De Afspraak 🇧🇪

_id	6ab2727b154b8915abb0adca
url	https://www.vrt.be/vrtmax/a-z/de-afspraak/2026/de-afspraak-d20260909
datetime	2026-09-09 20:35:00

 

Statements

idx	statement	score
0	Het niveau van Vlaamse scholieren voor lezen, wiskunde en wetenschappen gaat er nog maar eens op achteruit.	51.93
2	Is het dit keer de schuld van artificiële intelligentie dat in de weg zit?	8.03
6	Over het debat over Cofnas gaan we het zo meteen hebben.	7.6
9	Bram, je hebt de PISA-test gedaan om te kijken hoe je het zou doen.	10.76
15	Met een papier of een rekenmachine zou het sneller zijn gegaan, maar ik ben geslaagd.	4.12
19	U begint in oktober aan uw tweede jaar als rector van de universiteit.	6.57
23	We hebben vooral de tijd genomen om de universiteit in de diepte beter te leren kennen.	8.03
26	We moeten nu wat werven starten die voor de universiteit belangrijk zijn.	4.8
28	Een druk jaar en dan komt de zomer en dan wordt het rustiger, maar dat was niet zo aan de Universiteit Gent.	3.64
29	Dat heeft alles te maken met de Amerikaanse wetenschapper Nathan Cofnas.	22.38
30	Die werd eerst geschorst en daarna mocht hij een aantal taken niet meer uitvoeren.	8.38
33	De oorzaak is de benoeming van deze man, de Amerikaanse wetenschapsfilosoof Nathan Cofnas.	9.57
34	Cofnas onderzoekt het verband tussen bevolkingsgroepen en intelligentie.	51.53
36	Behalve een persbericht hebben we u of de universiteit nog niet gehoord.	15.39
42	Er is veel ophef geweest door mensen die het dossier niet kennen in de diepte.	6.14
43	Het gaat over een onderzoek om te kijken of er tuchtrechtelijke overtredingen zijn gepleegd.	53.41
44	Dit is een tuchtzaak, dus wij, van werkgeverszijde, zijn tot geheimhouding verplicht.	5.1
45	Je kan niet praten over de inhoud van zo'n dossier.	5.04
48	De juridische dienst doet een onderzoek en geeft een advies op basis van klachten die ons bereiken, tuchtklachten.	6.99
49	Dat zijn klachten die een tuchtovertreding beweren vastgesteld te hebben.	15.87
56	Ik heb uiteraard niet opgeroepen om een klacht in te dienen.	5.43
58	Helaas gebeuren er in een grote instelling zoals de UGent af en toe zaken die niet kunnen.	4.44
61	We zijn procedureel gehouden... Dat klinkt als niet weinig.	3.89
63	Zit dat aan de hoge kant in vergelijking met andere zaken?	5.04
64	Ja, omdat de zaak-Cofnas een zeer publieke zaak is geworden.	6.94
65	Ik keer even terug naar de ophef die er geweest is en waarom we niet publiekelijk hebben gereageerd van in het begin... Je zou kunnen denken dat het georkestreerd is.	5.42
68	Er is een heel debat ontstaan rond academische vrijheid of het feit dat hij gestraft zou worden omdat hij het plagiaat van meneer Arday aan het licht gebracht zou hebben, dat onderzoek wordt nog gevoerd aan Cambridge.	26.08
69	Een collega stelt vast dat er onregelmatigheden zijn gebeurd, die kan dat melden.	37.52
70	We hebben een commissie wetenschappelijke integriteit die zulke klachten onderzoekt.	10.96
71	Dat valt onder peer-review in het academische debat.	5.38
72	Meneer Cofnas is helemaal niet in vooronderzoek gesteld omwille van het feit dat hij bij meneer Arday onregelmatigheden heeft vastgesteld.	36.61
77	Het onderzoek tussen IQ en rassen, speelt dat een rol?	51.6
78	U probeert toch te weten waar het vooronderzoek over gaat.	16.79
81	Mocht dat zo zijn, zouden wij eerder hebben ingegrepen.	3.9
84	Ik heb hier uitleg gegeven hoe die aanstelling is gebeurd.	4.13
