Dit is de Dag 🇳🇱

_id	6ae0eb5184cff389deabbb9a
url	https://www.nporadio1.nl/uitzendingen/dit-is-de-dag/019d6776-785a-7085-b07f-dc4f7e8dea3e/2026-10-27-dit-is-de-dag
datetime	2026-10-27 00:00:00

 

Statements

idx	statement	score
0	Goedenavond, staatssecretaris Erik van der Burg wil fors bezuinigen op het ambtenarenapparaat.	6.43
2	En daarmee wil het kabinet dan 3,5 miljard euro besparen.	29.68
4	Daarover gaan we zometeen debatteren in Dit Is De Dag, na het NOS Journaal met Sid van der Linden.	5.04
5	De opkomst bij de verkiezingen in Israël is in jaren niet zo hoog geweest.	23.0
6	De centrale kiescommissie meldde een opkomst van boven de 55 procent.	10.61
10	Sander, die opkomst is dus in 50 jaar niet zo hoog geweest.	10.82
14	Iedereen heeft het idee dat er echt wat te kiezen is.	4.72
16	Of komt er een alternatief dat de democratie serieuzer neemt?	9.37
18	Kies je de oppositie, dan leef je je uit aan de vijanden van Israël.	6.97
20	En er is nu ook sprake van dat sommige partijen vragen om de stembureaus langer open te houden.	15.08
21	Omdat de opkomst zo hoog is en omdat er nog steeds rijen staan bij sommige stembureaus.	8.72
22	Ja, en hoe is de dag tot nu toe verlopen in die stembureaus?	8.1
24	Maar vriendelijkheid bij de stembureaus waar ik geweest ben op verschillende plekken.	3.57
25	Maar er komen toch ook wel wat berichten binnen van onregelmatigheden.	3.73
28	En als dat briefje gehavend is, dan is je stem ongeldig.	4.53
29	En er zijn beschuldigingen dat sommige briefjes bewust op die manier onklaar zijn gemaakt.	8.79
31	Met andere woorden, er zijn berichten van ongeregeldheid.	5.58
32	Het kiescomité zei vanmiddag dat er nog niks aan de hand was.	4.47
35	Ik kan me voorstellen dat er strenge veiligheidsmaatregelen gelden.	3.62
37	En dat zie je ook bij de bijeenkomsten van de verschillende partijen.	4.02
38	Die vanavond natuurlijk bij elkaar komen om na het sluiten van de stembus de exitpol af te wachten.	5.64
39	Maar ook bij de kiesbureaus, bij de stembureaus zelf.	5.29
40	Altijd wel beveiliging op de been, maar nu ook duidelijk meer politie.	4.77
41	Ja, over drie uur dan komt de eerste exitpol naar buiten.	6.3
43	Wordt het wekenlang onderhandelen met die verschillende partijen, denk je?	7.03
46	Want als die stembureaus langer open blijven, dan gaat ook dat later worden.	6.38
47	Dan heb je natuurlijk nog dat zo'n exitpol ook wel eens too close to call kan zijn.	3.85
50	Dat je daar eigenlijk niet echt iets over kunt zeggen.	5.12
51	Dan zul je dus moeten wachten op de echte telling van de stemmen.	4.16
53	En ja, dan heb je net zoals in Nederland coalitieonderhandelingen.	10.09
54	Geen één partij gaat in zijn eentje de meerderheid halen.	9.86
61	De verzorgster van Safari Park Beeksebergen, die zaterdag ernstig gewond raakte toen een panter haar aanviel, is overleden.	79.54
62	Dat meldt het park in Hilvaar en Beek in een verklaring.	13.82
63	De vrouw was alleen aan het werk in het panterverblijf toen ze werd aangevallen.	29.32
65	Contact daarover met verslaggever Marike van Gompel-Joel van het Brabals Dagblad.	5.72
66	Mevrouw van Gompel-Joel, hoe is dat nieuws van het overlijden aangekomen bij de dierentuin?	13.18
67	Ja, de dierentuin is heel erg verdrietig natuurlijk.	29.25
68	Zeg het doorlijven dat de overlijden iedereen diep raakt.	5.01
69	En ze leven heel erg mee met familievrienden en naasten.	18.83
70	Die vrouw die werkte er ook al bijna veertig jaar met de tussenposer.	5.35
72	Dus dat is natuurlijk ook wel iemand, een van de gezichten van het park.	3.61
73	Is er de afgelopen dagen ook meer bekend geworden over de omstandigheden van dat incident?	11.41
75	Want zij heeft het zelf natuurlijk niet na kunnen vertellen.	5.08
79	En zij was alleen in een pandverblijf met twee mannelijke Persische panters.	10.66
80	Voor wie zij zorgde, zoals ook die andere collega kon ook niet zien wat er op dat moment gebeurde.	4.25
83	En die vrouw heeft zelf met de portofoon nog om hulp kunnen roepen.	13.49
84	Maar dat is nog echt een hele grote vraag van wat er precies is gebeurd.	4.25
85	Ja, want gaat er dan ook nu iets veranderen voor de verzorgers?	16.06
86	Worden protocollen bijvoorbeeld opnieuw doorgelicht?	9.48
87	Ja, op dit moment doet de arbeidsinspectie en het park zelf onderzoek.	15.98
88	De arbeidsinspectie is ook zaterdag al te plekken gegaan om met betrokkenen te spreken.	10.77
90	Het park heeft even wel gezegd, ja, mocht daar iets uitkomen waardoor onze veiligheid anders moet regelen, dan gaan ze dat ook zeker doen.	11.6
92	Voorlopig dus nog een Nee, er is nog niets over te zeggen.	3.43
94	Bedankt voor de uitleg, Marike van Gompeljul van het Brabants Dagblad.	4.2
95	De NPO zegt dat het te lastig was om volledige steun van de omroepen te krijgen om komend jaar mee te doen aan het Eurovisie Songfestival.	41.04
96	Vanochtend werd bekend dat Nederland toch geen artiest zuurt.	20.96
97	Volgens de NPO was duidelijk dat het moeilijk zou worden en is er tot gisteren laat gesproken over een oplossing, maar bleek de laatste stap te moeilijk.	11.99
98	Eurocommissaris Hoekstra heeft zijn nieuwe klimaatplannen gepresenteerd.	14.57
99	Hij wil dat elke EU-lidstaat voortaan de gevolgen van klimaatverandering standaard meeneemt bij beleidsplannen.	33.19
100	Hoekstra wil met verzekeraars in gesprek om te kijken of schade door natuurrampen beter kan worden verzekerd.	46.12
101	Bij Scheveningen zijn spullen gevonden van de kitesurfer die sinds zondag wordt vermist.	48.75
102	Het zoeken naar de man van 18 is vanmiddag gestopt.	48.71
103	Volgens de politie is de kans klein dat hij nog leeft.	32.58
104	Ook de familie zegt rekening te houden met het ergste.	4.33
105	De verdachte van het veroorzaken van een fatale explosie in een garagebox in Rotterdam-Zuid is vrijgesproken.	66.29
106	De 37-jarige man huurde het pand en na de ontploffing vond de politie in de garagebox grote vaten met daarin stoffen om drugs te maken.	79.97
107	Tegen de man was zeven jaar geëist, maar volgens de persrechter is er geen bewijs dat hij wist dat er spullen in de garage lagen die konden ontploffen.	15.72
110	Er zijn geen getuigen die zeggen, ja maar ik heb het hem verteld.	5.39
111	Er is geen telefoongesprek waarin hij zegt, ik weet het.	6.04
112	Sterker nog, de politie heeft een informant tegen hem aangeplakt.	21.41
113	Daar heeft hij een gesprek mee gevoerd en ook daar heeft hij gezegd, ik wist van niks.	4.46
115	En in dit geval, die omstandigheden, ja er is een grote explosie geweest, er is een brand geweest.	5.87
116	Dus waarschijnlijk is veel bewijsmateriaal verloren gegaan.	6.34
119	Maar dan komt de brandweer, die wordt gewaarschuwd, komt de brandweer.	8.08
123	Ja, er staat, naar alle waarschijnlijkheid, heeft daar een muur in gestaan met een deur waar hij niet de sleutel van had.	3.9
