De Afspraak 🇧🇪

_id	6abc08632fd141a9743c44a1
url	https://www.vrt.be/vrtmax/a-z/de-afspraak/2026/de-afspraak-d20260929
datetime	2026-09-29 20:35:00

 

Statements

idx	statement	score
2	Wanneer wordt het mensonwaardig en moeten we kunnen kiezen voor euthanasie?	14.82
3	Politiek en wetenschap in debat daarover in 'De afspraak'.	9.02
6	Het ging een kwartier duren, maar het heeft meer dan 30 uur geduurd.	7.67
10	Maar belangrijker, hoe gaat het met uw partijgenoot mevrouw Crevits?	5.39
12	Dat is niet onlogisch, als je kijkt naar welke marathon ze hebben moeten lopen.	5.67
13	Iedereen moet leren dat nachtelijke onderhandelingen of vergaderingen niet nodig zijn.	6.9
19	Dat is omdat hij beseft dat we dicht bij een akkoord zijn en hoopt dat er snel witte rook zal zijn.	6.61
20	Maar ik vind het, zoals velen, niet de beste manier van onderhandelen.	4.03
21	Je krijgt niet de beste oplossingen om zes uur 's ochtends, nadat je 48 uur niet geslapen hebt.	27.86
23	Dat is niet alleen zo voor de regeringsonderhandelingen.	7.82
24	We hebben binnenkort begrotingsdebatten in het parlement.	7.58
26	Niemand zegt: dikke duim dat je 48 uur aan een stuk debatteert.	4.57
28	Dat wordt telkens gezegd, maar het gebeurt toch nog.	3.75
29	Nu, over het begrotingsakkoord... Ik begrijp dat het voorstel is: niet meer 's nachts.	4.27
30	En het uitbreiden naar drie dagen en maximaal tot 10 uur 's avonds.	7.09
32	Ja, we gaan morgen op de conferentie van de voorzitters voor het tweede jaar op rij vragen om geen nachtelijke debatten te organiseren.	3.74
33	We hopen dat er een meerderheid is die dat zal steunen.	5.96
36	Ik denk dat u ook vindt dat nachtelijke onderhandelingen niet gezond zijn?	45.01
39	Ook bij ons wordt er meer en meer vermeden om te lang te werken.	46.93
40	Dat zorgt ervoor dat je niet meer fit bent en niet meer adequaat kunt reageren.	46.78
53	Wat nieuw is, is dat het startbedrag, de startpremie dat elk kind krijgt, wat ongeveer 1300 euro is, beperkt zou worden tot het eerste kind, tenzij bij meerlingen.	20.39
54	Als je een gezin hebt met meer kinderen scheelt dat veel.	25.87
59	Maar de belangrijkste keuze die we gemaakt hebben, is eerst kijken naar besparingen op de overheid zelf.	4.85
60	Het grootste stuk van de taart halen we bij de Vlaamse overheid.	4.94
64	Daarom hebben wij een paar jaar geleden de indexering van de kinderbijslag verdedigd hebben.	14.48
67	Mocht ik een absolute meerderheid hebben, zou ik andere keuzes maken.	3.83
71	Ja, maar dat wordt morgen in het parlement besproken.	6.0
72	Elke partij zal tandenknarsen bij bepaalde maatregelen.	3.59
73	Het gemeentefonds wordt ook verminderd, ten koste van de grote steden.	27.43
75	In Antwerpen is de partij van de eerste minister aan de macht.	9.07
81	Cd Annelies Verlinden heeft een voorstel klaar om de euthanasiewet uit te breiden.	70.07
83	Annelies heeft de administratie gevraagd om wetteksten uit te schrijven en die opdracht is afgerond.	6.93
85	Die moet ervoor zorgen dat de euthanasiewet uitgebreid kan worden.	48.83
86	Die zal vermijden dat mensen te vroeg moeten sterven, omdat het anders te laat is.	6.66
87	Ik heb dat als partijvoorzitter meteen opgenomen in ons programma.	3.82
88	Ik vind het belangrijk als christendemocraat dat een leven menswaardig is, en dat geldt ook voor het einde van het leven.	4.59
91	De bedoeling is dat mensen met dementie ook euthanasie verleend kunnen krijgen wanneer ze in een fase zijn dat ze niet langer wilsbekwaam zijn.	87.93
93	Hoe ga je om met een persoon die niet meer kan aangeven dat die euthanasie wil?	27.79
94	Je hebt nood aan een wilsverklaring en aan een sterke vroegtijdige zorgplanning, waarbij je de arts en iedereen errond goed moet meenemen om een juiste beslissing te kunnen nemen.	6.24
