Dit is de Dag 🇳🇱

_id	6ace7b0129df0bef04ec0021
url	https://www.nporadio1.nl/uitzendingen/dit-is-de-dag/019d6776-6c8c-7239-ba31-e4d2aecde6ce/2026-10-13-dit-is-de-dag
datetime	2026-10-13 00:00:00

 

Statements

idx	statement	score
0	Goedenavond, dit is de week waarin onderhandeld wordt over de begroting van de Europese Unie.	6.37
1	Nederland wil niks weten van een forse uitbreiding van het EU-budget.	46.26
2	Maar de Ierse voorzitter zei vandaag dat er dit jaar een akkoord moet komen over meer geld voor Europa.	32.01
4	En dit is de dag, na eerst het NOS Journaal met Svit van der Linden.	4.56
5	Er zijn geen aanwijzingen dat er bij Albert Heijn gegevens van klanten zijn gestolen.	14.39
7	Ook wordt er gewerkt aan het veilig opstarten van de systemen.	5.01
9	Aholt laat weten dat het bezig is met het gecontroleerd herstarten van bepaalde systemen.	10.16
10	Ja, wij kunnen daar eigenlijk ook niet echt heel veel soep van maken.	4.42
11	We hebben erover doorgevraagd, maar heel veel duidelijker werd het niet.	4.6
12	Dus sommige systemen worden herstart, maar welke systemen, dat weten we niet.	5.5
14	Maar op welke schaal en of dit nou echt betekent dat die lege schappen gaan verdwijnen, dat is ook nog niet duidelijk.	4.22
15	Volgens staatssecretaris Erkens zijn supermarkten voorbereid op dit soort incidenten.	35.17
16	Sinds er twee maanden geleden een cyberbeveiligingswet in werking trad.	33.5
17	Grote concerns hebben een zorgplicht om meer maatregelen te treffen.	16.33
18	Daarnaast gaan heel veel andere wetten de komende periode ervoor zorgen dat ook in de voedselketen er meer verplichtingen zitten op dit vlak.	43.08
19	Denk aan back-up systemen, denk aan meer preventieve beveiliging om ervoor te voorkomen dat dit soort incidenten inderdaad niet steeds groter worden.	5.86
20	Wie er achter de mogelijke hek zit, is nog niet bekend, zegt tech-redacteur Joost Schellevis.	7.45
22	Dat zijn servers in Moldavië, Turkije, Verenigde Staten, Polen.	8.82
23	Maar het is best makkelijk om verkeer via een server in een ander land te laten lopen.	8.21
24	Dus dat zegt eigenlijk niks over waar ze zelf echt fysiek zitten.	5.51
25	De website, apps en klantenservice van Albert Heijn doen het nog steeds niet.	6.2
26	Ook is online boodschappen bestellen nog niet mogelijk.	19.99
27	Het tekort aan tandartsen is groot, maar er komen geen extra opleidingsplekken.	88.96
28	Dat heeft minister Letchert van Onderwijs aan de Tweede Kamer laten weten.	26.86
29	Uitbreiding van de opleiding is volgens haar te duur.	13.43
31	Sylvia, waarom wil de minister daar niet in investeren?	14.77
32	Nou, de minister zegt eigenlijk vooral dat het zeer kostbaar is om die opleidingsplekken uit te breiden.	62.51
33	Zij heeft het nu over structurele kosten, dus jaarlijkse kosten van 30,1 miljoen.	8.6
34	Als ze zullen voldoen aan het advies van het capaciteitsorgaan.	5.21
35	En zij zeggen eigenlijk, we moeten 386 opleidingsplekken hebben.	8.51
38	En daar hebben we op dit moment niet de ruimte voor.	3.95
39	Ja, maar de capaciteitscommissie zegt dat niet voor niks.	13.52
41	Nou, als je het aan de beroepsvereniging voor tandartsen vraagt, dan maken die zich grote zorgen hierover.	7.46
44	De minister blokkeert hiermee een structurele oplossing voor het tandartstekort.	87.31
47	In Zeeland bijvoorbeeld is één op de twee tandartsen op dit moment al afkomstig uit het buitenland.	39.36
48	Omdat ze daar ook gewoon weinig tandartsen in de regio hebben.	31.98
49	Maar de vrees is natuurlijk dat het tandartstekort hiermee zou oplopen.	16.75
50	Ja, want hoe moet er dan in de toekomst worden voldaan aan de vraag naar mondzorg?	29.62
52	Er komen steeds meer tandartsen uit het buitenland.	81.39
53	Inmiddels geldt dat voor één op de vier tandartsen die in Nederland werkzaam is, dat zij in ieder geval een opleiding hebben genoten in het buitenland.	29.31
54	Dus het vermoeden is dat dat door zou gaan, dat dat een trend is die doorzet.	4.86
55	En aan de andere kant zegt de minister vandaag, we gaan wel meer investeren in de opleiding tot mondhygienist.	60.22
56	Ook omdat we verwachten dat er steeds meer taken vanuit de tandartsen overgeheveld kunnen worden naar de mondhygienist.	16.96
58	Maar als je de beroepsgroep vraagt, dan zien die dat nog niet helemaal zitten.	4.95
61	Justitieminister Van Weel gaat in gesprek met burgemeester Halsema van Amsterdam over de pro-Palestijnse demonstratie afgelopen zondag.	31.32
62	Betogers zwaaiden met Hamas-vlaggen en verheerlijkte het bloedbad op 7 oktober in Israël.	84.21
64	De Britse regering heeft een Nederlandse ondernemer op de sanctielijst gezet en zijn rekeningen bevroren.	74.14
65	Alexander T. leverde met zijn metaalbedrijf voor miljoenen aan materialen aan Russische metaalbedrijven.	11.41
66	Die stuurde het weer door naar bedrijven die straaljagers en raketten maken.	35.46
68	Inwoners van de Zaanstreek hebben 86 wapens ingeleverd bij de politie.	27.63
69	Dat kon een week lang anoniem zonder gestraft te worden.	6.66
70	Het gaat onder meer om messen, zwaarden, boksbeugels en luchtbuksen.	14.22
72	De Oekraïnse president Zelensky heeft opnieuw gezegd dat Rusland zich niets van het energiebestand aantrekt dat president Trump zondag afkondigde.	84.95
73	Volgens Zelensky hebben de Russen sindsdien zowel energiecentrales als cruciale infrastructuur aangevallen.	48.97
74	De Oekraïners houden zich wel aan het bestand, zegt Zelensky.	66.82