125	En dan is de maatstaf waar de rechter zich aan moet houden, is dat het buiten elke redelijke twijfel moet zijn verheven dat hij wist of had moeten weten dat daar een drugslap zat.	16.17
130	Slachtoffers en nabestaanden zijn ondaan door de vrijspraak.	77.08
131	Een weduwe is teleurgesteld in het vonnis, zegt de advocaat van de nabestaanden.	53.74
135	Ik hoorde haar echt even diep zuchten, maar meer dan dat kwam er ook niet uit.	3.45
137	Ze vindt dat ze in de steek is gelaten door rechtspraak.	12.73
138	En ze begrijpt ook dat ook de rechtbank het werk heel goed moest gaan doen.	4.82
139	Dat er zorgvuldigheid en terughoudendheid bij komt kijken.	4.39
140	Als je iemand een bepaalde schuld in de schoenen schuift.	24.76
141	Maar ze hadden echt op een andere uitspraak gehoopt.	3.95
142	De rechtbank zegt ook dat niet bewezen is dat het echt ging om een drugslab.	79.01
143	De rechtbank in Antwerpen heeft een voormalige tandarts veroordeeld tot zeven jaar cel voor verkrachting en aanranding.	79.0
144	De 72-jarige man misbruikte volgens de rechter in zijn functie tientallen jaren om zijn seksuele fantasieën bot te vieren op patiëntes.	88.34
145	Zo verzon hij niet bestaande medische behandelingen zoals keelontsmettingen.	17.38
146	Het openbaar ministerie vroeg een celstraf van tweeënhalf jaar, maar de rechtbank legt hem zeven jaar op.	11.55
147	De man moet ook een schadevergoeding betalen van 10.000 euro.	11.1
148	Maar daar is het de slachtoffers niet om te doen, zegt deze vrouw.	25.56
154	En vanaf nu is dat een les die ik geleerd heb, dat ik dat wel ga doen.	3.45
156	73 slachtoffers van de tandarts hebben zich gemeld.	67.28
167	Maar de meeste files worden nu langzaam wel wat korter.	12.03
168	Nog de meeste verdraging bij onder andere Eindhoven.	9.98
176	Op de A12 Utrecht-Arnhem heb je de meeste vertraging.	78.73
177	Namelijk een uur tussen Veendendaal en de afrit Oosterbeek.	5.73
181	Dan staat nog een vrachtwagen met pech bij Hendrik Ido-Ambacht.	7.08
189	Het kabinet wil 25.000 banen schrappen bij het ambtenarenapparaat.	73.09
190	Dat plan staat in een brief van staatssecretaris slagvaardige overheid Erik van den Burg.	7.41
195	Maar we gaan ook zorgen dat de overheid beter en goedkoper en efficiënter gaat functioneren.	8.95
201	Aan Sandra Groeneveld, hoogleraar publiekmanagement aan de Universiteit van Leiden.	6.19
204	Dat is het Instituut voor Publieke Sector Efficiëntiestudies.	7.35
208	Er moet dus 3,5 miljard euro bezuinigd gaan worden op de Rijksdienst Jos Blank.	10.7
211	Nou, laat ik eerst even zeggen dat ik blij ben dat aandacht is voor dit onderwerp.	3.67
212	Het kabinet had dat al aangekondigd in het coalitieakkoord.	45.98
213	Wat ik ook een heel positief punt in het verhaal vind is dat de staatssecretaris heeft aangegeven niet de kaarschaaf te gaan gebruiken.	9.33
215	Niet overal een klein beetje vanaf, maar gericht zoeken waar geld te halen is ook.	3.84
216	Nou goed, zoals ik al zei, dat de hand in eigen boezem ook steek door te verwijzen naar de enorme dichte regelgeving dat we daar serieus iets aan moeten doen.	4.38
217	Ja, en wat die 3,5 miljard betreft ja, ik was er eerlijk gezegd een beetje teleurgesteld over.	6.06
218	Want er werd gezegd, het is een ambitieus plan maar ik vind het heel weinig ambitie laten zien.	4.33
219	Als je dat afzet tegen de totale kosten die voor alle ambtenaren worden gemaakt kwam ik niet verder dan 6,6 procent.	8.22
223	En dat blijkt ook uit alle studies die wij in het verleden hebben gemaakt hierover.	5.22
225	Mevrouw Groeneveld, bent u overwegend positief over het plan of eigenlijk ook niet?	8.43
227	Want dat is precies wat er volgens mij ontbreekt nu aan de huidige Kamerbrief.	5.99
228	Dat er heel veel wensen in staan, maar dat er nog geen plan is.	3.8
229	Ik ben het eens met de andere spreker zojuist Meneer Blank.	3.84
231	Wat positief is, is dat er aandacht is voor het overheidsapparaat.	4.67
232	En het is altijd goed in elke organisatie om eens in zoveel tijd te kijken van kan het weer wat efficiënter?	6.08
233	Want in de loop van de tijd een organisatie heeft altijd de neiging om te willen groeien.	4.8
234	Dus dan is het goed om af en toe pas op de plaats te maken.	3.93
235	Maar ambtenaren hebben over aandacht toch geen gebrek?	11.09
236	Ik bedoel, het kan bijna iedere verjaardag wel gaan over ambtenaren die te weinig werk doen en met te veel zijn.	7.75
237	Zeker en dat is ook een punt waar het helaas heel vaak over gaat.	4.64
241	Wat ik goed vind aan dit plan is dat men zegt we willen strategische keuzes maken.	4.53
242	Maar dat roept de vraag op welke strategische keuzes zijn dat dan?	8.18
246	Er staan een aantal wensen in die we al langer kennen over meer samenwerking tussen de Haagse kokers.	4.29
252	Meneer Lesch, wat was uw stemming toen u de Kamerbrief van de staatssecretaris gelezen had?	6.79
253	Eigenlijk sluit ik wel een beetje aan, mevrouw Groeneveld.	3.56
257	Er wordt nu inderdaad daar een aantal ambtenaren aan gekoppeld.	8.57
258	Maar daadwerkelijke keuzes hoe die stappen dan gezet kan worden of er bijvoorbeeld taken verdwijnen dat de overheid zegt, nou, we stoppen gewoon met bepaalde dingen.	7.34
259	Dus dan kunnen de ambtenaren die dat werk nu doen, kunnen weg.	8.54
260	Of dat er echt concreet en dus niet in algemeenheden van wordt efficiënter gewerkt of we gaan het met AI oplossen.	7.37
261	Maar gewoon echt duidelijke keuzes van nou, we gaan dit nu anders aanpakken.	4.15
262	We schrappen deze regels en daardoor kan dit goedkoper.	6.33
265	En daardoor kom je toch wel op een soort kaasgraaf terecht.	4.27
266	Kijk, er zijn een aantal organisaties, zeg maar, uitgezonderd.	4.65
270	Maar op een aantal andere organisaties, waar het nu ook krap is, daar landt het wel.	4.09
271	Want een van de dingen die mij het meest verbaasd heeft in niet zozeer de brief gisteren, maar de berichtgeving over de brief gisteren is dat er gedaan werd alsof het nog up in the air is waar deze bezuinigingen gaan landen.	8.82
272	De staatssecretaris kreeg bijvoorbeeld de vraag moeten er ook bij de Belastingdienst mensen weg?	61.86
273	En daar zei Van den Burg, nou, we gaan nu kijken waar daar mensen weg kunnen.	4.47
278	Dat is gewoon in de begrotingen te lezen die al sinds Prinsjesdag openbaar zijn.	4.85
279	Ja, en dus zegt u eigenlijk is het niks nieuws deze brief?	7.61
280	Nee, wat dat betreft had dit nieuwsbericht ook inderdaad een maand geleden al naar buiten gekund.	9.68
281	Nee, en dan gaat het ook toch een beetje over de procedure.	4.36
282	Dat klinkt zij manier belangrijk, maar het is misschien in dit onderwerp wel super belangrijk.	4.4
283	Bent u het eens met die methode dat de staatssecretaris zegt nou, hier gaan we op uitkomen en we moeten nog maar even uitvinden hoe dat moet?	16.49