95	Zo kun je vermijden dat je op het einde van de rit niet meer de beslissing kunt nemen.	7.3
96	Je moet ook rekening blijven houden met de actuele wens van de persoon.	3.79
97	Als iemand verzet pleegt op het moment van euthanasie, dan moet je rekening houden met de reactie van de persoon.	29.19
101	Je hebt een boek uit: 'Memoires vol leven en dood'.	6.57
103	Je hebt dit boek geschreven om de euthanasiewet te kunnen uitbreiden.	20.63
105	Ik begrijp heel goed dat de wilsverklaring uit de wet verdwijnt.	6.12
108	Bijvoorbeeld, ik heb papieren ingevuld en krijg een beroerte, dus dan zijn mijn papieren niks meer waard.	3.89
114	Als je eerst nog in een traject zit waarbij je eerst wel nog wilsbekwaam bent... Dat heb ik begrepen.	4.14
119	Voor mensen met een beroerte heb je wel al de mogelijkheid voor ondraaglijk lijden om over te gaan tot euthanasie.	53.65
120	Wanneer iemand niet meer wilsbekwaam is, is de vraag hoe je ermee moet omgaan in het traject van die persoon.	6.96
123	Jij wil de wilsbekwaamheid volledig uit de wet voor alle gevallen.	4.07
128	Mijn moeder was 92 en heeft gekozen voor euthanasie na pancreaskanker.	69.74
132	Ik wil kunnen vastleggen dat wanneer ik niet meer zelfstandig kan leven, niet meer zelf naar het toilet kan gaan en mijn vrienden en familie niet meer ken, dan wil ik bepalen dat ik een einde aan mijn leven kan laten maken.	4.14
133	Dat kan door in een zorgvolmacht vertrouwen te geven aan mijn zonen.	4.19
134	Die kunnen erop toezien dat er wordt uitgevoerd wat ik wil.	3.91
135	Ik heb begrepen dat het zo nog altijd niet wordt geregeld.	3.68
136	Het verschil is dat je een beslissing hebt die je neemt op een bepaald moment.	5.28
137	Je hebt een wilsverklaring met zaken die afgewerkt moeten worden.	4.75
138	Als de persoon op dat moment aantoont of aangeeft... Een vorm van verzet aangeeft en de beslissing niet meer wenst te nemen, omdat je gedurende het proces misschien tot andere inzichten komt.	4.41
140	We gaan het vragen aan de arts, aan Nele Van Den Noortgate.	6.61
141	U bent geriater en heeft al euthanasie moeten uitvoeren en u adviseert dokters die dat doen.	36.45
142	Heeft u het al voorgehad dat er euthanasie uitgevoerd mag worden bij een patiënt en dat die weerstand biedt?	44.6
143	Echt weerstand op het moment van de iteratie heb ik nog nooit meegemaakt.	3.62
144	Echt weerstand op het moment van de euthanasie heb ik nog nooit meegemaakt.	6.23
148	Wat we wel vaak zien, is dat iemand... We kunnen nu nog geen euthanasie doen met een wilsverklaring, tenzij je in coma ligt.	68.68
149	We zien wel dat iemand een traject heeft doorlopen en er niet toe komt om de euthanasie te laten uitvoeren.	24.1
150	Hij blijft het leven vasthouden tot het moment dat hij komt te sterven.	21.87
151	Dat komen we wel tegen, dat mensen het hele traject lopen en toch een natuurlijke dood sterven.	7.27
152	Zij houden vast aan het leven tot het moment dat ze... Sommigen tot het einde.	3.74
156	Meer dan vijf procent van de mensen die sterven gaan zelf kiezen om het levenseinde nu al vast te leggen.	90.91
158	Ik snap uw vraag waarom met een wilsverklaring alleen mensen met dementie dat mogen, en waarom dat niet kan gelden voor mensen die bijvoorbeeld een beroerte krijgen.	26.87
163	Als we de huidige wet en de voorwaarden erbij nemen voor mensen met dementie, want dat was de politieke kwestie, dan zien we wilsbekwaamheid en vrije herhaalde vraag zonder druk.	8.63
164	Over het eerste en het laatste punt is veel te doen.	4.19
166	Wilsbekwaamheid is geen eenduidig begrip, het is complex.	5.13
167	Wilsbekwaamheid kan voor een bepaalde beslissing afwezig zijn, maar voor een andere beslissing wel aanwezig zijn.	11.03
168	Daar wordt ook vaak naar de arts gekeken om te kijken of de persoon voor deze beslissing inderdaad wilsbekwaam is.	24.15