85	We hebben dat reglementair en juridisch laten onderzoeken.	6.35
86	Dat passeert niet bij u. Het is de vakgroep zelf die beslist omdat er onderzoeksgeld is toegewezen aan de vakgroep.	17.01
87	Het is de promotor die kan zeggen: dit is de kandidaat voor dit project van bepaalde duur.	4.26
89	Dan is er enkel een hr-check: heeft hij het juiste diploma en een visum?	13.27
91	Zo gaat het voor duizenden onderzoekers die aangesteld worden.	10.31
92	In dit geval heeft de vakgroep uiteraard vastgesteld dat meneer Cofnas voor hij aan de UGent is begonnen publieke uitspraken heeft gedaan in Cambridge.	13.19
95	Dan hebben wij gekeken of er reglementair of juridisch met de aanstelling problemen waren.	12.2
96	We hebben vastgesteld dat dat niet zo was en zo kon hij beginnen.	8.42
98	Op X heeft Nathan Cofnas dit bericht geplaatst, waarvan je kunt vermoeden of dat het wel zo is.	12.72
102	Mocht ik ideologisch beslissingen nemen, zal de raad van bestuur mij binnen de dagen die daarop volgen aan de deur zetten.	3.64
104	Ik ben rector en we hebben veel verschillende ideologieën.	5.11
108	Ik heb als rector geen tijd om mij hiermee bezig te houden.	3.86
110	Mocht het ideologisch zijn, was die man niet bij ons begonnen.	4.89
114	Als ik uitspraken moet doen over de overtuigingen van alle onderzoekers, zou ik niet geschikt zijn voor deze job.	4.77
115	Het leidt tot een grotere discussie over academische vrijheid.	9.31
118	In een universiteit moet je alles kunnen onderzoeken.	11.65
124	We zitten in een juridische procedure, dus het is niet verstandig om uit het dossier informatie te lekken of publiek te maken.	5.35
126	Dit debat gaat niet over academische vrijheid of dat hij klokkenluider- activiteiten zou hebben verricht.	7.91
129	Als je die overtreedt, is dat een grens aan je academische vrijheid.	6.31
130	Vrijheid stopt waar de vrijheid van een ander in het gedrang wordt gebracht.	8.86
134	De deontologische regels aan een universiteit moeten worden gerespecteerd.	12.68
136	We hebben een mensenrechtenbeleid in onze universiteit.	39.15
137	We doen geen onderzoek met instellingen die de mensenrechten schenden.	18.73
139	Professoren en onze universiteit hebben geen academische vrijheid Professoren aan onze universiteit hebben geen academische vrijheid om dat soort onderzoek aan onze universiteit te doen.	44.44
142	Dat is niet ideologisch of politiek, maar regels die in '23 en '24 vastgelegd zijn.	7.0
143	Wij proberen het beleid uit te voeren volgens de procedures die we hebben vastgesteld via de raad van bestuur.	5.26
146	Ik beantwoord liefst vragen die binnen mijn vakgebied blijven.	3.52
151	Die wou onderzoeken of de aarde al dan niet in het centrum van het heelal stond.	47.9
153	Wiskunde is de enige wetenschap waar we waarheid objectief kunnen vaststellen.	17.2
159	U bent een jaar rector en hebt de politiek verlaten met de boodschap: ik vond het niet fijn om een boegbeeld te zijn van een partij.	4.2
161	Wat vindt u van het debat in de academische wereld?	5.14
162	Boegbeeld zijn... Ik heb niet gezegd tegen de job van partijvoorzitter te zijn.	4.43
163	Ik heb nee gezegd tegen de job van partijvoorzitter te zijn.	4.16
165	Die keuze heb ik gemaakt omdat ik overtuigd was en ben dat dit geen job is die bij mij past.	3.65
166	De academisch wereld... We zien wat er allemaal gebeurt.	4.66
167	...is ook een wereld waar meningen botsen, luid verkondigd kunnen worden.	4.54
172	Ook collega's die zeggen: academische vrijheid is wel absoluut.	7.33