75	Trump meldde zondag dat Oekraïne en Rusland een staakt het vuren hadden afgesproken voor de energiesector.	72.62
77	Hij zei wel bereid te zijn tot een akkoord, mits de Russen ook niets zouden aanvallen.	10.94
78	Boerenorganisaties hebben alternatieve stikstofplannen gepresenteerd en willen daarover in gesprek met minister van Essen van Landbouw.	59.93
79	De boeren hebben zich verenigd in de Landbouw Alliantie.	14.54
80	Binnenlandredacteur Sarah Buurman was bij die presentatie vandaag.	6.37
81	Sarah, eerst maar even, wat is die Landbouw Alliantie?	5.87
85	Maar ook een belangenorganisatie voor melkveehouders en twee vakbonden.	7.37
88	Maar dus niet de LTO, als ik het goed begrijp, en de partijen waar het kabinet mee praat?	14.88
90	Elke week praat de minister met de NAJK, dus de jonge boeren en de LTO.	9.59
94	Ja, ze willen eigenlijk dat de plannen van minister van Essen van tafel gaan.	21.34
96	Ze hebben eigenlijk een manier bedacht waarop zij het probleem met de vergunningen willen gaan oplossen.	11.01
97	Eigenlijk willen ze de regels zo aanpassen dat heel weinig bedrijven nog een vergunning hoeven aan te vragen.	27.19
98	En ze vinden eigenlijk ook dat er, ja, ze willen nieuw onderzoek naar hoe het gaat met de natuur.	16.24
99	Ja, want nu kwamen er deze zomer, kwam er een flink pakket van maatregelen vanuit het kabinet.	18.08
102	Ja, ze willen eigenlijk aan tafel, zoals LTO en NAJK ook aan tafel zitten elke week met de minister.	8.19
104	Dus ze hebben geen zin om in gesprek te gaan over de plannen die de minister heeft gepresenteerd.	5.92
105	Maar ze willen eigenlijk dat hij serieus gaat kijken naar hun alternatief.	4.91
106	Ja, maar hoe groot is de kans dat de minister daarin meegaat?	16.01
108	Hij heeft schriftelijk gereageerd vandaag op de voorstellen.	6.94
109	En hij zegt eigenlijk dat hij denkt dat deze voorstellen geen oplossing zijn.	6.7
110	En dat hij en deze boeren fundamenteel anders kijken naar het verlenen van vergunningen en hoe je daarmee om moet gaan.	8.17
111	Hij heeft wel gezegd dat hij in gesprek gaat met de boeren.	10.57
114	Sarah Buurman van de Binnenlandredactie, dankjewel.	5.93
115	De Nederlandse wegen en het spoor zijn niet klaar voor grote militaire transporten in een oorlogssituatie.	62.48
117	Nederland heeft volgens NAVO-afspraken een belangrijke rol bij een groot conflict.	66.1
118	Bijvoorbeeld om militair materieel van de Noordzee naar Oost-Europa te verplaatsen.	29.53
124	Of bij viaducten, als een viaduct iets te laag is, dan kan er ook bepaalde transporten er niet doorheen.	16.09
125	Er is zeker 9,5 miljard euro nodig om alles op orde te krijgen.	37.5
126	Terwijl er al een groot tekort is voor onderhoud aan infrastructuur.	44.58
130	Vannacht is het droog en koelt het af naar 8 tot 12 graden.	17.55
150	De meeste verdraging is er in de buurt van Arnhem en Nijmegen.	12.24
152	Tussen Upbergen en Knoopend-Ressen is de verdraging een uur door wegwerkzaamheden.	7.67
154	Van Knooppunt-Velperbroek naar Nijmegen bij Huissen.	9.85
162	Deze week onderhandelingen regeringsleiders van de Europese Unie over de nieuwe meerjarenbegroting.	16.16
164	En Nederland heeft tot nu toe alle voorstellen afgewezen.	10.22
179	Heeft Ierland als de voorzitter dit half jaar van de Europese Unie een nieuw voorstel gedaan.	10.63
180	Iets minder budget dan wat er ontspronkelijk op tafel lag.	3.5
182	Daardoor gaat er minder geld naar innovatie en veiligheid.	54.8
184	Was u blij met dit nieuwe voorstel, meneer Van Landschot?	6.53
187	We leven in een tijd waarin we moeten investeren in onze veiligheid, in die innovatie, in onze economie van de toekomst.	4.49
188	En dan hebben we het nog niet eens gehad over klimaatverandering.	8.89
189	De investeringen die we doen in Europa, dat zijn de beste investeringen die we kunnen doen.	4.08
190	En dus bent u tegen die afzwakking, mevrouw Van Brug.	4.25
191	U wil dat er minder geld naar die Europese begroting gaat.	27.43
194	Je ziet hier heel duidelijk, de uitdagingen zijn helder.	3.76
195	We moeten juist investeren in innovatie, in onze concurrentiekracht, in onze veiligheid.	5.32
196	Zorgen dat we als Europa een sterke economie hebben.	8.29
197	En dat zijn nou juiste punten die nu uit het voorstel worden geknipt.	3.83
198	Terwijl landbouw en cohesie, de oorspronkelijke potten, onaangehoord blijven.	4.14
200	Dus u bent wel voor bezuinigen, maar niet voor deze bezuinigingen.	3.95
204	We moeten zorgen dat daar het juiste geld naartoe gaat.	5.13
205	En uiteindelijk, meneer Van Lanschot zegt goedkoop, is duurkoop.	9.24
206	Volgens mij geven we echt genoeg geld uit in Brussel.	4.05
209	En dat er dus meer geld moet naar bijvoorbeeld innovatie.	8.3
211	Dan is de rest van deze discussie vooral over hoe groot de begroting moet worden.	5.13
212	Waarom vindt u dat er meer geld naar Europa moet, meneer Van Lanschot?	13.48
213	Omdat het de beste investering is die we kunnen doen.	5.04
214	En kijk, er wordt wel gezegd van ja, we moeten het slimmer uitgeven.	4.55
217	Maar het is wel zo dat als er 100 euro in Nederland verdiend wordt, dan gaat er daarvan 40 euro naar de overheid.	17.68
219	En dat is een hele goedkope, efficiënte investering waar we ongelofelijk veel aan hebben.	4.19
220	Volgens de Nederlandse bank betaalt dat zich wel 20 tot 30 keer terug.	14.36
221	Dus ik hoor Jetten in de introductie zeggen van oh, wij betalen te veel en we zijn een netto betaler.	8.98
222	Maar onze economie is één van de economieën die er het meest van profiteert.	16.09