169	Het is aan de arts om daar een uitspraak over te doen.	13.9
170	Het kan dat je niet meer wilsbekwaam bent voor financiële dingen, maar wel voor handelingen die een arts moet doen.	4.5
180	Maar de moeilijkheid is dat wat jij beslist op het moment dat jij je wilsverklaring neerpent, niet altijd hetzelfde is later in het proces.	5.49
183	Of in een degeneratief proces, wanneer je zaken ziet evolueren, dan kan het zijn dat je in het begin zegt: ik wil niet meer leven, als ik de namen van mijn kinderen niet meer kan uitspreken.	3.94
184	Maar dat je tijdens het proces toch waarde ziet in het leven en toch beslist om erop terug te komen.	4.91
185	Dat kan. Als je dan eindigt met het afvinken en we gaan over tot de beslissing, dan hou je geen rekening met de persoon op het moment zelf.	4.48
191	Bij een zorgmacht zorg je er ook voor dat je familie meeneemt in het traject.	19.51
193	We pleiten voor een multidisciplinair team, in samenspraak met de persoon die u aanduidt, zoals uw zoon.	3.54
194	Meneer Mahdi, begrijp ik goed dat u een multidisciplinair team wilt?	4.6
195	De patiënt moet aangeven dat die gelukkig is in zijn staat van dementie, waardoor je niet de neiging hebt om over te gaan tot euthanasie.	84.85
201	De beslissing wordt nooit door één iemand alleen genomen.	4.37
203	Maar de arts moet het uitvoeren, dus het is de arts die op het einde van de dag de beslissing neemt.	4.43
206	Nu moet de arts het uitvoeren, maar soms zeggen we: waarom moeten wij als arts erin betrokken zijn?	5.71
207	Het kan dat je zegt: we gaan een comité of een orgaan oprichten waarbij het de arts zou kunnen zijn, maar het is niet de taak van iedere arts.	4.4
209	Zelfs als het tegen de wilsverklaring van de persoon ingaat en het comité beslist om het niet te doen, wat zegt dan de arts?	53.83
211	Als er weerstand is, zou ik het persoonlijk niet doen.	4.44
217	Ik kies bijvoorbeeld bewust in welke situatie ik niet wil terechtkomen.	3.76
220	Als kankerpatiënt heb ik de keuze om dat zo te doen.	4.72
221	Als ik ervan uitga dat ik dementie heb op mijn 60 jaar, jongdementie, en ik zeg dat ik niet afhankelijk wil worden van een bepaalde situatie en mijn kleinkinderen niet meer herken, maar op het moment dat ik mijn kleinkinderen niet meer ken, geniet ik nog van hen.	6.75
222	Maar er wordt gezegd: het is het moment voor euthanasie.	10.53
224	Ik denk dat 80 procent van de artsen het niet zou doen.	29.67
227	Wacht, ik heb kanker en ik moet eerst dementeren voor ik de beslissing kan nemen?	6.37
229	Mijn punt is: waarom mag een persoon met dementie niet meer beslissen dat hij vasthoudt aan het leven?	30.53
233	Maar er zijn stemmen die zeggen dat dat niet kan. Als je het hebt opgeschreven, kan je er niet op terugkomen.	5.64
237	Op een bepaalde manier... Een meerderheid van artsen zegt nu, 60 procent, dat ze een adviesraad willen waarin ze bepaalde casussen kunnen voorleggen om een advies aan anderen te vragen.	34.55
240	Ja, maar waar geluisterd wordt naar de familie en het team.	3.85
241	Maar dan blijft u toch zitten met een patiënt die weerstand kan bieden?	12.01
243	Maar als mensen lijden, vindt 60 procent van de artsen het aanvaardbaar om iets te geven voor de euthanasie.	90.33
244	Ik vind de context van palliatieve zorg... De medische wereld tracht al lang om op een verstandige manier om te gaan met het einde van het leven.	7.52
245	Maar als we kijken naar Nederland, waar men zogezegd progressiever is... Wat dementie betreft, en ze hebben meer wettelijke mogelijkheden, wordt dat in Nederlands jaarlijks zes of zeven keer toegepast.	28.57
246	Dat wordt weinig toegepast omdat het voor artsen een delicate kwestie is.	6.09