284	Of bent u het eens met Nou ja, ik vind het sowieso jammer, maar dat gebeurt in praktijk eigenlijk altijd dat hier twee onderwerpen door elkaar gemixt worden.	4.2
285	Dus de ene vraag over de slagvaardige of productieve overheid en de andere kant gewoon de taakstelling.	3.73
286	En dat maakt het ook ingewikkeld om zo'n stuk te beoordelen.	4.2
287	Want zelf vind ik het heel vreemd om ergens in de brief te lezen dat bijvoorbeeld politie en defensie worden uitgesloten.	13.3
288	Ik denk juist dat bij politie en defensie het ontzettend belangrijk is om een efficiencieslag te kunnen maken.	5.86
289	juist omdat we willen eigenlijk dat onze veiligheid wordt verbeterd.	10.89
290	Dus het is juist op die ministeries nodig om met het beschikbare geld zoveel mogelijk te kunnen leveren.	6.89
292	En amper zo wordt dan al gezegd van nou ja, die slagvaardige overheid die vergeten we dan maar even op die ministeries.	4.58
294	Wat zijn dan de twee dingen die aan elkaar verknoopt worden terwijl ze volgens u niks met elkaar te maken hebben?	6.25
295	In zijn algemeenheid durf ik te zeggen dat de overheid gewoon niet goed presteert.	5.39
298	Nou, er zijn allerlei redenen voor het te bedenken.	3.66
300	Dat we de boel veel te ingewikkeld hebben gemaakt in de loop der jaren.	4.92
301	Daar heeft blijkbaar, ik denk bijna ieder ministerie heeft daar last van.	9.71
303	En dat wordt nu een beetje vertroebeld omdat ineens de taakstelling ertussen doorkomt.	3.66
305	Kun je niet met veel minder ambtenaren gaan werken op het moment dat je ook regels simpeler maakt?	13.79
307	Maar daarom vraag ik me dus af geldt dat dan niet voor de politie?	15.65
308	Want die wordt dus uitgezonderd van deze discussie.	7.85
310	Kijk, uit onze berekeningen blijkt dat eigenlijk de hele justitieketen het niet goed doet.	12.53
311	Dus hier de productiviteit in de loop der tijd steeds verder achteruit gaan.	4.84
312	Sowieso wordt de productiviteit negatief toch in de publieke sector?	21.4
315	Dus het is heel belangrijk om dat boven water te krijgen om de mechanismes die dat veroorzaken om daar zicht op te krijgen en daar iets aan te doen.	4.51
316	Maar hoe doe je dat dan wel goed, mevrouw Groeneveld?	5.51
317	Want dat lijkt me ook wel lastig dat de probleemanalyse in het kabinet wordt gemaakt en die wordt ook al breder gedeeld.	8.47
318	We werken te inefficiënt, de overheid wordt te groot en dat willen we bijsturen.	23.86
320	Nou, al eerst ben ik met meneer Blank eens dat wanneer je efficiëntie belangrijk vindt dat dat dan voor de hele Rijksdienst moet gelden.	4.03
321	Dus ook voor de sectoren waarin je gaat investeren.	4.6
328	We hebben allerlei wensen en verwachtingen ten aanzien van de overheid.	3.67
329	Namelijk ook dat er mensen met ingewikkelde problemen goed geholpen worden.	4.69
330	Ik zie in de brief ook staan de overheid moet werken voor iedereen.	7.1
333	En ook in de afgelopen jaren hebben politici heel vaak om uitzonderingen gevraagd.	5.95
336	En precies dat maakt het werk van ambtenaren heel complex.	5.83
337	En wordt het natuurlijk ook een onmogelijke opgave om efficiënt te zijn.	4.54
342	En waar ik nu heel bang voor ben ook is wanneer want in die zin zit er wel een visie achter dit stuk.	4.52
343	En dat is de visie van we willen gewoon een kleine overheid.	4.4
344	En als we geld uitgeven aan de overheid moet het in de veiligheidssectoren zitten.	11.3
347	Maar waar ik voor vrees is dat de vele burgers vandaag was er ook nog een studie van het Sociaal- en Contraplanbureau.	7.55
350	Maar dat zal steeds minder gebeuren wanneer een aantal maatregelen die dan wel in deze brief genoemd staan doorgang vinden.	4.26
351	Maar doet de overheid dan echt zoveel meer dan tien jaar geleden?	22.62
352	Want het aantal ambtenaren is bij de Rijksoverheid met 30% toegenomen in de afgelopen negen jaar.	78.74
353	Ja, ik heb een beetje moeite met de woorden meer en minder.	3.67
357	Het sluit aan bij de wens van de samenleving waar we steeds meer vragen van de overheid.	4.24
359	Maar biedt de overheid ook 30% meer aangezien ze ook 30% meer mensen hebben?	59.76
361	Nou, zoals ik zojuist al zei ik denk dat het altijd wel een stukje minder kan in elke organisatie.	3.52
362	Maar de complexiteit waar we al eerder op wezen die zorgt voor exponentiële groei van die overheid.	5.21
363	En naarmate je werk ingewikkelder wordt je moet met meer mensen afstemmen je moet transparanter werken waardoor je dus ook meer moet laten zien hoe je tot beslissingen bent gekomen.	5.22
365	En niet er komt één vraag extra dat betekent dus één uurtje extra voor een ambtenaar.	3.77
366	Nee, die ene vraag vraagt ook om meer afstemming om meer verantwoording, et cetera.	3.79
368	En dat heeft te maken met wat wij verlangen van de overheid.	4.66
370	Misschien om het goed tastbaar te maken hoeveel die complexiteit dan is toegenomen.	4.44
371	Want anders blijft het natuurlijk ook wel een soort algemeen begrip.	4.27
375	In de afgelopen twintig jaar is alleen al voor de uitvoeringsorganisaties die moeten zich aan tweeëneenhalf keer meer wetten en regelgeving houden.	51.22
376	En per wet en regel zijn er 88% meer uitzonderingen bijgekomen.	15.37
379	Dus dat daarmee het aantal ambtenaren ook toeneemt is niet zo gek.	4.81
381	We hebben, nou zeker de afgelopen paar jaar volkshuisvesting heeft de overheid weer naar zich toegetrokken.	29.11
386	Ja, en ondertussen zitten we in een politieke situatie waarbij het kabinet allerlei concessies moet doen om aan meerderheden te komen in de Kamer.	9.77
387	Is het dan wel in die zin onmogelijk om nu te verwachten dat we met wat simpelere regelgeving gaan komen?	7.66
388	Nou, onmogelijk is als er politiek wil is, is natuurlijk alles mogelijk.	4.49
389	Als er nu keuzes gemaakt gaan worden om wel echt te besluiten om niet voor ieder doelgroepje een uitzondering te willen maken en echt een aantal bestaande regelingen grondig te versimpelen Dat kan. Ik denk wel dat de huidige situatie met een minderheidskabinet dat ingewikkeld maakt.	8.55
390	Want ik hoorde ook straks En wat is de prijs dan van versimpeling?	3.99
392	Nou ja, als we het simpeler kunnen doen dan zou ik zeggen, nou, dat is iedereen voor.	3.91
394	Dat betekent dat er soms ook mensen net buiten de boot zullen vallen.	3.72
395	Ik sprak voor het artikel dat ik geschreven heb Pieter Duizenberg, president van de Algemene Rekenkamer en die noemde als voorbeeld de NOW-regeling tijdens de coronatijd.	14.74
396	Dat was een ondersteuningsregeling die was opgetuigd voor ondernemers die in nood zaten.	14.4
397	En daar heeft het UWV, want die moest dat uitvoeren die heeft gezegd, want het moest natuurlijk heel snel want we zaten ineens met z'n allen in die crisis en er moest snel iets bedacht worden.	18.09