223	Dus wij zijn er juist bij gebaat als die uitgaven wel omhoog gaan.	3.66
225	En de consequentie van het feit dat deze Nederlandse regering zegt we moeten het korten.	8.52
226	Gaat zijn dat er juist op de momenten waar we extra moeten investeren in onze veiligheid en in onze innovatie.	5.76
228	Mevrouw van Brug, volgens meneer van Landschot levert iedere euro die we aftragen aan Brussel uiteindelijk 30 euro op.	8.96
230	Omdat we uiteindelijk een begroting rond moeten krijgen.	6.43
231	En we hebben er nationaal al, zijn we er al mee bezig.	4.43
232	Hoe zorgen we nou dat we al het geld zo op insteken dat we er het maximale uithalen.	4.95
233	En in Brussel wordt het tijd dat we die discussie ook met elkaar gaan voeren.	4.46
234	We geven al jarenlang geld uit aan landbouw en cohesie.	14.36
242	Dat zijn nou juist dingen waar je eerst naar moet kijken.	3.96
245	En ook veel meer gaan sturen op de uitkomst van wat we met geld doen.	3.89
249	Maar wat zijn dan concrete uitgaven waar ik aan moet denken.	3.99
250	Waarvan u ook zegt nou daar kunnen we wel mee stoppen.	4.35
252	Dan kom je heel snel bij de subsidie van boeren buiten Nederland.	34.29
253	Die krijgen echt buitenproportioneel veel inkomenssteun.	73.41
254	Ook als je kijkt ten opzichte van hoe dat voor Nederlands boeren is.	16.54
255	Nou dat is iets dat is echt niet meer van deze tijd.	4.27
259	En dat lijkt me nou echt iets voor landen om dat zelf te doen.	4.6
261	Ja dat gaat over de samenhang tussen regio en steden.	6.03
262	En dat gaat dan vooral om dat noemen ze dan de minder sterke regio's.	4.2
263	En als er een brug ergens gebouwd wordt, wordt het uit zo'n fonds betaald?	27.49
265	En als daar de juiste militaire dingen overheen kunnen rijden.	5.49
269	Mevrouw van Brugge zegt niet alleen we moeten bezuinigen.	5.12
270	Maar ze geeft ook best wel concrete voorstellen waar we een hoop geld vandaan kunnen halen.	4.55
271	Waarom wilt u wel dat dat geld naar die landbouw blijft stromen.	10.13
273	Wij willen ook dat de manier waarop de landbouwfonds worden uitgegeven verandert.	9.57
274	En die cohesiefondsen die doen ook heel veel goed voor Nederland.	11.42
275	Daar heeft gisteren sprak ik nog iemand van de gemeente Rotterdam.	5.16
276	De gemeente Rotterdam kan daar ook geld uithalen om de haven te verbeteren.	46.96
278	Die geven ook aan dat er honderden miljoenen per jaar uit die cohesiefondsen naar Noord-Nederland gaan.	24.96
280	Maar relatief dragen wij meer af dan dat we ontvangen uit dat soort fondsen toch?	14.52
281	Maar relatief verdienen wij verreweg het meest aan deze Europese samenwerking.	4.54
282	En als je voor een dubbeltje op de eerste rij wil zitten.	3.87
284	En het feit dat deze regering nu in Nederland de hand op de knip houdt vind ik ongelooflijk kortzichtig.	5.73
286	Gaan we investeren gezamenlijk in onze veiligheid en in defensie?	7.09
291	Dus ik ben wel benieuwd of u in kunt gaan op wat mevrouw Van Brug net zei.	3.9
292	Want ik bedoel, Volt is ook niet de grootste vriend van de boeren in Europa.	49.53
294	Dus waarom vindt u het wel belangrijk dat er naar die grote fondsen zoveel geld blijft gaan?	8.29
295	Terwijl mevrouw Van Brug zegt, ja daar is misschien nog wel wat te halen.	4.8
296	Nou kijk, waar het mij om gaat is die landbouwsubsidies die zou ik veranderen.	4.35
297	Wat daar precies in moet gebeuren is dat er nu heel veel geld naar grote boeren gaat.	10.75
300	En ik denk dat mevrouw Van Brug en ik het daar eigenlijk voor een groot deel met elkaar over eens zijn.	3.91
301	Maar mevrouw Van Brug zegt er moet minder geld heen gaan.	10.82
303	Ja, maar wat ik vooral zeg is dat Als je kijkt naar de afgelopen keer dat we de Europese begroting hebben onderhandeld.	27.42
306	Dan zei Nederland iedere keer, we willen minder geld uitgeven.	58.04
308	En uiteindelijk werd er dan vooral gekort op innovatie.	37.39
310	En de consequentie van de opstelling van de Nederlandse regering gaat hoogstwaarschijnlijk zijn Dat er een zeer beperkte hervorming plaats gaat vinden binnen het landbouwbudget.	12.07
311	Maar dat er wel gekort gaat worden op onze gezamenlijke investering in innovatie en defensie.	9.29
314	En je meer waard voor je geld krijgt op het moment dat je investeert in Europa.	8.49
315	Dus door het budget te verhogen, kan je relatief gezien veel meer geld uit gaan geven aan innovatie, defensie, klimaatverandering tegengaan.	28.85
316	En zorg je ervoor dat relatief gezien er minder geld naar die landbouwsubsidies gaat.	6.47
319	Kijk, als je kijkt naar de zes landen die nu samen met Nederland zeggen van dit is geen goed idee.	6.68
321	Wij betalen veertig procent van de EU-begroting op dit moment.	48.06
322	De Europese Commissie heeft afgelopen jaar echt een kans laten liggen, vorig jaar zomer.	10.81
323	Door niet de pijn te pakken, door niet die lampen aan cohesiefondsen te korten.	4.65
325	Terwijl dus nu zie je dat de competitiveness, competitiviteit vermogen, dat we daarop gaan bezuinigen.	4.25
326	Terwijl dat nou juist de punten zijn waar ze altijd de mond van vol hebben.	4.03
327	Dat zijn de uitdagingen waar we in moeten investeren.	4.31
328	Dus dan moeten we niet zeggen, Nederland, jullie moeten maar betalen.	4.71
330	Het is echt aan de Europese Commissie te danken dat we nu met dit voorstel zitten.	8.02
331	Ja, waarbij de Europese Commissie net ook heeft gezegd dat het ontevreden is met dit voorstel.	32.27