174	Extern zie ik wel dat als zo'n discussie losbarst waar mensen de dag zelf al in studio's gaan zitten om hun meningen te geven... Het is een mening, niet op feiten gebaseerde zaken.	5.03
175	Het gaat niet over het dossier, maar over andere dingen.	3.9
178	Ik word evenzeer bekritiseerd omdat ik Nathan Cofnas niet eerder heb weet-ik-veel-wat... Anderen zeggen: zelfs bij tuchtzaken mag je dit niet doen.	4.32
180	Het enige wat je dan kan doen als rector die de belangen van een instelling verdedigt... Het gaat over onze opdracht in het onderwijs.	5.24
181	...is je niet laten afleiden, maar je koers volgen.	3.9
184	Dan zien we of we hem verwijzen naar de tuchtcommissie.	6.09
190	Dat vooronderzoek wordt niet door mij gedaan, maar door onze juridische dienst.	4.98
191	Die moet daar tijd voor nemen, zeker in zo'n zaak die publiek en gevoelig is.	3.84
192	In dat kader moet het onderzoek bijzonder nauwkeurig gebeuren.	4.12
193	Het is een juridische context, dus de tijd moet worden genomen om dat goed te doen.	4.28
197	Het is een plaat die blijft hangen en van een goede klassieker vinden we dat doorgaans niet zo erg, maar als het gaat over de PISA-resultaten van de Vlaamse scholieren, zitten we toch op beter nieuws te wachten.	5.03
198	Voor leesvaardigheid en wiskunde zien we een sterk dalende trend die blijft doorzetten.	16.31
199	In 2025 haalt drie op de tien vijftienjarigen het basisniveau niet.	83.39
200	Wij lezen wel boeken, maar dat is meestal alleen voor schoolopdrachten.	8.36
201	Onze generatie is daar niet echt meer mee opgegroeid.	14.53
203	Ook voor wiskunde haalt een kwart van de jongeren Nee, dit is niet goed en dit is ook zeer ernstig.	88.83
204	Niemand heeft nog zin om naar school te komen en niemand is echt geïnteresseerd om nog bij te leren.	7.77
207	Wie heeft al ChatGPT gebruikt om huiswerk te maken?	17.63
209	Twee jaar geleden hadden veel collega's nog schrik: we moeten het verbieden, het kan niet.	8.3
210	Nu is het, zoals we een rekenmachine gebruiken of Google om iets op te zoeken, de nieuwe realiteit.	4.3
211	Maandag heb ik energie, dinsdag heb ik energie, maar tegen vrijdag ben ik helemaal uitgeput.	3.55
212	In het weekend heb ik niet echt zin om mijn huiswerk te maken, dus gebruik ik soms wel AI.	3.55
214	Lieselore Wouters, voorzitter van de Vlaamse scholierenkoepel.	9.39
215	Ik ben blij dat zij lachen, want ik vond het niet om te lachen.	3.59
216	Ik heb geen energie meer op woensdag om nog dingen te doen.	3.58
218	Is dat hoe er in middelbare scholen over onderwijs gepraat wordt?	9.93
219	Dit zijn maar enkele scholieren van bepaalde scholen.	7.16
220	Ik denk dat er veel scholieren zijn die wel graag naar school gaan en wel energie hebben.	4.61
221	Natuurlijk zitten we wel met een probleem als er scholieren zijn die zeggen dat ze woensdag geen energie meer hebben.	14.07
222	We moeten wel grondig nadenken waarom ze geen energie meer hebben in de helft van de week.	4.78
223	Maar er zijn zeker ook nog scholieren die graag naar school gaan.	4.11
225	Anders was je geen voorzitter van de scholierenkoepel.	4.78
226	Ik heb niemand horen zeggen: het is jammer dat we zo slecht scoren en dat we als Vlaamse scholier naar de achtergrond in Europa verdwijnen.	6.46
228	Als je iets uitspreekt, is het echter dan wanneer het in je hoofd zit.	4.82
230	Er is geen enkele scholier die deze cijfers heeft gezien en dacht: hier ben ik blij mee.	5.98