247	Als je geen vroegtijdige zorgplanning hebt, en je de arts niet betrekt, en de wilsverklaring de patiënt niet ondersteunt, dan kan je niet zeggen: bij deze patiënt is alles afgevinkt.	19.52
250	Het voorstel van mevrouw Verlinden heeft dan tot doel om zo weinig mogelijk euthanasie mogelijk te maken?	67.03
251	Ik refereer aan wat er in Nederland nu het geval is.	5.18
252	Als je maar zes of zeven van de gevallen hebt Als je maar zes of zeven van die gevallen hebt en u verwijst naar een gelijkaardige wet, dan is dat de conclusie: u probeert zo weinig mogelijk gevallen...	5.84
253	In tegenstelling tot Nederland willen we met een multidisciplinair team en een vroege zorgplanning vermijden dat veel artsen zeggen: daar kan ik niet aan meedoen.	9.25
260	Ik vind het een misprijzen van het recht van elk individu om over het leven te oordelen.	5.17
261	Het voordeel is dat je met de christenen kunt praten.	9.09
275	Bovendien komen er onderwerpen als het voltooide leven.	4.3
276	Binnen enkele jaren heb je het onderwerp van voltooid leven.	3.82
277	Het is het recht van de mens om waardig afscheid te nemen.	5.94
278	Als ik 95 ben en iedereen rond mij is verdwenen en ik vind er niks aan... - Uw leven is voor u voltooid.	3.45
281	Meneer Mahdi ik zie u denken: we hebben een eerste stap gezet, maar er is nog veel werk aan de winkel.	3.42
283	We worden ouder, dus we krijgen met meer ziektes te maken.	89.16
284	Of het leven voltooid is of niet, we moeten altijd zorg dragen voor mensen.	4.96
285	Vandaag zijn er te veel mensen in een oudere fase van hun leven die vinden dat ze er alleen voor staan.	11.01
287	Laten we zorg dragen voor mensen die met dementie kampen en met heel wat lijden, en laat ons ervoor zorgen dat we er menswaardig mee omgaan.	10.05
291	Ik denk dat dit debat toont hoe moeilijk de kwestie is en dat je zowel op wetenschappelijk gebied als op politiek gebied er niet gemakkelijk uit raakt.	5.86
292	1 december is de deadline voor de ethische thema's.	9.2
296	Daarom heeft Annelies Verlinden de dienst in de zomer gevraagd er vaart achter te zetten.	5.86
299	Wat mij betreft hoeven we niet tot 1 december te wachten.	3.73
307	Ik nodig iedereen uit om te komen kijken en erover te praten.	4.0
309	Bedankt voor je getuigenis, Patrick, en om het thema nog eens op tafel te leggen.	3.58
314	Je mag ook naar de boekvoorstelling van Ivan De Vadder.	5.14
315	We gaan van dit moeilijke thema naar politieke folklore.	4.3
318	Ik zie een stier staan op de cover van jouw boek: 'De coulissen van de Wetstraat'.	5.93
324	Zeker José, een jonge landbouwer in een landbouwprotest in '72.	21.54
326	De eerste minister Gaston Eyskens was zijn regeringsverklaring aan het voorlezen.	8.69
327	Gaston Eyskens deed de deur open en zag de stier voor zich staan.	4.23
328	De bezemwagen De beestenwagen die de stier aan de voorkant van de Wetstraat had gelost, is intussen rond het gebouw gereden en heeft aan de achterkant konijnen en kippen nog het parlement ingejaagd.	10.13
334	Een veearts zei: ik denk dat het een vaars was, geen stier.	7.56
337	Het toont politieke geschiedenis verpakt in menselijke verhalen en anekdotes.	4.11
340	Het gaat over meer dan wetgeving die vaak traag gaat.	6.99
341	Het zijn pareltjes die vaak in één regeltje beschreven worden.	4.66
342	De simultane vertaling in het parlement bijvoorbeeld.	7.01
344	Maar er zit een hele strijd achter van de Vlaamse Beweging over de taal.	8.21
346	In het interbellum krijg je meer parlementsleden uit Vlaanderen die ook Nederlands spreken en niet meer Frans.	8.94
347	En Franstaligen protesteren: We verstaan niks van de toespraken.	12.25
348	Dat leidt tot het moment waarbij de helft van de zaal, de Vlamingen, de zaal verlaten en op een ander moment de Franstaligen.	10.22