332	Want dat is natuurlijk uiteindelijk weer, om maar wat complexer te maken, door de Europese Raad gedaan.	8.02
334	Zeker, dan hadden ze met een serieus voorstel moeten komen waarin ze ook intern kijken waar ze geld kunnen besparen.	8.9
335	En niet alleen maar de rekening neer te leggen bij de zes betalende landen.	4.31
336	Ja, en u wilt allebei, ook wel een beetje twee liberale partijen, verder in de vaart der volkeren.	3.66
337	We gaan door op innovatie, we gaan aan onze veiligheid werken.	5.98
338	Maar is het ook niet een beetje smeermiddel, mevrouw Van Brugge, die cohesiefondsen en die landbouwfondsen, om ook, nou ja, andere landen in de Europese Unie wel bij de club te houden?	14.03
340	En dan, nou ja, misschien moet een boer in Hongarije er op een andere manier van profiteren.	5.7
341	Ja, als je kijkt naar hoe je dan met elkaar samenwerkt, dan zou je zeggen, als je erin investeert, met z'n allen sterker worden, dan moet je daar ook iets voor terugzien.	4.74
342	En daar gaat het nu het meeste mis, dus je ziet dat er wel veel geld naartoe gaat.	3.62
343	Maar we kunnen niet de vinger erop leggen, we kunnen niet traceren, is dat op de juiste manier gedaan?	6.66
344	De rekenkamer zegt terecht, er zit daar best wel een hoog foutmarge.	9.23
345	Wij weten niet precies waar het op die manier heen gaat, en daar moeten we echt eerst op gaan focussen, in plaats van dat we maar blijven zeggen, hier is gratis geld.	3.9
346	Oké, meneer Van Lanschot, mevrouw Van Brugge, gaf net concrete voorstellen op waar de Europese Unie dan kan bezuinigen.	11.66
347	U zegt, nou, laat dat geld maar gewoon komen, doe die grotere begroting.	12.31
348	Dat betekent ook dat Nederland meer moet gaan betalen.	9.58
350	Ja, misschien nog heel even daarop terugkomend, ik wil natuurlijk ook dat dat geld goed wordt uitgegeven.	3.72
351	En die adviezen van de Algemene Rekenkamer, die moeten wij natuurlijk gewoon uit gaan voeren.	4.65
353	Maar er wordt gezegd, de rekening wordt neergelegd bij landen als Nederland.	9.01
354	Alleen, deze investeringen leveren ons heel veel geld op.	9.11
355	En wat mij opvalt, is dat een partij als de VVD, die zegt op te komen voor ondernemers, juist zelf denkt als een boekhouder en niet als een ondernemer.	14.15
356	Want dit is juist een investering die ons heel veel geld op gaat leveren.	5.16
357	Maar de vraag blijft wel, op het moment dat die begroting groter wordt, moet er in Nederland ook meer geld vrij worden gemaakt op de Rijksbegroting.	40.6
360	Sowieso zouden we ervoor moeten zorgen dat je een groot gedeelte van de belasting die we nu heffen op loon moet verschuiven naar belasting op vermogen.	8.94
361	Bovendien geven we nog steeds veel fossiele subsidies die je stop zou kunnen zetten.	17.83
362	En er zijn andere manieren om dit geld op te halen in Europa, zoals het Europese vermogen om eigen belasting te heffen, of het uitgeven van eurobonds, maar ook daar is de VVD op tegen.	28.1
364	Dat is voor mij een van de opties om ervoor te zorgen dat we deze Europese uitdagingen aan kunnen gaan.	4.74
365	Maar de Europese Rekenkamer waarschuwde vorige week nog voor de oplopende rentelasten, omdat de Europese Unie inmiddels al honderden miljoen naast schuld heeft opgebouwd.	73.27
369	Maar de vraag is, waar kunnen we het geld het beste vinden om ervoor te zorgen dat we de grote uitdagingen van vandaag aan kunnen?	7.56
370	Dat we ervoor zorgen dat we onze eigen AI-economie gaan opbouwen op een manier die voldoet aan onze waarden, in plaats van dat het gedomineerd wordt vanuit de Verenigde Staten.	11.31
371	Maar hoe kan dat, u zegt in één zin, we willen meer lenen en we nemen de aanbevelingen van de Rekenkamer serieus.	4.62
373	Nou, dat kan op zo'n manier samengaan door ervoor te zorgen dat de democratische controle veel sterker wordt.	4.29
374	Je hebt bijvoorbeeld het European Public Prosecutors Office, dat is een bureau wat toeziet op hoe geld wordt uitgegeven, waar op dit moment te weinig mensen en middelen zijn om alles na te jagen.	12.36
375	En als je die meer middelen geeft, dan kunnen zij ervoor zorgen dat de hoeveelheid fraude bijvoorbeeld omlaag gaat.	10.49
376	We hebben eens een ander onderwerp, want als u zegt, ik neem de Rekenkamer serieus, die waarschuwen voor oplopende rentelasten bij de Europese Unie, omdat gewoon de schuld groter wordt.	33.81
378	Dus hoe kunt u die waarschuwing van de Rekenkamer serieus nemen en ondertussen ook zeggen, we moeten meer lenen als Europese Unie?	37.58
379	Ja, omdat ik denk dat nog steeds als Europa als geheel we relatief goedkoop kunnen lenen.	6.72
381	Ik ben er zelf voor dat de afdracht van Nederland verhoogd wordt.	6.99
382	Maar op het moment dat de VVD daarvoor gaat liggen en D66 zelfs daarvoor gaat liggen, dan kijk ik naar welke andere mogelijkheden zijn er.	8.81
383	En dan zijn er mogelijkheden zoals het gezamenlijk lenen, zoals ervoor zorgen dat Europa zelf bepaalde belastingen kan heffen.	8.21
384	Want op deze manier blijven we denken, oh we zitten voor een dubbeltje op de eerste rij, maar eigenlijk blijft het veel duurder in de praktijk dan als we het gezamenlijk Europees zouden doen.	4.61
386	Meer lenen of Europese belastingen zijn dat dingen die voor u bespreekbaar zijn?	9.21
388	Ik blijf het fascinerend vinden dat we vanuit Brussel blijven denken dat er gratis geld ergens te vinden is.	8.48
