NOS Radio 1 Journaal 🇳🇱

_id	6ad0880129df0bef04ecf2f3
url	https://www.nporadio1.nl/uitzendingen/nos-radio-1-journaal/019b320f-100e-7385-a1ee-efd8ab8a983d/2026-10-15-nos-radio-1-journaal
datetime	2026-10-15 00:00:00

 

Statements

idx	statement	score
1	Met een vertraging van ruim 10 jaar is een belangrijke grensovergang tussen China en Noord-Korea toch opengegaan.	45.01
2	En acht staten in de VS hebben techbedrijf OpenAI aangeklaagd.	68.14
4	Het bedrijf achter ChatGPT zou met de chatbot schade hebben toegebracht aan inwoners van de staten, onder wie kinderen.	65.79
5	ChatGPT zou mensen hebben aangezet tot zelfbeschadiging en geweld tegen anderen.	62.76
6	Onder meer de staten Kansas en Arizona stellen dat het programma zo ontworpen is dat het het vertrouwen van gebruikers wint om vervolgens waanideeën te verspreiden en gevaarlijk gedrag aan te moedigen.	40.74
7	De staten eisen een boete en willen dat OpenAI alleen nog AI-modellen ontwikkelt die in lijn zijn met menselijke waarden.	48.9
8	In een woonwijk in Amsterdam-Noord is gisteravond de ME ingezet na de bewoners stenen en vuurwerk naar hulpdiensten hadden gegooid.	61.58
9	Aan het begin van de avond werd troep op straat in brand gestoken.	13.72
10	Toen de politie en brandweer aankwamen keerden de bewoners zich tegen hen.	12.3
11	De onrust in de wijk Floradorp zou het gevolg zijn van een brief van burgemeester Halsema waarin een alternatief plan voor een vreugdevuur met oud en nieuw wordt afgewezen.	17.58
12	Drie mensen zijn aangehouden, onder wie twee minderjarigen.	60.06
13	Het Oekraïense ministerie van Defensie meldt dat de verbinding met satelliet-internetsysteem Starlink in het land is hersteld verbeterd.	76.87
14	Het bedrijf van Elon Musk zou wel een beperking hebben ingesteld voor de snelheid van drones.	83.04
15	President Zelensky denkt dat de Amerikaanse regering daarachter zit na de deal met Rusland over de levering van diesel.	84.93
16	Op X zegt Elon Musk dat het gebruik van Starlink bedoeld is voor civiele of defensieve activiteiten en dat het systeem beheerd wordt door de Amerikaanse defensie en dus uiteindelijk door president Trump.	65.75
17	Een schilderij van de Russisch-Franse schilder Wassily Kandinsky heeft bij een veiling in Londen zo'n 32 miljoen euro opgebracht.	14.86
18	Het werk Das Bunte Leben, het kleurrijke leven, hing tientallen jaren in een museum in München.	9.44
19	In 2023 werd het als nazi-roofkunst geïdentificeerd en teruggegeven aan de erfgenamen van de Joodse verzamelaarsfamilie Lebenstein.	11.83
20	De in Rusland geboren Kandinsky nam tijdens zijn jaren in Frankrijk de Franse nationaliteit aan en leefde ook lange tijd in Duitsland.	8.26
21	De boeken van de Ierse bestseller-auteur Sally Rooney zijn niet langer te koop in het Verenigd Koninkrijk.	9.99
23	Haar uitgever zet de samenwerking stop omdat Rooney met de opbrengsten van haar boeken Palestine Action steunt.	15.69
24	Die actiegroep is in het Verenigd Koninkrijk bestempeld als terroristisch en werd er vorig jaar verboden.	42.55
25	Rooney brak in 2018 door met het boek Normal People dat een jaar later in Nederland uitkwam onder de titel Normale Mensen.	14.11
27	Sivan Hassan heeft zich afgemeld voor de marathon van New York.	9.11
28	Ze wilde daar op 1 november haar entree maken na een Achillespeesblessure waardoor ze al het hele jaar niet in actie kwam.	8.26
29	Maar door ziekte is ze niet fit genoeg, meldt ze op social media.	48.91
32	Twee maanden geleden zei ze alles te doen om dit jaar te winnen.	5.7
36	Met 18 tot 20 graden wordt het zacht voor de tijd van het jaar.	45.33
40	Er staat al viel op de A15 richting Europoort voor de Suurhofbrug.	9.47
41	Vanwege de problemen aan de brug heb je daar nu vijf minuten vertraging.	7.26
42	Na een uitstel van ruim 10 jaar is vanochtend de belangrijkste grensovergang tussen China en Noord-Korea geopend.	52.93
43	De New Yellow River Bridge moet de halfhandel tussen de twee landen een flinke impuls geven.	10.03
45	Laura, nou begrijp ik dat China hun deel van de brug al in 2014 af hadden.	9.78
48	Echt alleen het laatste stukje aan Noord-Koreaanse zijde en het douanengebouw moest nog gemaakt worden.	4.42
