke manier denk je dat Maxime Prévot met een dossier komt van dertien studenten om hen te overtuigen om aan de illegale migratie iets te doen, en de terugkeerhubs mogelijk te maken, als je in dit soort dossiers gecrispeerd reageert.	17.15
139	We moeten de illegale migratie zien te bekampen, kordaat, en van die terugkeerhubs zo snel mogelijk gebruikmaken.	9.49
140	Maar dat gaat niet lukken als je tegelijkertijd in dergelijke dossiers de symbolen laat heersen.	4.65
143	Een van de ideeën die geregeld opduikt bij begrotingsbesprekingen, die zijn momenteel aan de gang, is het afschaffen van het fiscale gunstregime voor salariswagens.	22.32
144	In het debat worden ook andere argumenten gebruikt: de strijd tegen de files, het vergroenen van het wagenpark of nog de fiscale onrechtvaardigheid van de huidige maatregel.	7.26
145	Het is een debat dat regelmatig terugkeert: de salariswagen, zeker nu de begrotingsgesprekken weer begonnen zijn.	5.4
147	Dus ik kan tot 1000 euro per maand sparen met mijn bedrijfswagen.	12.76
148	Als je dat voordeel gaat afnemen, ga je die mensen hun loon afpakken.	9.13
151	Dan denk ik dat we weer naar het oude systeem zullen gaan van kilometervergoeding, en dat ik dan waarschijnlijk zelf een auto zal kunnen kopen, maar dan zal ik waarschijnlijk niet met die duurdere elektrische wagens rondrijden.	4.3
153	We moeten met onze fiscaliteit enkel sturen als we dat bewust wensen te doen.	6.58
154	Als we dat niet wensen te doen, dan vereist de logica dat een euro als een euro wordt belast.	5.16
155	En dat we bij voorkeur ook de werknemers vergoeden in cash.	7.24
156	Alle experten zeggen: het is een scheefgegroeid systeem.	33.19
159	Wij zijn voorstander van dat stapsgewijs te doen, geleidelijk aan.	3.93
160	En niet om van vandaag op morgen te zeggen: heel het systeem op de schop.	3.85
161	De kans is groter dat ik een van die gloeilampen inslik straks dan dat de salariswagens worden afgeschaft.	4.92
164	Als we daarnaast nog eens aan de salariswagen raken, die 500 à 700 euro koopkracht per maand betekent voor de werkende mens, waar zijn we dan precies mee bezig?	30.29
165	Er werden in de studio al grapjes over lampen gemaakt.	7.54
167	Omdat het grootste probleem in dit land om de begroting op orde te krijgen eruit bestaat dat er vandaag te weinig mensen in dit land werken.	53.4
168	Mochten wij de werkzaamheidsgraad van Nederland of Duitsland hebben, dan hadden we de 10 miljard daar al gevonden.	37.84
170	Dat komt omdat de lasten in dit land veel te hoog liggen.	43.95
172	Als het de bedoeling is om maaltijdcheques, ecocheques, bedrijfswagens en alle extralegale voordelen af te pakken en in het gat van de begroting te steken, dan denk ik dat het niet correct is.	6.05
173	Want het probleem los je niet op door werkende mensen te straffen.	28.94
174	Je lost het probleem op door mensen aan het werk te zetten.	6.99
176	Het past in een lange rij van mechanismen van de overheid om een antwoord te geven op het feit dat we de hoogste arbeidslasten hebben.	51.2
184	Het zijn niet alleen bedrijfswagens, het zijn ook kortingsystemen, ploegenarbeid voor R er zijn cafetariaplannen, auteursrechten, noem maar op.	13.1
185	Ons beleid zit vol mechanismen die een compensatie vormen voor de hoge lasten op arbeid.	7.18
186	Het fundamentele probleem is een collectief probleem.	7.87
187	Het heeft niets te maken met wat meneer Mahdi zegt.	3.96
188	Het collectieve probleem is het onvermogen van onze politieke overheid om het fundamentele probleem op te lossen.	10.76
189	Het fundamentele probleem is een grote fiscale hervorming.	12.07