400	Nou, die hebben toen gezegd, ja, we kunnen dit heel snel doen maar dan gaan we hem heel simpel maken.	3.65
401	Dan gaan we niet allerlei checks erin maken dan gaan we niet allerlei controles en uitzonderingen.	4.42
402	Dat betekent ook dat er soms bedrijven steun krijgen die dat eigenlijk niet verdienen.	12.24
403	En dat betekent ook dat er bedrijven die het eigenlijk wel verdienen misschien geen steun krijgen omdat ze net buiten de boot vallen.	7.68
404	Maar als we daar nu allemaal uitzonderingen voor moeten gaan maken en dat helemaal moeten gaan checken dan is het voor ons niet te doen.	4.69
405	Nou, dat soort snijverlies moet je durven accepteren.	3.97
407	Jos Blank, u zei als eerste in dit gesprek nou, ik vind het eigenlijk nog niet ambitieus genoeg.	4.1
409	Ik word niet hoopvoller als ik mevrouw Groeneveld en meneer Les hoor.	3.51
410	Nou, ik zal één voorbeeld eruit pikken uit een onderzoek wat we nog niet zo lang geleden hebben gedaan.	3.58
412	Die ontberen een systeem waarmee die verschillende departementen bekostigd worden.	11.88
413	De bekostiging van die departementen, dat is een soort historisch gegeven.	4.23
414	Nou, wij hebben onderzoek gedaan naar de beleidsdruk op de verschillende departementen.	5.42
415	Daar hebben we allerlei methodes voor om dat te meten.	3.88
416	en hebben gekeken van over welke middelen beschikken die departementen.	14.99
417	Dan zie je dat op het ene departement bijvoorbeeld twee keer zoveel middelen beschikbaar zijn om een kamervraag of een motie te beantwoorden dan in het andere departement.	12.41
418	Dan zou ik dus zeggen van kijk eens even hoe die vrienden op dat andere departementen doen.	4.08
420	Maar heeft dat niet te maken met dat bijvoorbeeld het ministerie van Justitie iedere week wel kamervragen kan beantwoorden en dat mensen wat minder geïnteresseerd zijn in het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat?	30.25
422	Ik heb het al echt over zeg maar hoeveel inzet van ambtenaren je nodig hebt om één vraag of één motie te maken.	4.88
423	Oké, maar heeft dat niet met de complexiteit juist van het beleidsdruk te maken?	7.41
425	Het is heel opvallend dat die verschillen zo ontzettend groot zijn.	4.65
426	Wat is dan een efficiënt werkend ministerie waar de rest wel wat van kan leren?	9.31
427	Bijvoorbeeld bij het ministerie van OCW en ook Sociale Zaken doet men veel minder tijd over het afwerken van zo'n kamervraag.	15.59
431	Dus dat is op z'n minst iets waar je naar moet kijken.	3.91
432	Want daar doe je dus eigenlijk helemaal niemand pijn mee.	4.88
433	En je maakte net ook even een opmerking over van wordt er nou zoveel meer gedaan?	5.23
434	Er zijn zoveel ambtenaren bijgekomen voor een reden.	8.55
436	Die beleidsdruk is gigantisch gegroeid de afgelopen tien jaar.	26.53
437	We hebben dat onderzocht geloof ik dus tussen 2015 en 2024.	6.12
440	Dat is dus zeg maar dat aantal kamervragen, moties, wooverzoek.	5.77
444	Ja, dus het probleem is dat dus, ik bedoel dat hoeft niet aan de ambtenarij zelf te liggen.	5.63
448	Nou is het zo dat de staatssecretaris, mevrouw Groeneveld, die heeft zijn hoop gevestigd op digitalisering en op AI.	6.36
449	En op dat we allemaal sneller gaan werken en slimmer gaan werken.	6.42
451	Nou zoals je de vraag stelt is het antwoord al nee natuurlijk.	5.25
458	Zeker voor bijvoorbeeld uitvoeringsorganisaties die met grote batches moeten werken.	4.84
459	Sociale verzekeringsbank vind ik altijd een heel mooi voorbeeld die voor een heel groot deel van haar bedrijfsvoering vertrouwt op digitalisering.	10.27
460	En dat kan ook, want het zijn allemaal standaard handelingen.	4.28
461	Maar dan ook dus de ruimte maakt om voor bijzondere gevallen wat extra menselijke aandacht te bieden.	4.16
462	En dat zijn natuurlijk manieren van organiseren die navolging verdienen.	4.76
463	Maar die dan ook wat tijd vragen om die te kunnen invoeren ook in andere organisaties.	3.61
464	Dus je bedrijfsvoering aanpassen, dat vraagt ook even investeren.	5.18
466	Het tweede wat ik hierover wil zeggen nog is dat ik vind dat het vertrouwen van de staatssecretaris in AI wel heel erg groot is.	5.35
467	En ik zie daar een enorm risico wanneer je en AI wil gaan inzetten en wil gaan vereenvoudigen.	4.75
468	Want dan lopen we natuurlijk een groot risico ook op ongelijke behandeling en discriminatie door de overheid.	12.7
470	Wanneer overheidsorganisaties grote aantallen moeten verwerken en dat gaan digitaliseren.	8.28
471	En we hebben de checks en balances, die gaan we uitfaseren omdat ze de efficiëntietekort doen.	5.07
472	Ja, dan ben ik bang dat we een volgend schandaal tegemoet kunnen zien.	4.22
473	Tom Lesch, bedrijven die investeren nu massaal om dan later arbeidsproductiviteitswinst te behalen.	80.75
474	Om later te kunnen bezuinigen, om het even kort door de bocht te zeggen.	3.65
475	Doet de staatssecretaris die investering eigenlijk ook?	20.02
476	Nou, op dit punt in ieder geval van digitalisering niet.	5.36
477	Want de ICT-budgetten blijven gelijk de komende tien jaar.	43.1
478	Dus er wordt wel gezegd, we gaan allemaal extra winst behalen met extra AI-tools.	7.3
480	En of er bijvoorbeeld ook ruimte is voor ICT'ers die dat gaan zorgen dat dat ook allemaal blijft werken.	9.32
482	En dat die kunnen samenwerken met de andere duizenden applicaties die gebruikt worden binnen de overheid.	4.76
484	Dus ik ben nog heel benieuwd waar dit allemaal vandaan moet komen.	4.05
485	En dus heb ik het idee dat de staatssecretaris Erik van den Burg geen makkelijke opdracht heeft.	4.21
487	Tom Lesch is journalist bij de Correspondent Sandra Groeneveld is hoogleraar publieke management aan de Universiteit van Leiden.	6.89
488	En Jos Blank is dus wetenschappelijk directeur bij het IPSE, het Instituut voor Publieke Sector Efficiëntiestudies.	7.14
489	Ja, ons systeem van verkeersboetes moet op de schop.	17.65
490	Dat vindt CDA-kamerlid Jeltje Straatman die een initiatiefnota daarover indiende.	9.63
494	Wil je bijblijven, maar weet je nog niet precies wat je moet lezen?	4.19
495	Kijk voor de beste boeken van dit moment op managementboek.nl slash top 100.	16.0
502	Uitgeroepen tot vermogensbeheerder van het jaar door IJX.	4.71
503	Blijf niet aan de zijlijn staan en laat je geld ook beleggen bij Accento.	4.17
507	De kunstbeurs met 125 galeries met kunst, antiek en design.	9.01
513	De toekomst biedt ongekende nieuwe apparaten dankzij Oma Beb bijvoorbeeld.	18.11
514	Die heeft toen ze kleine ging wonen alle overbodige apparaten ingeleverd voor recycling.	75.93
531	Onder de nieuwe wet WTTA mag je alleen nog inhuren van een toegelaten uitlener.	72.15
537	Van 29 oktober tot en met 7 november in het Muziekgebouw en Bimhuis.	6.59
540	Kaarten via cello-biennale.nl Pas je eindelijk het perfecte shirtje in de paskamer?	3.65