390	Ja, we hebben met het coronaherstelfonds inderdaad gezien dat als je dan de rentelasten niet meeneemt en de rente gaat stijgen, wat we nu zien, dat je dan met een probleem komt.	67.91
392	In Brussel is nu het idee, nou laten we dan maar eigen middelen, Europese belastingen gaan heffen, want die zijn dan wel gratis.	22.23
393	Ja, meneer Van Lanscholt had het er net over, we zijn toch bezig ook voor de ondernemers.	3.92
394	Nou, uiteindelijk zijn dat juiste mensen die deze belastingen weer moeten gaan betalen, want gratis geld bestaat niet.	8.38
395	We hebben echt meer dan genoeg geld in Brussel, laten we dat nou gewoon eens een keer goed gaan uitgeven.	3.68
396	De Oostenrijkse minister van Europese Zaken hoort ook bij die club van zes zuinige landen.	9.15
397	Zij gaf als argument, ja wij, een derde van de EU-lidstaten, financieren twee derde van de begroting.	32.25
398	En als je teruggaat naar die zes zuinige landen, dan is dat dus 40 procent.	22.02
399	Is dat nog houdbaar, meneer Van Lanscholt, of zit er ook ergens een soort rek aan die solidariteit?	5.43
400	Nou kijk, je hebt een land als Polen dat in de afgelopen twintig jaar een verdubbeling van zijn brutonationaal product heeft gezien.	76.9
401	Omdat ze net als wij ook veel profiteren van de Europese interne markt.	7.73
403	Maar de inzet bij deze begrotingsonderhandelingen is heel vaak, oh mijn land moet zo min mogelijk betalen.	17.54
404	In plaats van, wat gaan we gezamenlijk doen wat nu nodig is.	4.45
405	En dat is volgens mij precies de verkeerde manier van hiernaar kijken.	4.78
406	We moeten denken aan de toekomst en welke investeringen moeten we dan nu doen, waar we later veel profijt van gaan hebben.	4.06
407	En daarom, ik val in herhaling, maar de VVD probeert te zeggen, ja gratis geld bestaat niet.	35.18
408	Ik zeg juist, als je geld wil creëren, dan moet je investeren.	4.55
410	Ja, investeren en dan worden we uiteindelijk gewoon rijk, mevrouw Van Brugge.	6.43
411	Ik zeg ook helemaal niet dat investeren in Europa een slecht idee is.	5.37
412	Dus ik zeg alleen dat de mate waarin de Europese Commissie dat nu voorstelt.	5.24
413	En vooral ook het gebrek aan focus op de nieuwe prioriteiten, op onze concurrentiekracht, op onze innovatie, op onze veiligheid.	4.15
414	Dat die totaal ontbreekt en dat we daarop moeten gaan focussen.	4.29
415	Zou u, als dat wel helemaal zou gebeuren, zou u dan wel kunnen leven met een grotere begroting?	7.11
418	Dus als het inderdaad meer naar innovatie zou gaan en veel meer naar veiligheid.	5.02
419	Bent u dan nog steeds principeel tegen een grotere begroting?	5.93
420	Of denkt u, nou dan is er misschien met de VVD wel over te praten?	11.99
421	Ja, uiteindelijk hang ik niet aan een bepaald bedrag.	4.13
422	Uiteindelijk gaat het erom dat we echt gaan focussen op wat er belangrijk is voor Europa.	5.77
426	Dat we hier met z'n allen een leuk leven kunnen leven.	4.62
429	Daar heb ik nog geen enkel realistisch voorstel op gezien.	3.75
431	Luisteraar Elise stuurt een bericht naar de NPO LuisterRap.	9.55
432	En doet nog een poging om jullie bij elkaar te brengen.	3.77
433	Want ik denk dat jullie het hier wel mee eens zijn.	4.15
434	Want zij vraagt zich af of de EU zelf niet eens stevig moet bezuinigen.	14.63
435	Bijvoorbeeld door het vergaderen in Straatsburg af te schaffen.	6.49
436	Het heen en weer reis tussen Brussel en Straatsburg kost miljoenen volgens haar.	24.89
440	Lijkt mij een goed moment om er een einde aan te breien.	4.32
442	Reinier van Landschot is Europarlementariër namens Volt.	10.91
447	Maar is dat ook nodig in regio's waar de bevolking krimpt.	14.25
449	Oud-politicus Pieter Omtzigt vindt dat we daar te weinig over nadenken.	5.84
458	Kinderhulp helpt kinderen in de armoede in Nederland.	89.83
459	Help mee op kinderhulp.nl Waarom ik als schilder Sikkens Resisto adviseer?	5.74
460	Omdat het echte leven pas begint als mijn werk klaar is.	4.53
461	Sikkens Resisto beschermt muren en houtwerk tegen vlekken en krassen.	90.15
468	Iedereen maximale snelheid tot 1 gigabit per seconde bij alle Unlimited abonnementen.	10.17
475	Maar maak je wel kans op de hoogste jackpot van Nederland.	5.27
476	Koop nu je lot voor maar 2 euro in de winkel of op eurojackpot.nl.	5.65
479	Voor extra ondersteuning van je spieren kies je VitePro met vitamine D. Bestel nu voor maar 9,95 op VitePro.nl.	19.97
480	Kom je aan het einde van je werkweek ook tijd tekort?	67.37
481	Nou, stop eens met Excel-sheets bijhouden, mailen over je vakantie, declaratiebonden verzamelen om over te typen.	5.16
484	Met AFAS-software regel je al je bedrijfsprocessen in één systeem.	30.26
489	Het is bijna half zeven en jullie een boekraad is hier voor het NOS Journaal.	4.74
490	Het lijkt erop dat Albert Heijn slachtoffer is geworden van hackers.	42.4
491	Bronnen binnen de beveiligingswereld zeggen tegen de NOS dat bij de aanval buitenlandse computerservers zijn gebruikt.	52.94
492	Toen ICT-beveiligers dat zagen, zouden ze de systemen hebben uitgezet.	14.05
494	Minister van Wil van Justitie wil van de Amsterdamse burgemeester Halsema weten waarom ze zondag niet heeft ingegrepen bij een betoging waarbij steun voor Hamas werd uitgesproken.	62.55
496	Dat is volgens Van Wil al genoeg reden om een demonstratie te ontbinden.	4.74
497	Rusland houdt zich al dagen niet aan het energiebestand dat president Trump zondag afkondigde, zegt de Oekraïnse president Zelensky.	86.92
498	Volgens hem valt Rusland nog steeds energiecentrales en cruciale infrastructuur aan.	17.66