190	Als je een grote fiscale hervorming doorvoert, hoef je alle debatten, die vaak gepolariseerd verlopen, niet meer te voeren.	7.35
191	Die zorgen voor afgunst tussen mensen en vragen ontzettend veel politieke tijd en energie.	9.13
192	Politici hebben veel tijd geïnvesteerd in alle uitzonderingsmaatregelen.	6.14
194	Als men het probleem te gronde zou oplossen, zouden alle voorbeelden, zoals salariswagens, kunnen verdwijnen.	4.43
198	Ik begrijp dat mensen die een salariswagen hebben die willen houden.	4.78
206	Maar als u een begroting in orde wilt krijgen, stelt mij het niet gerust dat er zo'n veto's worden gesteld.	4.11
208	Vorige keer dat hij een begroting aan het maken was, zei hij: Als iedereen een veto stelt, geraakt er niks hervormd.	5.44
210	Het probleem is dat al dertig jaar geleden, of misschien langer, de fundamentele hervorming van de arbeidsbelasting al had moeten plaatsvinden.	14.09
212	Men heeft dan de salariswagen... Het is alsmaar complexer geworden, met meer en meer neveneffecten.	3.79
213	Uiteindelijk heeft dat niet alleen de fiscaliteit, verloning, maar ook de mobiliteit en de identificatie van mensen met die auto... Een salariswagen zegt ook: ik word gewaardeerd op mijn werk.	8.22
219	Zelfs Groen zegt: doe het geleidelijk, zodat mensen het niet voelen.	7.57
221	In elk compromis dat in het verleden gebeurd is, is een toekomst vastgelegd die niemand heeft ontworpen.	4.87
223	Het probleem van arbeid is door de salariswagen niet opgelost.	10.11
225	In België wordt een uitzondering een regel, dan een recht, dan een belang, dan een veto.	14.32
229	Bij de campagnes zei elke partij: wij willen een fiscale hervorming.	9.58
230	Maar een fiscale hervorming is een plan van de begrotingsminister van uw partij, Vincent Van Petegem.	10.04
233	Als we fiscale hervormingen willen, moet iedereen mee in het bad.	6.17
234	Dan moeten we daar zonder taboes naar durven te kijken.	4.1
235	Die fiscale hervorming dient effectief om de lasten op arbeid te verlagen en het systeem grondig te herbekijken.	19.31
236	Dan bots je op dat moment, tijdens de regeringsvorming, niet tijdens de campagne, op partijen die aangeven dat de omvang van de fiscale hervorming wat naar beneden moet.	6.32
237	De reden waarom dat we initieel begonnen zijn... Dan gaat het over de MR?	12.75
240	Dat was ons eerste bod, om het maar even mee te geven.	3.49
241	Dat slinkt elke keer omdat iedereen hun ellebogen gebruikt.	49.79
242	Maar dat is een ander verhaal dan de discussie die nu gaat over de zoektocht naar 10 miljard.	10.36
243	Of je nu gefaseerd bedrijfswagens uitdooft, of dat je dat in één keer doet... Als het dient om de begroting op orde te krijgen, en niet om radicaal de lasten op arbeid te verlagen, dan is het niet onlogisch dat er partijen zijn die opkomen voor mensen die elke dag werken.	5.58
244	Dat geld voor een bedrijfswagen, Dat geldt voor een bedrijfswagen, dat geldt voor maaltijdcheques, ecocheques... Als het deel uitmaakt van het loonpakket, moet je dat loonpakket hervormen naar meer netto, niet hervormen naar minder netto en meer naar de begroting.	6.62
246	Dat is de manier om mensen ervan te overtuigen en om een gevoel van billijkheid te krijgen.	4.5
248	Allemaal goeie intenties, maar het resultaat is dat het er niet komt.	3.93
249	Nee, het kan er niet komen, de finale onderhandeling ligt dicht bij de deadline.	4.14
250	In de tijd die ons rest kan je niet fatsoenlijk discussiëren over een fiscale hervorming.	4.91
251	Het enige wat nu telt, is ergens 10 miljard zien te vinden met veel maatregelen.	29.15