543	Met een bankrekening van buitspaar en betaal je makkelijk met potjes.	4.98
546	Open nu een rekening op buit.com en krijg 25 euro startegoed.	6.56
549	Het is half 7 geweest en Ismael de Bruin heeft het laatste nieuws.	7.68
550	De opkomst bij de verkiezingen in Israël is in jaren niet zo hoog geweest.	23.0
551	De centrale kiescommissie meldde eind van de middag een opkomst van 55,7 procent.	10.15
554	Bij het strand van Scheveningen zijn spullen gevonden van de kiteserver die sinds zondag wordt vermist.	37.24
555	Zondag maakten veel watersporters bij de haven gebruik van de ruwe zee en de stormwind.	78.81
556	Gevreest wordt dat de server van 18 het niet heeft overleefd.	11.13
557	De avondspit van vandaag is de drukste van het jaar tot nu toe.	89.36
558	Rond half zes stond er 1109 kilometer file op de Nederlandse wegen.	21.63
559	Volgens de ANWB speelt vooral de regen daarbij een rol.	30.8
561	Op een veiling in New York is ruim 40 miljoen euro neergeteld voor een dinosauruskelet.	79.4
564	Daardoor is het ook onduidelijk of het skelet te zien zal zijn in een museum.	10.46
567	250 kilometers staat er nog altijd op meer dan 50 plekken.	8.58
568	Op de A1 van Apeldoorn naar Amsterdam nog een lange file tussen Barneveld en Hoevelaken.	10.99
569	Daar is de verdraging nog een kwartier door een ongeluk.	51.57
571	Op de A9 Amstelveen-Alkmaar ging het mis bij Knapend Kooimeer.	9.71
572	Daar zijn twee rijstroken dicht en dat kost je ruim een uur vanaf Uitgeest.	23.6
579	Ja, als het aan CDA en Pro ligt, dan gaat de boete voor deze meneer als hij toch even zijn telefoon vasthoudt in de auto flink omhoog.	28.77
580	Het boetestelsel moet volgens de partijen op de schoppen en de boete op het niet betalen van een verkeersboete moet dan juist weer omlaag.	47.11
582	Dat ga ik bespreken met CDA Tweede Kamer met Jeltje Straatman.	4.58
585	En met Merel van Roy, schrijver van het boek De Boetefabriek.	12.64
589	Die zegt dat er wat moet worden gedaan aan het boetesysteem in Nederland.	31.35
596	Er wordt al heel lang door heel veel partijen omgevraagd om hervorming van het boetesysteem.	25.81
597	En het is telkens niet gelukt omdat het heel erg ingewikkeld is om financiële dekking te vinden.	4.8
598	En het is ons nu samen met Pro gelukt om een financiële dekking te vinden om die verhogingen bij niet betalen terug te brengen naar hoe het oorspronkelijk bedoeld was.	18.86
600	Ja, en dat gaat dus om als je een boete krijgt, je krijgt die vervelende brief en het lukt je niet of te betalen of je vergeet het.	12.4
602	Precies, en als je die ook niet kan betalen dan is het 100 procent.	7.85
604	Dus dat wil zeggen dat als je een boete kan krijgen bijvoorbeeld van maximaal 500 euro.	7.26
605	Dat als je die na de tweede aanmaning nog niet kan betalen dat het gewoon 1500 euro wordt voor iets wat we oorspronkelijk noemden als een lichte kleine verkeersovertreding.	17.09
608	Nou, we vinden dat vooral oneerlijk omdat het hele kwetsbare mensen treft.	5.03
609	Uit onderzoek is gebleken dat als iemand de eerste keer de boete niet kan betalen dat dat niet uit onwil is.	79.38
612	En wij vinden dat de overheid niet mag profiteren van de schulden en de problemen bij andere mensen.	6.55
613	En wij vinden dat er daarvoor een veel mensgerichtere benadering moet zijn.	4.59
614	En daarom zeggen wij ook binnen het budget wat we nu vrijmaken geven we het CIB, dus de partij die het geld ook in.	12.8
618	Die geven veel meer de ruimte om veel meer maatwerk te kunnen leveren.	4.55
620	Oké, dat kost natuurlijk geld want er komen minder boetes binnen.	29.33
621	En nou ja, iedere politicus is ook ergens een beetje penningmeester.	3.66
624	Want wat hebben we de afgelopen jaren telkens gedaan als er een gat was op de begroting van justitie en veiligheid.	14.27
625	Dan werd er direct gekeken naar de knop van de boetes.	8.26
627	Zo hoog dat er eigenlijk helemaal geen verhouding meer was tussen de ernst van de boete en de hoogte van de boete.	3.98
630	En wij zeggen, we willen daar een verschil in maken.	3.88
631	Die verkeersovertreding die evident bijdraagt aan verkeersonveiligheid.	10.92
632	Als het gaat om handheld bellen, telefoontje achter het stuur, drank of drugs achter het stuur.	14.81
633	Of als je veel te hard rijdt binnen de bebouwde kom.	5.97
634	Niet een paar kilometer te hard, maar meer dan 25 kilometer te hard.	3.87
635	Dan vinden wij, ja dan is dat geen oeps, dan is dat geen foutje.	3.98
636	Dan heb je heel bewust het risico op de koop toegenomen dat je verkeersongevallen, dat je verkeersslachtoffers maakt.	34.2
637	En we vinden ook dat je dan wel gewoon terecht een hele hoge boete mag krijgen.	4.81
638	Oké, hoeveel ga je betalen met je telefoon achter het stuur?	10.29
640	Tegelijkertijd zien we dat het niet afneemt, dus dat gaat met 10% omhoog.	8.96
643	Ja, mevrouw Van Rooij, u schrijft dat boek De Boetefabriek over het Nederlandse boetestelsel.	32.71
645	Nou, ik vind het heel goed dat er eindelijk beweging is, want inderdaad, het zat al jaren vast.	3.6
648	En ik vind het ook heel goed dat de focus ligt op die verhogingen.	3.81
649	Dus die verhogingen bij niet betalen, want er zijn meer dan 100.000 huishoudens in Nederland.	48.2
650	Dat is ongeveer een stad als Eindhoven van mensen met een problematische schuld door een verkeersboete.	71.2
653	Tegelijkertijd gebeurt er niks aan die al hoge verkeersboetes.	19.06
655	En in plaats daarvan gaan er nu boetes nog verder omhoog.	13.27
657	Ik had liever gezien dat dit niet op de vierkante millimeter van de verkeersboetes was uitgezocht.	10.42
659	Want dit is voor de begroting van justitie een heel groot bedrag.	30.04
664	Ja, dus dat zou je ook kunnen halen uit de verlaging van de motorrijtuigenbelasting op oldtimers.	29.05
669	Ja, het kost 46 miljoen om die verhogingen terug te draaien.	14.33
671	Als je de boetes generiek wil verlagen, dan is dat wel echt een veelvoud van dat bedrag.	6.85
674	En wij hebben gewoon ook heel eerlijk gezegd, dit is een tussenstation, niet een eindstation.	3.76
675	Maar de dekking is binnen de begroting justitie en veiligheid daarvoor niet te vinden.	14.97
676	En daarom hebben we ook in onze eindnood in de notitie opgenomen.	5.66
677	Het liefst zien wij ook dat er meer balans generiek komt in dat verkeersboetestelsel.	10.48
678	Maar dat zullen we echt buiten de begroting justitie en veiligheid moeten kijken.	5.86
680	U bent coalitiekamerlid en dan gaat u weer een beetje schuiven, nou 46 miljoen hier, 46 miljoen daar.	6.6
681	Waarom pakt u het probleem dan niet echt aan als u dat wel ziet?	5.93
682	Nou, ik denk dat we al heel lang hierover gesproken hebben en dat er nooit een doorbraak is geweest.	3.74
683	Juist omdat we telkens het grote probleem wilden aanpakken en dan lukt het niet.	4.57