500	China heeft sancties opgelegd aan ministers uit Paraguay en Belize.	33.23
501	Als een van de weinige landen erkennen zij Taiwan als onafhankelijke staat.	48.42
503	De gesanctioneerde ministers mogen niet meer in China komen of samenwerken met Chinese personen of organisaties.	20.45
511	Op de A12 van Utrecht naar Arnhem wordt de verdraging ook minder.	22.85
514	Vanaf knooppunt Grijswoord is de verdraging nog 10 minuten.	5.16
516	In het zuiden op de A58 van Tilburg naar Eindhoven nog wel vrij veel verdraging tussen Moorgestel en Bes.	10.29
518	Op de A325 Arnhem-Duitse grens tussen Elst en Lent nog 35 minuten verdraging.	8.71
519	En ook op de N325-Duitse grens Arnhem tussen Nijmegen en knooppunt Ressen nog 25 minuten extra reistijd.	11.4
521	Steeds meer jongeren worden verdacht van zware misdrijven.	89.33
531	Maar toch moeten we meer ons best doen om jongeren buiten het strafrecht te houden.	15.11
532	Ook als zij die zwaardere misdrijven hebben gepleegd.	17.56
539	En er liggen plannen om de komende jaren honderdduizenden nieuwe woningen te bouwen.	19.1
541	Taco van Hoek van het Economisch Instituut voor de Bouw.	6.92
542	Zei daar gisteren iets over bij de collega's van Sven L.P. Als je naar de huishoudensgroei kijkt en zo.	8.72
543	Dit is zeker 60% van de vraag geweest op de Nederlandse woningmarkt.	76.61
545	Dus 60% van de woningvraag wordt veroorzaakt door migratie.	87.4
547	Is het verstandig om te bouwen met het oog op migratie?	21.44
548	En in welk deel van Nederland gaan we die woningen dan uiteindelijk bouwen?	32.8
549	Dat ga ik vragen aan Pieter Omtzigt, oud-partijleider van NSC.	5.38
550	En aan Peter Boelhouwer, hoogleraar huisvestingssystemen aan de TU in Delft.	7.95
552	Meneer Omtzigt, het is duidelijk wat Taco van Hoek van het EEB hier zegt.	6.37
553	We bouwen voornamelijk ook om migratie op te vangen.	63.66
554	Is het een goed idee om de komende decennia honderdduizenden huizen te bouwen met het oog op toekomstige migratie?	46.03
555	Oh, het is een heel goed idee om de komende jaren huizen te bouwen om het woningtekort op te lossen.	28.64
557	En moet je bepalen waar je precies voor bouwt en voor wie je bouwt.	4.3
558	En zolang we dat niet hebben, komen we er niet echt.	4.68
559	Daarom heb ik ook twee ingestonden artikelen geschreven.	5.18
561	Het is namelijk niet straks dat we 60% voor migratie bouwen.	89.32
563	Want de natuurlijke bevolking in Nederland die begint nu te dalen.	24.67
564	Er zijn dus meer sterftegevallen dan er geboortes zijn.	90.58
565	Er zijn nog een klein beetje extra huizen nodig vanwege het feit dat er iets minder mensen per woning wonen.	58.84
566	Maar ja, ik zie regio's hele grote opgaves maken van het rand van het land.	4.09
567	Terwijl een regio als Zuid-Limburg die krimpt met 3.000, 3.500 mensen per jaar.	32.7
568	Ja, dan moet je wel weten, in ieder geval beleid hebben wat voor migratie je zou willen.	6.54
569	Als je zoveel gaat bouwen, want anders laat je het overkomen.	5.57
570	En eerlijk gezegd vliegen mij altijd de duizelingwekkende cijfers om de oren.	3.65
571	100.000 woningen dit jaar, nou 97.000 volgend jaar en dan weer 100.000 daarna is in ieder geval de hoop.	12.49
572	Hoe weet ik dan of dat een woning voor de korte termijn is die wel nodig is volgens u?	7.79
573	Of dat dat een woning voor de lange termijn is waarvan u zegt, nou, denk er nog eens een keer over na?	5.35
575	En die gaat over de planning over de komende 25 jaar tot 2050.	17.68
577	Dan heb je het niet meer over de oplossing van de huidige woonproblemen, maar over van hoe richten we Nederland de komende tien jaar in.	7.7
578	En dan moet je een keuze gaan maken van wil je inzetten op grote migratie?	12.34
579	Dat kan, maar dan moet je dat wel bewust doen als regio.	4.63
582	Nou, dan moet je dat in je woonplannen prioriteit geven.	4.4
584	Zijn we een beetje als een kip zonder kop voor de lange termijn woningen aan het bouwen terwijl we helemaal niet weten wat er precies nodig is?	7.84
586	Dat eerste jaar was het maar waar, zou ik jullie zeggen.	3.79
587	Ja, we zitten nog steeds ver onder de taakstellingen.	3.81
591	Ik denk niet dat we die aantallen halen die de minister nu noemt.	7.67
592	En daarna verwacht ik als het zo doorgaat echt weer dalingen.	3.68
597	Dat we, en dat zegt ook de staatscommissie demografie, dat we beleid moeten ontwikkelen richting de migratie.	32.42
599	En ja, de politiek is met heel veel dingen bezig, maar niet met dit onderwerp.	3.99
601	En als je dat gedaan hebt, ja, dan kun je inderdaad die ruimte ook gaan inrichten.	4.61
603	Want als er nu een acuut probleem is en daarna krimpt de bevolking, dat lijkt me wel lastig voor planners.	14.53
604	Want mensen willen nu een huis hebben, maar je kunt niet een huis bouwen voor tien jaar.	14.37
606	Ja, maar de bevolking gaat niet krimpen en levert duidelijkheid.	7.72
607	Het kan zijn dat dat inderdaad in Zuid-Limburg en in Noord-Groningen gebeurt.	18.75
609	Kijk, we zitten nu op een migratiesalde van net onder de 100.000.	89.16
610	En we komen van iedere keer een aantal jaren boven de 100.000.	49.96
611	Nou, in die bevolkingsprognoses van het CBS, we hebben nu ruim 18 miljoen inwoners, gaat die migratie sowieso al dalen richting de 60.000.	38.03
615	En dan komen we uit op ergens rond de 19 à 20 miljoen inwoners.	11.16
618	En als we niets doen, dan blijft die migratie, waarschijnlijk op een hoger niveau.	10.48