253	Dat is een debat waar je tijd voor moet nemen, los van een begroting.	4.25
255	We zitten in de slechtste periode, zo lijkt het, wat onze begroting betreft.	6.1
258	Je kan nu al concluderen dat het deze legislatuur er niet meer van komt.	6.42
260	Je kan ervan op aan dat er voor de volgende verkiezingen weer een miljardenoefening nodig is.	5.28
262	Die mensen hebben geen goed beeld van wat er op ons afkomt.	4.81
263	Deze regering is continu met crisismanagement bezig.	9.36
264	En altijd de begroting aan het bijsturen met nieuwe maatregelen.	4.97
265	Dat laat geen ruimte om daar fundamenteel over te discussiëren.	4.54
266	Dat had je kunnen doen tijdens de verschrikkelijk lange formaties.	3.63
268	Dat zegt evenmin dat het gemakkelijk uit te voeren is in deze turbulente tijden.	4.11
270	Want het lijkt alsof het draagvlak... Ik zal eens een beeld gebruiken uit de jaren 80.	4.11
271	Als we blijven besparen, komt er licht aan het einde van de tunnel.	4.3
272	Maar zien wij nu nog licht aan het einde van de tunnel?	4.51
274	De eerste minister zei dat iedereen het zal voelen.	18.37
275	Ik denk dat er nog draagvlak is als mensen het gevoel hebben dat het ergens toe leidt.	4.66
276	Als het leidt tot een toekomstvisie willen mensen een inspanning leveren.	4.47
277	De tijden gaan beter als de werkloosheid wordt beperkt in de tijd.	52.98
278	Als je het gevoel krijgt dat er voortdurend ingrepen zijn die niet structureel en niet fundamenteel zijn, of die niet vanuit een bepaalde visie komen, dan is dat zeer irritant en voor sommige mensen demotiverend.	5.81
279	Dat is commentaar op u. U heeft een moeilijke positie.	4.23
280	U moet commentaar geven, maar het is ook kritiek op alle politici.	4.19
281	Kun je als beleidsmaker op dit moment nog dingen realiseren?	6.4
284	We moeten duidelijk maken dat we niet bezig zijn met een Exceloefening, maar met het redden van de welvaartsstaat, waar een groot stuk van de wereld ons om benijd.	4.58
286	Het is belangrijk om daar de nodige stappen te zetten.	4.33
287	We moeten geen verhaal opdragen dat we allemaal pijn gaan voelen en dat het de laatste keer zal zijn en dat we doordoen tot de Exceltabelgroen kleurt, maar we moeten werken aan een nieuw wervend verhaal waar we allemaal beter van zullen worden.	4.09
291	Je voelt dat het draagvlak daar op zijn minst niet meer is.	4.22
292	Iedereen moet de acties voeren die ze denken te moeten voeren.	5.26
295	Herinner u de centenindex, Herinner u het alternatief voor de centenindex, waar alle sociale partners mee gekomen zijn.	4.82
297	Het zou handig zijn als de sociale partners met ideeën kunnen komen die het werk van de regering vergemakkelijken en het draagvlak vergroten.	6.68
298	Ooit zijn de sociale partners echt partners geweest, ook van de politiek, om grote contracten te schrijven die ons welvaartsmodel hebben gevormd.	5.07
302	Je moet een wervend verhaal hebben om mensen te motiveren.	4.43
305	Mensen moeten het gevoel hebben dat het ergens toe leidt en dat het op het einde beter wordt.	5.03
311	Als je mensen zulke wervende verhalen kan brengen, dan gaan ze langer mee in die besparing.	4.58
312	Kan u een poging wagen om zo'n wervend verhaal te brengen met die 10 miljard?	6.93
314	Ik denk dat het sociaal contract hersteld moet worden.	4.19
315	Het sociaal contract dat we afsluiten met de mensen is gebroken.	30.55
316	Er zijn veel mensen die vandaag elke dag gaan werken, elke dag inspanningen inleveren.	3.7
317	Die moeten vaststellen dat ze op het einde van de maand met moeite rondkomen.	4.55