233	Toen de vorige PISA-resultaten uitkwamen, zijn we de domme generatie genoemd.	10.57
234	Wij maken er soms een grapje over omdat dat zo hard is blijven hangen.	3.76
238	De media heeft ons als scholieren zo slecht afgebeeld en gezegd dat wij een domme generatie zijn, maar wij zijn niet de oorzaak van dit probleem.	24.39
239	Wij leggen de testen af, maar we zijn het gevolg van het onderwijssysteem.	25.03
242	Ja, ze hebben ook verantwoordelijkheid en mogen niet alles door AI laten maken, maar de grote verantwoordelijkheid ligt niet bij de scholieren.	10.76
249	Het heeft er zeker mee te maken, maar ik ben er niet van overtuigd dat AI hét probleem is.	5.21
250	Ann Dooms, mocht het niet zo belangrijk zijn, zou je denken: het went stilaan.	4.29
256	Wat is er wezenlijk kunnen gebeuren om op de korte termijn impact te hebben?	5.45
259	We hebben niet de koepels die plots zeggen: we gaan dit fundamenteel aanpakken.	4.09
263	In deze technologische tijd... We zien de grote bedrijven, de Amerikaanse OpenAI tegen Antropic, volledig losgaan.	24.96
264	Ze kiezen de beste wiskundigen om bij hen te gaan werken.	33.46
265	Waarom wordt hier niet gezegd: ga wiskunde studeren, want daarmee kunnen we ons echt wel positioneren.	6.87
267	We hebben geen sterke leerlingen die de klas meetrekken.	7.15
273	Als we het hebben over wiskunde: dat is heel hiërarchisch.	5.31
277	Dat moet drastisch gebeuren, om veel meer in te zetten op de inhoud.	4.12
278	Hoe minder leerlingen bij de toppers zitten, hoe minder zin er is.	54.67
279	Je hebt niemand om naar te kijken: ik wil ook de beste zijn.	4.06
281	Dan heb je minder leerkrachten, minder wiskundigen op de werkvloer en minder wiskundigen die effectief, als we weer over AI praten, die AI kunnen verbeteren en zorgen voor een competitievoordeel met andere landen.	6.15
282	Ik ben hoofd van de onderwijscommissie van de European Mathematical Society.	5.49
287	In andere landen zie je veel relativering, maar als we naar Europa kijken, zien we dat een heel continent het niet zo erg vindt dat men in Amerika en in het oosten ons technologisch de loef afsteekt.	25.86
288	Anderzijds zien we de kracht die AI heeft, maar dan maken we ons heel afhankelijk.	6.14
290	U heeft het een paar keer over artificiële integratie.	5.57
291	U heeft het een paar keer over artificiële intelligentie.	4.11
295	Als we geen drastische beslissing nemen, hebben we de bodem van de put nog niet gezien.	3.6
297	Dat is een uitspraak in het kader van mijn activiteiten van de European Math Society.	5.06
298	Ik heb iemand die ongeveer de Nobelprijs van de Wiskunde heeft gewonnen gevraagd om te reflecteren over hoe AI het wiskundeonderwijs beïnvloedt.	26.33
300	Als we kijken naar de industriële revolutie: die heeft ervoor gezorgd dat we automatisatie hebben, vervoersmiddelen.	24.63
301	We moesten ergens heel lang naartoe stappen, We moeten nergens heel lang naartoe stappen, we hebben betere processen voor voeding, we hebben betere voeding, we hebben vervoer dat ons geen moeite kost, maar als we niet opletten, worden mensen obees.	3.84
304	Met elk stukje vooruitgang moeten we oppassen dat we oog hebben voor de nadelen?	6.25
305	Naar analogie met de industriële revolutie zal AI een impact hebben op ons cognitief welzijn.	49.57
306	Voor hem is dat het grote... Wat doet de mens cognitief?	7.83
308	Wiskunde wordt vaak verengd... Dat is ook een deel van de problematiek van de slechte resultaten.	19.71