619	Omdat natuurlijk de arbeidsmarkt vraagt om heel veel kracht, heel veel werknemers.	5.17
622	Nou, de migratie is de afgelopen 20 jaar uit landen als Polen gekomen.	52.7
623	Maar we zien, vanaf dit jaar zien wij, dat het aantal Polen dat vertrekt groter is dan het aantal Polen dat hier naartoe komt.	26.42
625	Nou, daar kun je inderdaad, zeker op arbeidsmigratie, niet heel veel beleid opvoeren.	11.89
627	En toen de grenzen opengingen, was het loon in Nederland te komen voor vier keer zo hoog als de loon in Polen.	47.29
628	Nou, als je in een ander land vier keer zo veel kunt verdienen, dan is er een redelijke migratiekracht.	16.31
630	Maar belangrijker nog, de economie van Polen is als een speer gegaan.	8.78
633	Nee, maar we weten nu hoeveel groterie is geworden, dat is indrukwekkend.	5.32
634	Dat is, het aantal nullen daar is altijd indrukwekkend.	3.87
635	Maar kijk, dus de komende tijd, als je migratie wilt, dan komt die van buiten de Europese Unie.	7.06
637	Daar is geen vrijheid van mensen om hier te komen of niet.	4.81
639	Of je arbeidsmigrant wilt hebben en hoe streng je asielbeleid is.	11.33
644	Is, ik snap heel goed dat lokale bestuurders zeggen van, wij willen niet krimpen.	4.26
647	Wat interessant is, dat een aantal van die regio's zegt, wij willen heel hard gaan groeien.	4.44
648	En dan denk ik, wacht even, als je natuurlijke bevolkingsdaling hebt.	3.78
650	Dan moet je wel denken, waar komen die migranten vandaan?	32.78
653	Noord-Rolland groeit nog met duizend inwoners per jaar.	25.96
654	Maar dat is niet vergeleken met wat het vroeger was.	3.84
658	Maar u heeft het over de natuurlijke aanwas is nergens positief.	4.6
662	Dat het niet zo heel veel zin heeft om hele gigantische woningprojecten op te zetten in Groningen en Drenthe en Maastricht.	7.53
663	Als we niet zeker weten of die huizen wel gevuld gaan worden.	5.08
664	Ja, dat lijkt me inderdaad niet verstandig als je dat niet zeker weet.	4.34
665	Overigens het grootste deel vindt natuurlijk gewoon van de groeivind in de Randstadplaats.	4.24
666	Alleen in Zuid-Holland is al een kwart van de productie vind in die provincie plaats.	22.02
667	Maar goed, naar verhouding, als je natuurlijk heel veel toevoegt of wat meer toevoegt in een gebied wat heel weinig woning heeft, is dat procentueel natuurlijk wel hoog.	6.33
668	Dus ja, daar moet je inderdaad wel goed naar kijken.	4.32
669	Kijk, wat nu het beleid is een beetje om die Randstad wat te ontzien.	4.98
671	En daar zit je inderdaad nog niet gelijk in de Pinoferie.	4.46
672	Zit je dan niet in Noord-Groningen of in Zuid-Limburg.	4.42
673	Maar dan moet je meer denken aan Zwolle, Deventer, Apeldoorn.	5.41
675	En je ziet ook al dat de laatste acht jaar dat ook gewoon meer mensen naar dat gebied vertrekken dan naar de Randstad komen.	4.68
676	Dus mensen kiezen ook bewust voor om daar te gaan wonen.	25.95
677	En het zou ook, gezien andere congestie in de Randstad en de drukte, zou het ook niet verkeerd zijn, denk ik, om dat wat meer te spreiden.	3.52
678	Of je dan helemaal in Noord-Groningen terechtkomt, dat waag ik ook te betwijfelen.	4.31
680	Ja, maar dat zijn andere gebieden dan waar Pieter Omtzigt het over heeft.	12.49
681	Ja, maar dat gaat natuurlijk om kleine aantallen op het totaal wat we bouwen.	4.55
683	Maar voor die gebieden maakt het natuurlijk wel veel uit.	4.01
684	Dat zijn vrij forse aantallen in de nieuwe Noord-Aruimte.	12.38
685	Er wordt inderdaad fors gebouwd, zeg maar, om die eerste schil buiten de Randstad.	4.73
686	Dus die Waarswolle, Arnhem, al dat soort steden die nu fors groter worden.	7.29
687	Waarvan het ook nog redelijk te bereizen is om overdag in de Randstad te werken.	4.64
689	Maar juist in de Noord-Aruimte worden die andere gebieden genoemd.	16.0
690	En wordt in een gebied als Twente, wordt gezegd, er komen dan 100.000 inwoners bij.	11.42
693	Dat is een zeer forse groei, ook in vergelijking met wat er met de Randstad gebeurt.	8.58
694	Dus hoewel dat tot nu toe niet gebeurt, zijn dat de plannen die gemaakt worden.	3.81
695	En dan denk ik, wacht even, als deze regio's nu krimpen.	3.58
697	En je wilt met 100.000 groeien, moet je 150.000 migranten eruit gaan halen de komende tijd.	28.65
698	Nou, die komen waarschijnlijk niet uit de Randstad.	3.94
702	Net zoals bij onze gasten waar ze in de jaren 70 overkomen zijn of andere migratiegolven.	12.95
704	Dus ik zou zeggen, ga zeker niet voor dat je in een krimpregio bent.	3.99
705	Maar als je fors gaat groeien, bedenk dan wel van tevoren.	4.45
707	En hoe zorgen we ervoor dat dat behadbaar blijft voor de gemeenschappen die daar zitten?	7.87
708	Meneer Boel, wat is nou het eerste wat er kan gebeuren?	4.4
711	Want het is wel een ramp als die migratie toch komt.	19.29
714	Nou ja, op een gegeven moment lukt dat natuurlijk niet.	4.48
715	Want als je voor leegstand gaat bouwen, dan gaat dat natuurlijk niet gebeuren.	7.76
720	Maar maken we ons dan niet druk om niks in dit gesprek?	5.25
722	Overigens, die migratie komt natuurlijk niet alleen.	13.28
724	Je ziet juist ook dat vanuit de Randstad mensen opschuiven naar dat middengebied.	4.77
725	En vandaar ook weer naar richting Twente, richting het noorden en het zuiden.	4.65
726	Dus er is echt een ripple effect wat over heel Nederland plaatsvindt.	7.56
727	Maar moeten we ons dan ook nu niet zo superveel zorgen maken?	7.21
728	Omdat u toch zegt, ja, uiteindelijk als er geen mensen zijn, dan is er niemand die zo'n huid laat bouwen.	4.65