320	Ondanks al hun inspanningen tijdens de week, met mogelijk een flexi-job erbovenop, komen ze niet rond.	4.77
321	Dat is het sociaal contract dat we ooit sloten waar mensen wel iets uit konden halen.	4.98
323	We hebben daar niet alleen maar losse eindjes opgelost.	3.62
325	In de fiscale hervorming en in het arbeidsmarktbeleid.	8.76
326	Ook deze regering zal de werkzaamheidsgraad niet tot 80 procent krijgen.	15.32
331	Als ik volgende week een andere voorzitter heb, krijg ik een gelijkaardig verhaal.	3.55
332	Toch worden veel veto's uitgesproken tegen allerlei maatregelen die voorgesteld worden.	6.53
334	Je zegt: wij zijn voor dat idee en ook voor die bepaalde achterban.	3.63
335	Maar als dat begrotings- onderhandelingen bemoeilijkt, als die niet rondgeraken, als ons land ook meer moet lenen, de lening moet afbetalen, de rente stijgen... Dan wordt dat een belasting voor de toekomst.	9.57
336	Dan heb ik het gevoel dat wij als burger betalen voor de manier waarop politici zich willen profileren.	4.66
338	De vraag voor het wervende verhaal is: waar staan we binnen twintig, dertig jaar?	3.99
343	Daarover zou moeten nagedacht worden om ook de jongeren mee te krijgen.	8.27
345	Als ik kijk naar jongeren en hun vooruitzichten is het belangrijk dat zij zich verbonden voelen met het sociale contract dat gesloten wordt.	6.67
348	Dat is ook de reden dat wij als partij bezig zijn met ons Morgen Beter-traject, met een congres volgend jaar dat gaat over de grote uitdagingen, artificiële intelligentie, de automatisering van de samenleving.	4.2
350	Sommige van de individuele voorstellen moeten kunnen overeenstemmen met het verhaal dat je schrijft.	4.27
351	Wanneer de overheidsuitgaven te hoog liggen en de belastingdruk ook, en je voorstellen zou meenemen die tegendraads zijn tegen dat discours, dan krijg je de bevolking ook niet mee.	13.0
352	Je moet het erover eens zijn wat de fundamenten zijn.	4.49
356	De uitleg is goed, alleen wordt die vijf keer gebruikt.	4.6
358	Er is een ritueel in de Wetstraat dat bij onderhandelingen voorkomt.	31.22
360	De eerste minister, die het goede voorbeeld moet geven, trekt ook rode lijnen.	4.52
364	Als de eerste minister zelf rode lijnen trekt, dan doet de rest van de klas het ook.	14.29
367	Er wordt gezegd: Dit is de laatste regering die op deze manier begrotingen kan doen.	5.27
368	Hij verwijst naar een staatshervormingen Hij verwijst naar een staatshervorming met de financieringswet omdat veel stromen geld naar andere deelstaten gaan.	50.17
369	Het federaal niveau, waarop bespaard moet worden, heeft nauwelijks nog inkomsten.	10.08
372	Er is geen andere mogelijkheid, dit moet deel uitmaken van het grote wervende verhaal?	5.1
373	Dat je je staatsstructuur efficiënter moet krijgen en op limieten botst met de financieringswet, dat is zeker waar.	10.4
374	Om dat te koppelen aan de begrotingsbespreking, vind ik eigenaardig.	3.86
375	We weten dat als je een staatshervorming wilt realiseren... Dat zijn geluiden bij de N-VA. Ja, maar je hebt een tweederdemeerderheid nodig.	15.98
376	Als je die gevonden hebt, heb je vijf jaar de tijd nodig vooral het geïmplementeerd wordt.	5.93
377	De financiële markten gaan niet wachten tot we acht jaar later zijn.	5.02
380	We moeten ook zien dat we ons focussen op de opdracht om de 10 miljard te vinden.	13.57
381	Hoort dat bij het grote verhaal voor u, mevrouw Beeckman?	5.83
384	De federale staat geeft aan de regio's met subsidies.	33.26
385	Ze zijn niet verantwoordelijk voor wat er binnenkomt en wat er overblijft bij de federale staat.	7.62