309	Is er een plan rond AI en het cognitieve probleem op scholen?	42.19
311	Mijn leerkrachten zeiden bij elke opdracht: gebruik geen AI, of op deze manier.	30.26
312	Het was niet duidelijk bij welke leerkracht we wat mochten doen.	4.52
313	Maak het voor scholieren heel duidelijk wat mag en wat niet.	5.22
316	Voor veel scholieren is het heel onduidelijk, dus ze doen maar iets, want het is makkelijk en leuk.	4.71
318	We zijn er al zo hard op aan het hameren: er moeten lessen gegeven worden over artificiële intelligentie en de gevaren.	6.48
319	Scholieren weten dat AI gevaren met zich meebrengt en dat het een invloed heeft op hun toekomst.	87.85
324	We zullen het met artificiële intelligentie moeten doen.	4.87
327	Hoe gaan we artificiële intelligentie in wiskunde gebruiken?	22.39
328	Hebben jullie ooit geleerd hoe AI werkt vanuit wiskundig perspectief?	13.51
331	We gaan de wereld rond ons vangen met machines door patronen te zoeken.	4.42
332	Die vinden we door de wereld rond ons in getallen voor te stellen.	4.82
333	Als je weet hoe het werkt... Je moet weten hoe het werkt om te weten hoe je het efficiënt kan inzetten.	4.7
337	Binnen ons onderwijs wordt wiskunde vaak gezien als: we gaan zo snel mogelijk de oplossing vinden en trucjes leren om de oplossing te vinden.	19.24
338	Daar gaat wiskunde niet over, maar wel over de verbanden en de struggle.	4.52
339	Als je een probleem probeert op te lossen, leer je ondertussen inzichten in de dingen die je daarvoor inzet.	8.18
344	Hoe langer we wachten, hoe groter de gevolgen zijn.	4.59
348	Binnen Europa zijn we nog altijd een land waar we de meeste minimumdoelen voor wiskunde hebben.	42.47
349	Alle minimumdoelen die we hebben, daar kan je de werking van AI mee uitleggen.	4.28
353	Als je het inzet om te studeren... Oefeningen kan die uiteraard oplossen.	7.54
354	Als je dat doet, ben je die productive struggle kwijt.	7.81
355	Om complexe dingen te doen, moet je de eenvoudige dingen echt onder de knie hebben.	4.16
356	Als je weet hoe dat getraind is... Zeker bij een gratis versie.	5.31
357	Op een vraag die je stelt, neemt hij een stuk informatie mee.	4.07
359	De antwoorden die je krijgt, zijn niet zoals ze zouden kunnen zijn.	4.31
360	Een oefening die vaak verkeerd ging, was een vraag: stel dat een kwartet een symfonie speelt in een uur, ik heb twintig muzikanten, hoelang doen zij over het spelen van die symfonie?	6.32
363	Maar die weet heel goed wat een symfonie is en wat een kwartet is.	3.64
366	Die denkt dat het een vraagstuk is als in de lagere school.	4.54
368	Als we weten hoe het werkt, kunnen we het beter gebruiken.	5.0
370	Mevrouw De Sutter, we weten dat u AI heeft gebruikt bij uw openingsrede.	13.5
371	Dat heeft tot foute citaten geleid van Albert Einstein.	21.12
374	Dit jaar zitten er geen citaten in mijn openingsrede.	4.14
377	Het beleid rond AI... Wat heb ik persoonlijk geleerd?	9.36
378	Ik was tot een jaar geleden totaal onervaren met AI.	9.88
380	Je moet het inschakelen om extra competenties te leren ontwikkelen.	4.53
382	Je moet studenten leren daar op een verantwoorde manier mee om te gaan.	7.22
384	Wat er met die citaten is gebeurd: het klinkt als... Het moet beter zijn.	4.86
387	Er was al langer sprake van: wat is nog de waarde van een masterscriptie?	6.13
388	Dat is een tekst die je inlevert en die wordt geëvalueerd.	3.53
389	In de praktijk wordt er waarschijnlijk AI gebruikt.	17.72