684	En wij hebben samen met Pro gezegd, we gaan het nu gewoon de taart in verschillende stukjes ophakken.	3.42
686	En dan blijkt dat we die 46 miljoen dat we binnen de justitiebegroting die dekking hebben kunnen vinden.	16.51
688	We hebben heel veel partijen gesproken die zeggen eindelijk is dit een eerste stap in de goede richting.	4.45
690	Daar zullen wij ook echt voor op de bühne blijven staan om te zeggen dat verkeersboetestelsel moet breed meer in balans.	15.0
691	Maar het is denk ik wel heel belangrijk dat we nu die eerste stap zetten.	4.09
692	Ja, want mevrouw Van Rooij, het is eigenlijk ieder jaar een beetje hetzelfde.	4.1
694	Dan zegt de minister, ja het is nodig want ik moet de politie kunnen betalen.	35.18
696	En allemaal dingen die we belangrijk vinden in Nederland.	4.98
698	Omdat ze denken, ja, daar wil ik ook niet op bezuinigen.	3.79
699	Maar goed, die boetes, nou toch maar weer die boetes omhoog.	4.2
702	En het is niet voor niks dat je, je krijgt dan een overheid die er een financieel belang bij heeft om zijn burgers te straffen.	13.29
703	En dat is, ja, dat is een recept voor repressie, voor tyrannie.	3.85
704	En dat moet je niet willen, daar moet je van wegblijven.	4.49
705	Het is niet voor niks dat in Nederland er altijd gesproken wordt van gescheiden machten.	5.37
706	Dat rechters eigenlijk gaan over het opleggen van straffen, normaal gesproken.	13.76
707	Ja, maar de wetgever gaat over de hoogte van de straffen.	47.96
708	Maar bij dit dossier is dat anders, bij dit dossier is dat anders inderdaad.	4.02
710	Nou, vroeger waren verkeersboetes natuurlijk wel gewoon in het strafrecht.	53.58
712	Nu gaat de minister van Justitie zelf over die strafhoogte.	50.44
714	Ja, mevrouw Straatman, u zegt dit wil ik op lange termijn gaan aanpakken.	3.64
716	We hebben nu ook in deze nota een eerste aanzet er ook voor gedaan om te zeggen op het moment dat de minister die boetes verhoogt, dan willen wij dat daar een zware voorhangprocedure met een ingewikkeld woord.	35.2
717	Wij willen als de Tweede Kamer daar ook iets over te zeggen.	8.09
721	En nu willen wij stellen dus voor om daar ook veel meer instemmingsrecht vanuit de Kamer te geven.	6.07
722	Zodat we ook vanuit de Kamer veel meer kunnen sturen en over de verschillende departementen heen kunnen kijken.	4.2
726	Het is toch wel een beetje Pennywise Pound, foolish beleid wat we voeren.	4.05
727	We denken dat we met de boetes ophogen extra geld binnen in het laadje brengen.	27.28
728	Maar uiteindelijk via schuldhulpverlening en armoedebeleid gaat het via andere ministeries er weer massaal uit.	28.17
729	Dus daar zouden we veel integraler naar moeten kijken.	4.26
730	En dus zeggen wij nu, geef ons daar ook veel meer een stem.	3.55
732	Want of de minister minister van Wereld dilemma nou heeft, of u dat dilemma nou heeft.	5.69
733	Op het moment dat een verlaging van de verkeersboetes een bezuiniging op de politie betekent.	13.23
734	Dan heeft u daar als Kamerlid natuurlijk ook geen zin in.	4.73
735	Ja, daarom zeggen wij dus ook, geef ons veel meer een stem.	3.71
737	En zodat we ook veel meer overkoepelend kunnen kijken.	4.12
739	En hoe kunnen we het veel meer daarin Maar het dilemma blijft dan toch hetzelfde?	5.3
741	Alleen ja, we moeten ook wel eens denk ik als overheid iets meer En als politiek uit die verkokerde, uit die loopgraven komen.	4.08
742	Omdat er ook wel veel De maatschappelijke kosten zijn vaak heel makkelijk te berekenen.	7.35
744	Als je dus een hervorming doorvoelt op het verkeersboetebeleid.	16.45
745	Dan betekent dat ook echt iets voor het schuldenbeleid.	6.68
747	Daar kunnen we dan echt denk ik ook wel wat op besparen.	4.52
748	Maar het is op dit moment gewoon heel moeilijk om dat in kaart te brengen.	3.99
749	En wij vinden dat dat geen recht doet aan hoe mensen op dit moment het verkeer beleven.	5.27
752	Hij stuurt waarom geen inkomensafhankelijke boetes?	17.33
757	Dus het betekent dat als je meer verdient, dan betaal je Ik rijd 10 kilometer te hard en u rijdt 10 kilometer te hard.	4.19
758	Maar als ik dan meer verdien, betaal ik een hogere boete dan u. Ja, je kunt het in klasses indelen of zo.	3.72
759	Dat je zegt van je hebt laagverdieners, middenverdieners en hoogverdieners.	4.14
763	Omdat je dan wel moet weten wie er achter het stuur heeft gezeten.	4.65
770	Dus dat zijn bijvoorbeeld dingen waar je dan over na moet denken.	4.09
779	Ja, omdat nu een boete van 100 euro voor iemand die een miljoen verdient.	23.32
780	Minder zwaar weegt dan voor iemand die in de schulden zit.	46.12
783	Inkomensafhankelijke verkeersboetes, zoals Pierre voorstelt.	49.0
784	Ja, ik vind vooral dat de hoogte van de boete gekoppeld moet zijn aan de ernst van de overtreding.	4.81
785	En dat we veel meer coulants aan de achterkant moeten betrachten.	3.88
786	Dus veel meer een mensgerichte en persoonlijke benadering moeten doen op het moment dat iemand het niet kan betalen.	4.45
787	En los daarvan, ik wou er principieel ook niet op voor zijn, maar los daarvan bedrengt het zoveel uitvoeringsproblemen met zich mee.	3.9
788	Dat ik denk dat het ook voor de schatkist heel slecht uit zou pakken, want het zouden veel minder boetes kunnen uitdelen.	5.01
790	Omdat ik gewoon vind dat je wel de hoogte van de boete moet koppelen aan de ernst van het misdrijf.	5.18
792	Als het openbaar ministerie een strafbeschikking uitvoerdert, dan hebben we ook in ieder geval die vaste bedragen.	14.43
793	En ik denk wel dat we daar dan wel afwijken van het systeem.	4.32
794	Wat we nu kennen onder de wet Mulder ook, dat gewoon de kenteken registreert.	14.47
795	En dat zou wel echt heel veel vragen van de uitvoering.	4.25
796	Ja, en zou je nog residieven zwaarder kunnen bestraffen?	9.61
797	Dat je de algemene boetes is wat omlaag doet, maar iemand die vijf keer te hard rijdt een hogere boete krijgt dan iemand die dat voor de eerste keer doet?	54.88
798	Zeker, dat is ook zeker onderdeel van ons plan om te zeggen waar halen we de financiële dekking vandaan.	5.72
799	We zien dat er nu geen residieve regeling is binnen die wet Mulder.	28.05
801	En wat ons betreft zouden we dat echt moeten aanpakken.	4.55
802	Want als je gewoon meerdere keer precies diezelfde verkeersovertreding begaat, dan zou je daar veel zwaardere straf op moeten zetten.	7.25
803	En bovendien zouden we ook die gegevens die er wel zijn bij dat CIB moeten kunnen koppelen en kunnen delen met de politie.	6.64
804	Zodat de politie ook veel gerichter die veelplegers kan opsporen.	5.72
805	Oké, en dus bent u wel in progressieve boetes wat dat betreft?	5.01
806	En die wet Mulder die u noemt, dat is die wet waar nu de verkeersboetes in geregeld zijn.	49.21
808	Even wat meer betalen als het de derde keer is dat je gepakt wordt?	22.16