386	Daar kan op bespaard worden, maar dat zijn vaak fundamentele taken.	4.41
389	Het is een overheersende analyse dat je op deze manier met deze structuur niet verder kunt.	4.64
390	Die besparing op federaal niveau dragen, gaat gewoon niet.	6.75
391	Kijken de Franstaligen, die mee betrokken worden, daar op dezelfde manier naar?	10.69
393	Het idee dat N-VA daar een staatshervorming aan koppelt... Mensen die de politiek volgen, zijn niet verbaasd.	12.61
395	We kunnen geen staatshervorming realiseren, maar via de meerderheid gaan we België Vlaams besturen.	15.62
396	Op die manier gaan we onze meerderheid behouden en versterken.	4.12
397	Als het kan, gaan we zo snel mogelijk naar een staatshervorming.	5.7
398	Niemand kan verbaasd zijn als N-VA die analyse maakt.	10.87
400	Nog iets wat we geregeld horen, is dat de regering gaat vallen.	7.46
402	Ook dat hoort blijkbaar bij het spel voor die begrotingsbespreking.	3.86
406	Niemand die hierbij betrokken is in de Wetstraat, van geen enkele partij, denkt er nog maar aan om naar vervroegde verkiezingen te gaan.	7.88
407	Misschien staat dat in bepaalde stukken, maar volgens mij slaat dat nergens op.	4.63
411	Ik heb nog geen enkele politicus gehoord die erover bezig is geweest.	4.08
412	Iedereen is verstandig genoeg om te weten dat die luxe allesbehalve bestaat om er nu de stekker uit te trekken.	5.19
414	Voor een gat van 10 miljard in een wereld die in brand staat.	10.16
415	Dan zeg je aan de burgers: We zijn met ons partijenbelang bezig, sorry.	4.99
417	Als er vroeg of laat een Russische drone tot ontploffing komt op een Duitse luchthaven, dan staat heel de wereld in brand, maar wij zijn in campagne.	24.73
422	In de Duitse deelstaat Saksen-Anhalt, in het vroegere Oost-Duitsland, is de extreemrechtse partij AfD bij verkiezingen de grootste partij geworden.	21.95
423	Met 44 procent heeft ze wel geen absolute meerderheid behaald.	11.38
424	De verkiezingen leiden ook tot een halvering van de CDU, de partij van kanselier Merz.	10.68
425	Volgens exitpolls en eerste uitslagen wint AfD met grote overtuiging de verkiezingen in de Duitse deelstaat Saksen-Anhalt.	12.47
426	Het ziet ernaar uit dat de extreemrechtse partij verdubbelt in grootte, terwijl de CDU, de partij van bondskanselier Merz gehalveerd wordt.	9.54
427	De partij behaalt geen absolute meerderheid, maar is wel aan zet om een regering te vormen.	6.31
431	Ze willen weg van de klimaatwaanzin die ons verarmt.	15.14
432	Ze willen weg van de open grenzen van mevrouw Merkel.	5.43
433	Ik denk dat het tijd wordt dat de gevestigde politieke orde ook begint te luisteren naar wat het volk werkelijk wil.	4.57
434	Het is voor christendemocraten, zijnde de familieleden van de CDU in Duitsland natuurlijk, wel een beetje hard ontwaken.	6.22
435	Dus het is wel echt een waarschuwing aan alle centrumpartijen, denk ik, niet alleen aan christendemocraten.	5.35
441	Meer dan verwacht dat die partij een forse score zou neerzetten.	4.38
444	Ook niet over alle analyses die gemaakt zijn om te verklaren waarom de partij zo succesvol was, een jaar geleden stond in de krant waarom ze zo succesvol zou worden.	12.55
445	Als je dat bekijkt, het blijft belangrijk om dat te herhalen, maar we weten wat er aan de hand is.	3.89
447	Meneer Mahdi heeft dat omschreven: het sociale contract is verbroken.	13.21
448	Uiteraard speelt onveiligheid en migratie en het gevoel dat het vroeger beter geregeld was ook mee.	6.67
449	Er zijn altijd bijzondere factoren om een concrete situatie te verklaren.	5.05
451	Een van de bijzondere factoren is de nostalgie naar het verleden.	8.41