49	Nou blijft het altijd een beetje onduidelijk in de Chinees-Koreaanse betrekkingen waarom dingen gebeuren zoals ze gebeuren.	4.93
50	Maar een paar jaar geleden werd wel bericht dat Noord-Korea als eis had gesteld dat China alles zou betalen.	44.67
52	Het project werd in 2010 aangekondigd toen de toenmalige Chinese premier Wen Jiabao naar Noord-Korea ging.	10.9
53	En het uiteindelijk uitblijven van het afmaken van de brug tot nu lijkt er ook mee te maken dat in de periode daarna China er ook steeds meer op begon te hameren dat Noord-Korea het kernwapenprogramma moest stoppen.	57.07
55	Dit is dus de grootste grensovergang die nu open is.	4.57
58	Als je bedenkt dat China nog steeds de grootste handelspartner is van Noord-Korea.	27.76
59	Afgelopen jaren zijn na een stop in covid wel de vluchten en de treinen herstart, maar ook Chinese toeristen mogen nog niet zomaar naar Noord-Korea.	86.24
60	En de grootste handelsstad, de grensstad, Dandong heet het aan Chinese zijde.	7.74
61	Ik was daar ook vorige zomer en je hebt daar dus drie bruggen waar toenertijd er maar één van in gebruik was.	6.32
62	Die brug die in gebruik was is de Chinees-Noord-Koreaanse vriendschapsbrug.	19.7
63	Daar kan een trein overheen, een vrachtverkeer, maar is ook maar één baans.	5.82
64	Dus dan kon je alleen maar of naar Noord-Koreaanse zijde en dan wachten en dan kon de karavaan naar Chinese zijde.	3.78
67	Het is ook maar, het is half omdat die half gebombardeerd is.	9.39
68	En daar zie je dan de Chinese toeristen een beetje, om het even plat te zeggen, alsof ze naar de dierentuin gaan met verrekijkers kijken naar de Noord-Koreanen aan de overkant.	16.25
69	En dus deze grote, moderne brug, de Nieuw-Yalu River Bridge, die dus vanochtend is geopend.	9.15
71	En op de satellietbeelden zie je dat die vierbaans is.	33.92
72	Dus dat er toch heel veel meer verkeer mogelijk zal zijn.	4.28
75	Dus wie heeft er nou dan het meeste baat bij wel een goede handelsrelatie?	7.02
77	Voor China is de handel prettig, maar niet economisch significant.	21.47
79	Al blijft het land wel terughoudend om de handel verder uit te breiden.	17.02
80	Experts zeggen ook dat je niet moet verwachten dat er nu een enorme toename gaat komen in handel.	17.92
82	Omdat ze de afhankelijkheid van China toch problematisch vinden.	30.53
83	En niet te veel Chinese producten op hun eigen markt willen hebben.	5.86
84	En er zijn nog steeds VN-sancties tegen Noord-Korea.	44.41
86	Ja, het antwoord is dat gaat helemaal afhangen van wat er vervoerd wordt.	6.07
87	Grondstoffen, brandstoffen, elektrische apparatuur.	26.77
88	Dat mag allemaal niet naar Noord-Korea geëxporteerd worden vanwege de VN-sancties.	13.35
89	Waarvoor China trouwens meerdere malen voor verzwaring heeft gestemd in de VN-veiligheidsraad.	26.57
90	Maar China heeft zichzelf ook nooit helemaal gehouden aan die sancties.	25.65
92	Bijvoorbeeld, volgens die sancties mogen Noord-Koreanen niet in het buitenland werken om geld te verdienen voor het regime.	58.02
93	Wat ze dan terugsturen naar Pyongyang, de hoofdstad.	7.77
94	Maar onderzoeksgroepen schatten dat vandaag de dag tienduizenden Noord-Koreanen in China werken in fabrieken en restaurants.	67.66
96	Maar een paar weken geleden opende Noord-Korea ook zijn eerste brug met Rusland.	24.15
102	Experts zien toch wel dat China die afhankelijkheid van Noord-Korea en China wel fijn vond.	36.99
103	En al die nieuwe betrekkingen en die handel met Rusland met Argus ogen bekijkt.	4.01
104	Het staatbezoek van Xi Jinping aan Pyongyang in juni.	26.54
105	Ja, daar was ook duidelijk dat hij wilde laten zien, Noord-Korea is onze kleine broertje.	9.6
106	En als je iets met Noord-Korea wil, dan moet je langs ons.	4.41
107	Maar in de officiële communicatie nu over het openen van deze brug, zie je dat China natuurlijk louter positieve dingen zegt.	10.18
108	En zegt deze brug gaat dienen als een belangrijke transportvorm voor handel, voor de economie, voor contacten tussen mensen.	6.69
109	En het zal bijdragen aan de welvaart van de twee volkeren.	4.46
111	In Met het Oog op Morgen ging het over Halk TV, een van de laatste oppositiezenders in Turkije.	14.4