810	Ik zou het mooier vinden als we een waarschuwing geven bij de eerste keer dat je gepakt wordt.	4.41
812	Ja, nou gewoon misschien niet een mobieltje achter het stuur, want dat is wel een flinke overtreding.	3.64
813	Maar gewoon bijvoorbeeld bij verboden in te rijden zou ik dat wel mooi vinden.	5.98
814	En wat ik ook heel belangrijk vind om een waarschuwing te geven, als we het daar toch over hebben, is het niet inbegroten van telkens die extra verhogingen.	4.03
815	Want je zei bijvoorbeeld net van we gaan, we zien dat mobiel achter het stuur vasthouden, dat dat nog steeds meer wordt gedaan.	6.68
816	Maar dat komt natuurlijk niet omdat mensen meer hun mobiel vasthouden, maar dat komt gewoon omdat er meer gehandhaafd wordt.	4.54
817	En dat wordt ook al ingecalculeerd door de overheidsboekhouders.	8.32
819	Maar handhaving is toch fijn als we met z'n allen hebben afgesproken dat je niet met je telefoon achter het stuur mag zitten?	21.51
820	Ja, maar we weten dus nu al dat in 2030 er veel meer verkeersboetes uitgeschreven gaan worden.	87.64
821	Dat is niet omdat we dan met elkaar slechter ons aan de regels houden, maar dat is gewoon omdat er veel meer gehandhaafd wordt.	4.28
823	Ja, en mevrouw Straatman wil in haar plan nog meer gaan handhaven.	4.26
824	Maar daar praten we een andere keer verder over als u dat goed vindt.	3.77
826	CDA Tweede Kamerlid, Jeltje Straatman en Merel van Rooijs zijn je schrijver van het boek De Boek de Fabriek.	9.63
829	Paul Verhagen is een man van de wereld met Europese, met Amerikaanse en met Chinese roots.	5.28
830	In zijn boek De Tectonic Shift beschrijft hij een wereldorder die door Amerika totaal op z'n kop is gezet.	8.11
831	Zoals hier, toen Donald Trump vertelde dat Amerika Groenland hoe dan ook zou innemen.	55.94
832	We need Greenland for national security and even international security.	14.97
833	And we're working with everybody involved to try and get it.	3.84
834	But we need it really for international world security.	5.67
835	Ja, wat moet Europa nu de Verenigde Staten onbetrouwbaar blijken en in China geschikt om mee samen te werken?	18.51
843	Ja, ik heb Amerikaans en Nederlands paspoort en ik ben etnisch, Chinees en Nederlands.	6.0
845	Wat gebeurde er in jouw hoofd toen je Trump hoorde betogen, jouw president hoorde betogen, dat Groenland wel eens bij de Verenigde Staten zou mogen komen.	17.14
846	Ik heb me wel eens beter gevoeld over Amerikaan zijn.	4.23
847	Maar dat is sowieso iets wat je natuurlijk al langer voelt.	3.98
848	Is dat we dachten heel lang dat Trump een soort van aberratie was in Amerikaanse politiek.	13.09
851	En toen bleek gewoon van nee, dit is gewoon een trend die zich gaat doorzetten.	4.09
852	En dat heeft echt permanente consequenties voor Europa.	5.75
853	Ja, en jij hebt dus een boek geschreven, de tectonic shift, de tectonische verandering.	3.89
857	En dan beschrijf je dat er drie machtsblokken zijn in de wereld.	3.97
859	Voelt die strijd tussen die machtsblokken, voel je jezelf daar dan ook een soort van onderdeel in?	6.83
862	Vroeger was mijn achtergrond een soort van interessant verhaal bij de borrel.	3.9
863	En tegenwoordig is het veel meer ook een loyaliteitsvraag.	4.0
864	En maakt ineens wel degelijk uit, in welke volgorde ben je Amerikaans, Chinees en Europeaan?	5.53
866	Nou, ja, het wordt meer opgeplakt door andere mensen die het dan aan mij vragen.	3.54
867	Dus vroeger was het bijvoorbeeld zo dat met name bij Defensie enzo de Chinese kant weleens tot opgetrokken wenkbrauwen leidde.	54.08
868	En tegenwoordig is het met name de Amerikaanse kant waar mensen gewoon wel zorgen over hebben.	5.97
869	Ja, want jij werkt in de veiligheidswereld, maar dan zie je dus dat collega's denken, broer, Amerikaan kan ik me wel vooruit praten tegen jou?	7.27
872	In jouw boek, ik bedoel, we kunnen uren praten over hoe Amerika onbetrouwbaar er is geworden, maar daar is deze zender al uren mee vol gekletst.	4.84
875	Ja, wat u zegt, Nederland moet en Europa, die moeten Amerika achterlaten en toch een klein beetje gaan inruiden voor China.	6.73
878	Ja, kijk, hier zit er gewoon keiharde en hele kille geopolitieke analyse onder.	5.14
879	En dat is eigenlijk, als je het over tech en over de wereldoorde, dan heb je drie blokken.	3.59
881	En mondiale stabiliteit wordt gecreëerd als twee van die drie aan dezelfde kant stonden.	31.48
884	Nou, dan hebben de Amerikanen besloten dat ze dat niet meer willen.	11.06
885	Door een claim te leggen op Groenland, door Oekraïne te ondermijnen, door te dreigen met tech-sancties tegen Europa.	44.34
886	En dat betekent dat je een nieuwe soort van constellatie nodig hebt.	4.38
887	Nou, je kunt of naar een soort multipoliere wereldorde, waar je heel transactioneel gaat dealen.	4.01
888	Of je kunt kijken naar wat voor andere combinaties zijn er mogelijk.	3.94
890	En om het concreet te maken, de bedoeling hier is dus echt pertinent niet om Amerikaanse afhankelijkheid om te ruilen voor Chinese afhankelijkheid.	11.94
891	De bedoeling is om Europees strategische autonomie te versnellen, zodat we ons eigen handelingsperspectiefs kunnen invoeren.	3.89
893	Eén voorbeeld is dat in Europa we eigenlijk heel veel willen.	4.55
894	Dus we willen bijvoorbeeld de Green New Deal verduurzamen.	53.33
895	We willen militariseren en willen ook ons eigen kritieke grondstoffen gaan winnen om dat te doen.	13.24
897	En militariseren is niet het meest duurzame wat je kunt doen.	12.79
898	Dus één oplossing Maar je hebt zware industrie nodig.	4.44
901	Als je tien jaar wacht voor militariseren, dan ben je te laat voor de Russen.	9.4
903	Als je dit gedachte-experiment uitvoert, wat zou er gebeuren als je die elektrische auto's, die EV's, uit China koopt?	28.77
905	Nou, wat er dan gebeurt, is dat je voor een relatief goed Ja, geen sanctie, maar een beperking van hoeveel we er hier mogen krijgen, omdat ze aandumping doen.	5.88
910	En ook heel goedkoop, want we worden gesubsidieerd.	10.08
913	Want in Europa hebben we een probleem met te weinig mannenkracht, te weinig industrie, te weinig energie, te weinig materialen.	14.9
914	Dus als die banen van Volkswagen worden doorgeschoven naar bijvoorbeeld Rijnmetaal, Militair Industriel Complex dat zou best wel helpen bij dan die Rearm Europe toelstellingen.	39.84
915	En dat is ook het voorbeeld dat je aan had in je boek.	4.11
920	We krijgen misschien wat aardmetalen omdat zij hun elektrische auto's bij ons kwijt mogen.	21.27
921	Dat is toch wel iets anders dan een strategisch partnerschap.	4.21
922	Nee, en kijk, ik zou ook niet een bondgenoot maken van China.	4.42
923	Wat belangrijk is met China is dat je hoeft echt niet door één deur op ieder moreel thema.	5.51
925	Het enige wat je van ze kan verwachten is dat ze strategisch voorspelbaar zijn.	4.23