452	Dat heet in Oost-Duitsland 'Ostalgie', van het oosten.	8.05
453	Waarom is dat een belangrijke factor in bijvoorbeeld het verbreken of het terug zoeken naar het sociale contract?	14.25
459	Er wordt teruggegaan naar een verbeeld verleden dat nooit heeft bestaan.	4.66
460	Ik denk dat het te maken heeft met een verlieservaring.	3.99
461	Ik denk dat dat een blinde vlek is in een samenleving die erg gericht is op vooruitgang en groei.	6.37
462	Wat moeten mensen doen die het gevoel hebben dat ze niet tot dat verhaal horen?	7.67
463	Bij de hereniging van Duitsland is er ook een soort belofte gemaakt van verbeteringen en vooruitgang.	5.32
464	Niet iedereen heeft het gevoel dat dat voor hen zo was.	4.62
465	Je kan een verlieservaring hebben over de realiteit, maar ook over je verwachtingen.	9.49
466	Er is een verlies in de zin dat de samenleving, zoals mensen in Oost-Duitsland die kenden, verloren is gegaan en dat er wellicht nog meer verlies zou kunnen komen.	7.76
467	Zoals bijvoorbeeld de internationale bedrijven of migratie, of het feit dat er een verarming is door meer werkloosheid.	49.78
468	Het verlangen kan ontstaan naar een vroegere periode.	8.15
473	Maar ik denk dat ze misschien wel terug willen naar het moment waar ze het gevoel hadden dat er een toekomst is die hetzelfde is als het heden.	4.21
477	Een van de problemen van de centrumpartijen, CDU in Duitsland, is: er niet meer in slagen om daar het sociale contract weer in te vullen en de mensen het idee te geven dat zij daarbij wel kunnen helpen.	28.0
478	Het heeft ook te maken met een gevoel dat in landelijke regio's bestaat: dat er weinig aandacht gaat naar hen.	4.21
480	Kijk waar Donald Trump de verkiezingen gewonnen heeft, in regio's waar bedrijven plots vertrekken.	36.5
481	Donald Trump zegt: als ik aan de macht kom, geef ik je niet alleen 5000 euro, zoals hij nu belooft, maar daarnaast zorg ik ervoor dat je weer een job hebt.	11.36
482	De bedrijven gaan weer draaien, de cafés gaan weer open.	5.51
483	De kruidenierszaak op de hoek van de straat zal er weer zijn.	5.02
484	Dat is een zorg waarvoor we aandachtig moeten zijn.	4.51
485	Ik zal niet te veel taboes stellen, maar ook de federale regering hoor ik nadenken over het sluiten van postkantoren, ook in een aantal landelijke regio's.	8.67
488	Heel veel mensen, zeker voor mensen in landelijke regio's is dat een gemeenschapschapspunt waar ze elkaar ontmoeten.	3.86
490	Maar ik denk dat dat een miskenning is van het belang om ook in de landelijke regio's voldoende te investeren.	4.32
493	Postkantoren moeten openblijven, maar we moeten ook investeren in de landelijke regio's.	11.33
494	Het zal u niet verbazen, maar ik stoor me aan de investeringen die vandaag disproportioneel veel gaan naar een aantal heel grote projecten in grote steden.	5.23
495	Bijvoorbeeld de grote fietsbrug in Antwerpen die 300 miljoen euro kost.	26.29
497	Tegelijkertijd is er in de Kempen amper geld voor een fietspad.	57.62
498	Mensen in landelijke regio's zien dat alles verdwijnt.	54.26
499	De kruidenier, de bakker, de banken, alles verdwijnt.	5.21
500	Tegelijkertijd is er wel geld voor zulke grote projecten in grote steden.	8.22
502	Hebben ze dat dan bij de CDU niet goed begrepen in Saksen-Anhalt?	33.56
504	Er is een correlatie tussen het regionale niveau en het landelijke niveau.	8.48
505	Op landelijk niveau moeten we zoveel mogelijk aandacht hebben voor wat er landelijk gebeurt.	4.03
506	De fixatie die in heel veel landen bestaat om te kijken naar Berlijn, Washington, New York, of Antwerpen of Gent... We moeten in ons land ook nadenken over de manier waarop je iedereen, heel Vlaanderen, respecteert en voldoende aandacht geeft.	5.01