350	Iemand ontdekt dat in Genève een systeem wordt toegepast waarbij iemand een soort masker voor de mond heeft, een tolk.	73.49
351	Die spreekt en iedereen kan via de koptelefoon meeluisteren.	4.01
353	Franstaligen konden blijven zitten en begrijpen wat de Vlamingen zeiden.	8.32
358	Dat eindigde de laatste keer niet zo goed met pinksteren.	3.95
360	Je mag antwoorden als je het weet, maar weet u dat?	4.69
361	Mij is verteld: een marketingbureau heeft de cd dat bij de naamsverandering en andere kleur worden.	31.21
368	Ik heb het niet kunnen checken, maar ik heb gehoord: Vanden Boeynants, toen voorzitter van de partij, was naar de Verenigde Staten op reis gegaan en die kwam terug met het idee over de kleur en het opgaan van de zon.	6.71
372	Je hebt in 1978 een wet Je hebt in 1977 een wet op het kiesgeheim en die fraude moet tegengaan.	9.08
373	Want je mocht vroeger zelf een naam schrijven en dat in een kieslokaal neerleggen.	5.61
384	Vanwege het revolutionaire hebben de liberalen gezegd: nooit.	7.48
389	Dan is het groen geworden en dat zijn ze kwijtgeraakt dan Groen.	11.22
390	Dan is het groen geworden en dat zijn ze kwijtgeraakt aan Groen.	11.05
393	Het gaat niet alleen over kleuren, maar ook over fashion.	4.51
396	Strikt genomen bestaan er geen regels in het parlement.	7.12
397	Bij ons hoeft het niet, maar je moet rekening houden met het decorum.	3.96
400	Een van de eerste vrouwen is op de vingers getikt omdat ze een broekpak droeg.	86.78
402	Maar Kim Gijbels, weet ik nog, had een te korte rok aan in de Senaat.	8.67
404	Maar je hebt ook nog iemand van Ecolo die uit het parlement is verwijderd omdat hij zich had uitgekleed en in zijn 'marcelleke' liep.	7.83
420	Hij was ook geweest naar die ngo, en daar liep iedereen rond in een T-shirt of onderlijfje.	5.47
421	Ook Elio Di Rupo, maar toen die terugkwam, droeg hij toch een pak en strikje.	5.75
423	En hij wilde zich weer kleden zoals bij de bijeenkomst.	4.4
429	Ik vind dat in het parlement elke man een pak en das moet dragen.	4.5
431	Nee, maar er bestaat iets als het respect voor het decorum.	4.57
433	Maar in Angelsaksische of in het Franse parlement: vrouwen niet met blote armen.	20.91
437	Er werden parlementsleden met bermuda's buitengestuurd.	15.01
438	Bermuda's zouden in het algemeen verboden moeten worden.	75.25
442	Omdat het ook de evolutie van een samenleving weergeeft.	10.8
446	Vroeger werden beledigingen in het parlement uitgevochten in een duel buiten het parlement.	19.42
447	Iemand werd 'lui' genoemd en dat leidde tot een duel.	4.77
451	Het is geruststellend om te horen dat niet alleen deze generatie iets te vaak in een pyjama rondloopt.	5.27
453	In T-shirt en short in het parlement, dat vind ik niet kunnen.	3.81
457	Ik heb de indruk dat het twee interessante boeken zijn.	4.06
470	Ik snap dat er moeilijkheden zijn tussen Jinnih Beels en Vooruit.	4.26
471	De coalitie in Antwerpen, die bestaat uit Vooruit en N-VA, moet op zoek naar een oplossing.	9.75
473	Nee, omdat er ook een decreet wordt ingediend voor een motie van wantrouwen in de provincie.	26.53
476	Een spoeddecreet dat jullie gesteund zouden hebben.	4.67
477	Het bestaat voor elk niveau behalve voor de provincie.	10.33
478	Bart Somers heeft het niet gedaan omdat hij dacht dat de provincie zou worden afgeschaft.	33.37
479	Een persoon die namens de partij Vooruit in de coalitie zit en er nu geen deel meer van uitmaakt... Dat probleem moet zich oplossen.	5.4
483	Wellicht zal er advies over moeten ingewonnen worden.	4.94
485	Ik moet horen wat de fractie van Vooruit daarover zegt.	6.91
487	Als dat niet zo is, is dat een onbestuurbaarheid die je zal moeten oplossen.	4.92
499	Zo meteen kan u kijken naar 'Sous X', het verhaal achter moeders die anoniem zijn bevallen, en hun kinderen die vaak al een leven lang zoeken.	34.44