927	Omdat we echt langetermijn investeringen moeten maken.	5.35
928	En dan is het nuttig om partners te hebben waar je mee kunt handelen en hebben kunt bouwen.	4.4
929	Maar de strategische voorspelbaarheid van China is niet heel gunstig voor ons geweest, toch?	16.18
930	Ze steunen bijvoorbeeld Rusland in de strijd met Oekraïne.	37.81
932	Want kijk, als er één land is wat veel druk kan zetten op Rusland om te stoppen in Oekraïne, dan is het China.	70.05
933	En we hebben vaak de neiging om Rusland en China op één as te gooien, op één hoop.	5.94
934	Maar Rusland is hier heel duidelijk de junior partner in die relatie.	5.64
935	En ze zijn ontzettend afhankelijk van onder andere Chinese valuta, Chinese energieafname en ook Chinese technologie.	18.83
936	De reden dat de Chinezen inderdaad niet per se een steunen in Oekraïne, ze hebben gezegd van jullie moeten het zelf oplossen, is omdat het niet in hun belang is om dit te stoppen.	43.93
937	Maar als voor wat voor reden ook je dat wel in hun belang kunt maken, dan kunnen ze echt druk zetten op de Russen om daarmee te stoppen.	8.23
938	Dus dat biedt een oplossing voor een deel van het veiligheidsprobleem dat wij in Europa hebben.	5.68
939	Ook omdat Trump natuurlijk steeds meer richting Poetin aan het schuiven is.	16.16
940	Ja, en dus zeg jij in jouw boek ook, we moeten China een beetje meer omarmen.	4.77
941	En we moeten vooral kappen, want dat is de gevolg toch ook, met de samenwerking met de Amerikanen, want die zullen dat niet leuk vinden.	4.48
942	Nee, die zullen het niet leuk vinden en het is wat dat betreft misschien ook een signaal richting de Amerikanen.	5.82
943	Want kijk, wij hebben ons als Europa heel erg verbonden aan het Amerikaanse blok.	6.51
945	En een van de gevolgte van is bijvoorbeeld die Sanky's van ASML.	11.18
946	Dus ASML, een Nederlands chipfabrikant, die wou hun machines naar China verkopen, want dat is nuttig voor ASML, dat steeg uit het Amerikanen.	54.91
947	En dat hebben wij toen gedaan in 2018, in feite om de Amerikanen binnen de NAVO te houden.	24.06
948	Nou, nu zijn we acht jaar verder en is er nog steeds gezeik over de NAVO.	11.3
949	Zoals de vraag, oké, Europa heeft dus een van de kerntechnologieën die wij hebben ontwikkeld opgegeven.	15.14
951	En als je dan kijkt naar het dreigingsbeeld van Europa, dan zie je China, Rusland en de VS. Dan zijn het Rusland en de VS die een claim leggen op NAVO-grondgebied en niet China.	19.71
952	Ja, maar ik weet veel minder van geopolitiek dan jij, maar ik heb wel het spreekbeurt, gooi geen oude schoenen weg voordat je nieuwe hebt.	4.17
953	Als wij naar China gaan en we zeggen, nou jullie krijgen ons ASML-apparaat en dan gaan we een mooie deal sluiten, dan zijn de Amerikanen natuurlijk woest.	7.2
954	En er zitten bijvoorbeeld nog duizenden Amerikanen in West-Europa die in ieder geval nog een soort van afschrikking zijn tegen de Russen.	21.13
955	Of we zitten in ieder geval nog theoretisch onder de nucleaire paraplu van de Amerikanen.	4.5
956	Durf jij daar allemaal afscheid van te nemen voor een onzeker verbond met de Chinezen?	7.03
957	Nou, je begint niet met de ASML en die onzekerheid is voor een deel ook gedekt door uit te gaan van gedeelde belangen met de Chinezen.	4.44
958	Kijk, voor de Chinezen zou het namelijk best wel handig kunnen zijn als een sterk Europa zich afkeert van de Verenigde Staten.	9.55
959	Dat is eigenlijk het beste uit elkaar spelen, dat zou best wel in hun belang kunnen zijn.	4.71
960	En dan is het dus heel goed om na te denken over wat wil China zelf.	4.53
961	Dus als je weer even terugkomt op die auto's, een van de grootste problemen die de Chinezen hebben is dat ze eigenlijk te veel produceren voor hun interne markt.	34.49
962	Dus ze hebben een heel exportgericht beleid en ze moeten echt van die auto's af omdat ze eigenlijk gewoon te goedkoop zijn.	37.43
963	Nou, als je inderdaad die auto's koopt die al nuttig zijn voor zoals ik zei de duurzaamheid, de militaire doelstelling van Europa, dan doe je ze ook nog in dienst.	7.97
964	En dat kan echt nuttig zijn om te laten zien, we lopen niet altijd mee met de perikelen van Trump.	5.41
966	Dit zou trouwens ook nog eens heel nuttig zijn in de Global South.	4.85
967	Ik noem het niet als een van de blokken, omdat het niet een blok is.	3.99
969	Maar het vastblijven hangen in het Amerikaanse kamp, wat steeds evident hypocriet is over mensenrechten, wordt echt niet te dank afgenomen.	8.36
975	Kijk, we hebben in de Koude Oorlog ook bijvoorbeeld met de Amerikanen tijdens segregatie samengewerkt.	80.6
976	Dus soms moeten dit soort keuzes worden gemaakt en dat is lastig.	3.8
977	Maar als het echt over overleven gaat, dan moet je echt harde keuzes maken.	4.73
978	Oké, het argument dat werk je veel uitgebreider uit in dus jouw boek, De Tectonic Shift.	5.67
982	En dus ook schrijver van zijn boek, De Tectonic Shift.	8.48
983	Zometeen, dan presenteert Stefan Komduur de Rode Draad om negen uur.	5.88
984	Dan zijn wij er weer met Langste Leiden en Omstreek.	5.8
985	En daar is er natuurlijk een bekervoetbal, want de KVB-beker gaat weer beginnen.	4.59
996	Ik kan me voorstellen dat dat een enorme wissel op je trekt.	3.86
999	De schaal waarop het afgelopen weekend gebeurde, was echt extreem.	5.9
1001	Iemand wist ook te vertellen dat de ANWB niet meer wist waar de auto naartoe was gebracht.	39.76
1004	Als jij aan een noodpakket denkt, dat jij dan aan witte bonen in saus denkt.	7.87
1005	We hebben nog een goed recept, dus wij eten dat ook nog echt.	4.37
1006	Oh, dus je bent een fanatieke aanhanger van de witte bonen in tomatensaus.	9.28
1007	Wij zeggen, ik ben een aanhanger van witte bonen in tomatensaus.	5.19
1016	Bij Specsafers krijg je nu een hoortoestel met 0 euro eigen bijdrage en een brilfoutje ter waarde van 100 euro.	13.65
1023	Kosten, eigen risico en oplader kunnen van toepassing zijn.	6.49
1028	Maar maak je wel kans op de hoogste jackpot van Nederland.	5.27
1029	Koop nu je lot voor maar 2 euro in de winkel of op eurojackpot.nl.	5.65
1032	VitePro helpt bij de opbouw van je kraakbeen door man gaan.	90.69
1042	Hallo, u spreekt met de boekhouder, Vite'er, klantenservice en de CEO.	4.52
1044	Daarom heb je met Ziggo Zakelijk alle snelheid, wifi-backup en altijd persoonlijke support.	4.3
1051	Bij Tenzing Travel verzorgen we een rondreis die echt bij je past.	6.74
1052	Of je nu naar Japan, Patagonië, Botswana of een van onze andere bestemmingen wilt, laat je inspireren door de reisspecialisten van Tenzing Travel.	5.03
1053	Vodafone Business geeft je de drive om snel grote stappen te zetten.	58.53
1054	Wat er ook op je pad komt, ontdek je volledig beheerde digitale werkplek.	5.76
1059	Vraag jouw persoonlijke reisvoorstel aan bij Tenzing Travel.	4.58