508	We hebben migratie nog niet aangehaald, maar AfD is wel de partij van een remigratie waar heel zware voorstellen zijn, met uitspraken... Herinner je dat de startbanen zullen gloeien van de hoeveelheid vliegtuigen die we terugsturen.	23.81
513	Er is een reden waarom die partijen zo succesvol zijn.	4.54
514	Als je dik 40 procent van de kiezer overtuigt, zijn er verschillende redenen.	73.62
515	Migratie zal in het electoraat een belangrijk onderdeel zijn.	8.67
516	We stellen vast dat dat geen makkelijke oplossing is.	5.11
517	Elk land is een beetje op zoek om dat probleem op te lossen, maar we geraken er moeilijk.	4.82
521	Het verlies van controle, het verlies van de wereld zoals we die hadden en kenden, verdwijnt omdat er andere kleuren, talen en culturen komen.	5.84
522	Omdat we een aantal woorden niet meer mogen uitspreken, want ze zijn verdacht.	4.31
523	Voor heel veel mensen voelt dat als... Dat is het hele wokeverhaal.	4.9
524	Niet alleen dat, maar de kerstmarkt bestaat niet meer.	6.34
525	Ze hebben het gevoel dat de wereld uit hun vingers glipt en dat ze vreemde worden in hun eigen bestaan.	4.11
526	Samen met migratie en onveiligheid, dat sociaaleconomisch soms moeilijk.	7.1
529	Er zijn bibliotheken vol uitstekende uitleg over waarom radicaal-rechts goed scoort.	15.24
530	Wij hebben het Vlaams Blok, het Vlaams Belang zien groeien.	4.38
534	Maar om dezelfde reden dat we moeilijk tot de fiscale hervorming komen, komen we niet zo goed tot een gecoördineerde aanpak.	4.64
536	Ook daar slaagt de politiek, ik neem u als vertegenwoordiging van de hele groep, niet in.	3.91
537	Ik weet niet of iedreen in de politiek wil dat ik dat ben.	4.68
538	De hele groep slaagt er niet in om dit aan te pakken op een manier zodat mensen denken dat er nu een oplossing is.	4.47
539	Het grote probleem is dat veel van de uitdagingen van vandaag niet alleen op landelijk niveau kunnen opgelost worden.	4.64
540	Als het over migratie gaat... We leven in een Schengenzone.	20.05
542	Maar elke migratie-expert zal je zeggen dat 95 procent van het migratiebeleid op Europees niveau wordt bepaald.	49.09
543	Op Europees niveau hebben we veel te lang getalmd om daar doortastend in op te treden en ervoor te zorgen dat we die illegale migratie inderdaad een halt kunnen toeroepen.	40.37
544	Ik denk dat er daar nood is... Maar op Europees niveau is de knop gelukkig aan het draaien.	4.11
545	Mensen moeten beseffen dat er nood is aan een sterk migratiebeleid op Europees niveau, dat gecoördineerd is.	10.89
547	Zitten de grote klappen er niet aan te komen in andere en grotere landen?	10.81
549	Maar je hebt binnenkort de Franse presidentsverkiezingen met het Rassemblement National.	5.65
551	Zou het niet kunnen dat in heel Europa dit beeld op een veel hoger niveau naar voren komt?	8.96
553	In Frankrijk zie je dat het Rassemblement National, zoals Meloni probeert te tonen... Ondertussen is er een rechtsere partij bij gekomen.	30.61
554	Het meest radicale in dat opzicht... Marine Le Pen is ook niet helemaal vergelijkbaar met AfD.	19.06
556	Maar die omslag zit er waarschijnlijk... Ik hou er niet van dat ik als filosoof profeet moet spelen, maar die zit eraan te komen.	4.13
557	Ik weet niet of er echt een omslag komt waarbij in veel Europese landen tegelijk radicaal-rechts aan de macht zal zijn.	5.82
559	De Duitse veiligheidsdiensten spreken expliciet van extreemrechts.	36.43
561	Ik weet niet of er echt een omslag komt waarbij dat zal gebeuren.	4.43