112	Gisteren ging de zender op zwart, op last van de autoriteiten.	5.56
113	Oud-politicus Joost Lagendijk woont in Istanbul en hij legde uit waarom de zender moest stoppen.	9.19
114	Het zou gaan om corruptie van de eigenaar, die zou via een van zijn andere bedrijven in Izmir gebruik hebben gemaakt van omkoping om opdrachten van de gemeente binnen te slepen.	25.99
115	Dat wordt hem nu voor de voeten geworpen en daarom is zijn tv-station gesloten.	6.94
116	Het is een rare gang van zaken, maar dat is op dit moment wat er bekend is.	3.78
117	Het is niet de eerste keer dat een aanklacht van corruptie wordt gebruikt tegen de oppositie.	10.65
118	Het is ongeveer het sleutelwoord bij de meeste grote politieke zaken van de laatste twee jaar.	3.91
119	Waarschijnlijk weet je nog wel dat de burgemeester van Istanbul, Imamoglu, die zit al anderhalf jaar vast ook op corruptie aanklachten.	26.49
120	De burgemeester van het eiland waar ik woon is een paar weken geleden opgepakt op corruptie aanklachten.	27.53
121	Dus corruptie, het gebruik maken van je macht als burgemeester, het geven van vergunningen tegen omkoping, dat is nu de aanklacht die tegen bijna alle oppositie politici en nu dus ook tv-kanalen gebruikt wordt.	20.45
122	Gisteren werd gestaakt in het stads- en streekvervoer voor betere arbeidsvoorwaarden en meer loon.	8.65
124	Aanbestedingen waren bedoeld om kosten te besparen, maar ze zitten verbeteringen juist in de weg.	6.09
125	Zijn hoogleraar ruimtelijke economie Erik Verhoef in Nieuwzeur.	7.68
126	Het wordt steeds moeilijker voor bedrijven om een aantrekkelijk bot neer te leggen.	8.77
127	En aantrekkelijk dan ook in de zin dat ze een beter bot hebben dan de concurrenten.	4.25
128	Dus dat betekent bijna vanzelfsprekend dat er financiële tekorten zijn en dat uit zich op allerlei manieren.	3.78
129	Dus een van de dingen die je ziet is dat winnaars van aanbestedingen het vaak heel moeilijk hebben in het begin om zo'n concessie uit te voeren.	5.06
130	Het leidt tot materieel wat minder goed is dan vroeger of minder goed functioneert.	27.62
131	En inderdaad ook minder geld voor salarissen of voor menselijke roosters zou ik maar zeggen.	5.33
132	Met langlopende contracten lopen vervoersbedrijven ook grote risico's.	51.35
133	Stelt Minke Jansma van de Vereniging Werkgevers Openbaar Vervoer.	7.33
134	We zien een risicoverdeling die eigenlijk niet meer van deze tijd is.	5.13
135	Dus alle risico's die er zijn in de aanbestedingen en die duurt gemiddeld 15 jaar.	9.64
136	Ik weet niet wat er over 15 jaar allemaal gaat gebeuren.	3.64
138	Dus we willen met elkaar, met opdrachtgever, opdrachtnemer moeten we goed in gesprek over.	3.76
139	Oké, en hoe gaan we dat nou samen doen als er bijzondere veranderingen zijn of de markt ziet er opeens anders uit.	4.32
140	Langs de lijn en omstreken sprak met Mike Schapendonk.	3.98
141	In het dagelijks leven boekhouder, maar ook kersvers lid van het Nederlandse bobslee-team.	3.97
142	Hij kwam via een testdag bij het team en tot gisteravond had hij nog nooit een echte afdaling meegemaakt.	4.76
144	Schapendonk heeft bewondering voor de piloten van bobsleeën.	10.72
145	Ik dacht alleen maar, ik vind het echt bizar hoe een piloot nu bezig kan zijn met sturen.	4.79
146	Ik was alleen maar bezig met vasthouden en mezelf schrap te zetten.	3.39
150	Maar ook schrap zetten voor de g-krachten die je krijgt.	9.47
152	Ik zou nu zeker in ieder geval nooit kunnen sturen.	3.93
153	Ik heb er helemaal geen ruimte voor om daarover na te denken.	3.82
154	Concurrerende teams hebben veel meer bobslee-uren dan Schapendonk.	14.87
155	Maar daar maakt hij zich nog niet zo'n zorgen over.	3.82
157	Daarna hebben we heel even pauze en dan gaan we weer meerdere weken weg.	3.63
158	Dus we proberen zoveel mogelijk afdalingen te maken en zoveel mogelijk te leren.	3.61
160	TV Gelderland 2021 TV Gelderland 2021 TV Gelderland 2021 TV Gelderland 2021 TV Gelderland 2021 TV Gelderland 2021 TV Gelderland 2021 TV Gelderland 2021 TV Gelderland 2021 Volgens Karremans worden projecten onnodig duur door te veel regels, ook rond veiligheid.	10.13