390	We gaan nu een masterthesis beoordelen op het proces dat eraan voorafgaat.	6.05
393	Een student die een scriptie heeft geschreven met AI en niet weet waarom iets in die scriptie staat, heeft dat werk niet zelf gedaan.	81.17
409	Ik herkende veel situaties waarin het hoofdpersonage van de film, James Stagg, mee geconfronteerd werd.	5.12
415	Ze wilden een vollemaan om voldoende verlichting te hebben en ze wilden springtij op het strand.	4.84
417	De geallieerde troepen werden allemaal verzameld in Engeland.	10.15
418	We spreken over 150.000 troepen die verborgen moesten worden in de voorbereidingsfase.	7.69
421	Met dat verhaal gaat hij naar de leider van de geallieerde troepen, Eisenhower.	8.13
424	Ik ga meteen even schetsen hoe een weerbericht er toen uitzag en hoe geloofwaardig de weermannen toen waren.	4.04
425	De film gaat over het moment waarop hij probeert de beslissingsmakers bij het leger te overtuigen dat ze dat niet op 5 juni moeten doen.	13.18
426	De film speelt zich af in een landhuis in de buurt van Londen waar de leiders van de geallieerde troepen samenzitten.	18.09
431	Ze hengelen wel naar een Oscar, als je het zo ziet.	4.51
433	Jij bent ook op missie geweest met het leger, naar Afghanistan.	7.06
438	Ik werkte in een multinationale eenheid van verschillende weerpersonen.	4.78
442	Mijn taak bestond uit... Dat ben ik hier aan het doen.	3.81
443	Soms was ik live in contact met piloten die aan het vliegen waren en die een weerupdate wilden.	4.36
444	Aan de andere kant is er de telefoon die ik regelmatig moest gebruiken.	3.98
446	Zijn er missies niet doorgegaan omdat je had gezegd: doe dat niet.	3.96
447	Een aantal dingen zijn ter plaatse gebeurd op basis van de weersvoorspellingen die ik gaf.	3.68
448	Er was een plan voor een grootschalig Amerikaans grondoffensief tegen de taliban.	60.58
450	Er hangen altijd vliegtuigen of helikopters in de lucht die tussenbeide kunnen komen.	15.19
452	Dan hebben de piloten geen zicht op de grondtroepen.	6.4
454	Er is een voorval geweest waarbij een groot grondoffensief is uitgesteld omwille van een weersvoorspelling.	41.4
458	Het weer heeft invloed op heel veel militaire operaties.	69.03
460	Hun acties waren bomauto's, maar ook het lanceren van mortieren.	10.82
463	Als er iets onderweg was naar het kamp, ging het alarm af en konden we schuilen.	3.95
468	Elke ochtend gaf ik een briefing aan meerdere generaals.	5.54
470	Ik gaf elke ochtend een briefing aan de Amerikaanse generaal.	6.16
471	Zijn Afghaanse tegenpartij zat af en toe aan tafel.	7.56
475	Ik kon perfect laten zien met een kleurensysteem: vandaag is het groen, morgen rood.	3.9
476	Zo wisten ze wat een potentieel gevaarlijke dag was.	4.16
477	Als we de Tweede Wereldoorlog geen goede Bram Verbruggen hadden gehad, dan hadden we allemaal Duits gesproken?	16.66
479	Veel geallieerden zijn gesneuveld tijdens de landing.	86.4
480	In het weer dat effectief heeft plaatsgevonden op die 5e juni... Dat was echt storm op zee.	5.21
481	De helft van de landingsvaartuigen zou maar toekomen.	40.4
482	Parachutisten werden vooraf gedropt, iets voorbij de kustlijn.	6.95
484	Door de wind zouden die verspreid zijn en elkaar nooit gevonden hebben.	4.55
488	Het is zeker een onderwerp dat een verfilming waardig is.	5.19
489	Mensen die fan zijn van oorlogsfilms: ga zeker kijken.	7.09
494	Het speelt zich af in het landhuis en je ziet discussies.	3.7
495	Bedankt om er een inkijk in te geven, Bram Verbruggen.	4.07