563	Er zijn ook landen geweest waar radicaal-rechts en extreemrechts minder scoorden dan verwacht.	14.74
564	We moeten er niet defaitistisch over zijn, maar als die omslag er niet komt dat ze overal de macht nemen... Al is het geen 50 procent, maar 40 procent, dan is het ook een teken aan de wand.	7.14
566	Het is niet omdat ze niet overal aan de macht zijn, dat ze geen zware impact hebben op het beleid.	4.29
568	Door het feit dat radicale partijen veel zetels in het parlement halen, kom je bijna niet meer aan een staatshervorming toe.	7.88
571	Zo zijn er honderden voorbeelden van feitelijke invloed op dit moment van het succesvol zijn van die radicaal-rechtse partijen.	3.78
573	Heeft dat gevolgen voor het beleid in ons land, dat wat zich nu in Saksen-Anhalt heeft afgespeeld?	19.49
574	Ik denk niet dat dat een impact heeft op ons beleid.	4.42
575	Ik denk dat we in ons land moeten zien dat we twee zaken doen.	4.28
576	Merz heeft goed gereageerd op zijn eerste speech na de overwinning van AfD in één regio, want in andere regio's hebben ze niet gewonnen, het CDU wel.	11.57
577	Hij heeft gelukkig niet de fout gemaakt om AfD te vergoelijken, of om er met de borstel over te gaan en het wat af te ronden.	4.55
578	Hij heeft AfD benoemd zoals het is: een extreemrechtse partij.	16.07
579	Verschillende leden van hen pronken met nazisymbolen.	37.81
581	Men kijkt op geopolitiek vlak meer naar Rusland als bondgenoot dan naar het Westen.	5.89
582	Het is goed om iedere keer duidelijk te maken hoe gevaarlijk zij zijn, ook voor onze eigen gemeenschap.	5.32
583	Tegelijkertijd is er de uitdaging van de vorming van een gemeenschap in een samenleving die verandert en diversifieert, waar verschillende huidskleuren aanwezig zijn en verschillende talen.	3.79
584	Maar ze moeten toch een gemeenschappelijke taal hebben.	4.71
586	Daar zie je ook dat niet alleen het Frans, maar ook andere talen aanwezig zijn.	3.99
587	Dat is geen probleem zolang we wel de gedeelde Nederlandse taal hebben.	4.61
589	En dat we een gedeeld verleden kunnen meedragen, ook al ben je hier nog maar een paar jaar.	3.5
591	Als het gaat over de kerstmarkt of wat dan ook wordt er soms in cultuurrelativistische hoeken wat lacherig over gedaan, daar moet je attent voor zijn.	4.92
592	Wat u betreft moet de kerstmarkt de kerstmarkt te blijven?	6.87
594	Niemand vraagt dat het geen kerstmarkten meer zijn.	8.23
598	Mensen hebben een bepaald schema in hun hoofd en gooien dat op een bepaalde werkelijkheid.	4.64
600	Als er een coalitie komt, Sahra Wagenknecht, kleine partij, maar het zou kunnen, verandert er dan niets?	13.79
601	Dan krijg je beleid door AfD in een van de deelstaten.	14.74
604	De vraag is wat de effecten op de rest van Duitsland zijn.	5.86
607	Op het Bundesniveau heb je een stem en ben je aanwezig op vergaderingen.	5.37
608	Ik zeg niet dat je daarmee het federale beleid in de plooi kunt leggen.	5.18
610	Als het gaat over buitenlands beleid richting Rusland, dat treft onrechtstreeks de hele Europese Unie.	18.07
611	Dat is trouwens niet de enige radicaal-rechtse of extreemrechtse partij die wat dat betreft een andere visie heeft.	4.37
612	Je moet de impact daarvan niet onderschatten, maar ook niet overschatten.	4.35
613	AfD kan wel een paar dingen doen bewegen op het Bundesniveau.	5.96
614	Goed, we zijn aan het einde van deze 'De afspraak op vrijdag' en daarmee is een politieke week weer netjes neergelegd.	3.63
615	Zoals altijd dank ik u voor de deskundige hulp daarbij, Sammy Mahdi, Carl Devos en Tinneke Beeckman.	3.97