730	Voor een belangrijk deel gaat dat wel gebeuren, ja.	4.41
731	En je ziet ook wel dat er werkgelegenheid ontstaat als er ruimte en mogelijkheden zijn.	4.63
733	We hoorden Pieter Omtzigt en Hoog Leraar Huisvestingssystemen, Peter Boelhouwer.	6.09
735	We moeten meer ons best doen om jongeren buiten het strafrecht te houden.	36.21
737	Dat zegt Janet ten Hopen, directeur van Stichting Halp.	11.77
740	U vindt dat we als samenleving die jongeren uit het strafrecht moeten houden?	25.34
741	Waarom moeten wij dat eigenlijk doen en waarom niet die jongeren en hun ouders?	16.32
742	Nou, omdat ik denk dat die jongeren en die ouders onderdeel uitmaken van een samenleving.	5.21
743	En dat een samenleving gedragen moet worden door ons allemaal.	5.71
744	Dus ik denk dat we met z'n allen moeten zorgen dat we die jongeren erbij houden.	5.1
746	Ja, en u zegt dan, het is wel goed om uit te leggen, jongeren moeten we uit het strafrecht houden nadat er een delict is gepleegd.	73.14
747	Dus het gaat, ik bedoel, iedereen zegt we moeten zorgen dat de jongeren geen dingen doen.	10.41
749	Maar u zegt ook, zelfs als ze iets hebben gedaan moeten we zorgen dat ze niet in het strafrecht komen.	16.08
751	Wat ik daarmee bedoel is dat al lang en breed uit onderzoek gebleken is dat als je snel reageert, maar buiten het strafrecht en op een manier die zorgt dat de jongeren gewoon mee kan blijven doen met waar die ook mee bezig is, met z'n school, met z'n sport, met z'n hele leven.	8.87
752	En daarin steunende elementen toevoeg dat dat beter werkt dan wat misschien intuïtief goed lijkt te werken, namelijk naar het strafrecht, zorgen dat je vondes krijgt, misschien zelf zorgen dat je opgesloten wordt.	9.95
754	En dus zegt u, ook als iemand geweld heeft gepleegd, stuur ze maar naar ons toe in plaats van naar de jeugdgevangenis?	34.38
757	Ik heb lang bij het OM gewerkt, dus ik weet ook dat er zaken zijn waarin het beschermen van de samenleving ook een heel belangrijk punt is.	5.47
760	Ik denk alleen wel dat we op dit moment zo behoedzaam zijn, ook vergeleken met een aantal andere Europese landen, dat er echt nog wel rek in mogelijk is om te zorgen dat we ze sneller en beter buiten het strafrecht kunnen begrenzen.	9.53
761	Want wat is het verschil tussen een behandeling van halt en een behandeling in het strafrecht?	17.55
763	We zijn over het algemeen gewoon veel sneller erbij dan wanneer je een heel proces moet doorlopen.	5.29
764	Daarnaast is het zo dat, en dat blijkt uit onderzoek, het doorlopen van het strafproces op zich al een stigmatiserend effect heeft.	48.36
765	Je wordt beschouwd als verdachte, je gaat je ook gedragen als verdachte, je gaat je gedragen als dader.	9.3
769	Maar omdat ze wat uitgevreten hebben, het is niet voor niets natuurlijk.	3.9
770	Nee, maar mogen ze er ook van leren, want dat is dan de vraag die wij stellen.	5.19
771	Hoeveel jongeren, en het is grappig sinds ik behaald zit, hoeveel mensen ik tref die zeggen, joh, je wil niet weten wat ik gedaan heb als jongere.	3.83
772	Ik heb ook fouten gemaakt als jongere, ik denk dat iedereen dat doet.	3.91
774	Nu gooit u alle fouten op één hoop en een fout verkeerd te laat komen op school is natuurlijk wel een andere fout dan met een wapen door de straat paraderen.	4.63
775	Zeker, maar als we praten over vernielingen, kleine mishandelingen, kleine diefstalletjes, beledigingen, bedreigingen.	5.89
776	Maar ik denk dat we dan een heel aardig eind komen hoor, als je kijkt naar wat gemiddelde jongeren zo uitvreet in zijn hele puberteit.	37.83
778	Want daar kun je het ook in leren, of heb je de reclassering, of je jeugdgevangenen krijgt ook al een andere behandeling dan als je veertig bent en iemand bedreigd.	19.46
779	Ja, maar wat ik net al zei, daar gaat tijd overheen en dan hebben we het over pubers.	5.16
780	Nou, die hebben over het algemeen niet een fantastisch geheugen.	4.19
781	Dus waar het om gaat bij jeugd is dat je zo snel mogelijk reageert op wat er gebeurd is.	4.62
782	En dat je ook wel echt probeert zo snel mogelijk te achterhalen met ouders erbij.	4.95
784	Met ouders erbij te kijken wat is er nu gebeurd en kun je dat een volgende keer anders doen.	5.16
785	En wat een belangrijk element is, is het herstelstuk.	4.21
786	Dus wat we altijd doen als er een slachtoffer is, is om contact op te nemen met dat slachtoffer.	5.8
787	En te zorgen dat we proberen zo goed mogelijk te herstellen wat dat slachtoffer is aangedaan.	4.76
788	Nu is het zo dat u van de wet niet alle gevallen mag behandelen.	8.66
789	U zegt ik wil die zwaardere delicten, maar op dit moment mogen bijvoorbeeld zedenzaken, wapenbezit en zware geweldsdelicten niet door halt gedaan worden.	15.08
791	Welke delicten zou u uit het strafrecht willen halen?	6.37
792	Nou nee, dat is niet een goede vraag met alle respect.	4.29
794	Het is natuurlijk niet uit het strafrecht halen, maar waar u de mogelijkheid krijgt om het strafrecht te vervangen.	6.68
796	Nou, ik denk dat het iedere keer heel erg erom gaat, van waar praten we over.	3.81
797	Kijk, niet iedere jongere die iets doet en aan een meisje zit, bijvoorbeeld in een zwembad of ik noem maar wat, gaat de serie verkrachten van de toekomst worden.	7.89
799	En op het moment dat het experimenteergedrag is, en dat doen jongeren, kun je ook zeggen, nou dat kun je heel prima buiten het strafrecht afhandelen.	7.83
800	Dus bijvoorbeeld als een jongen bij een andere jongen zijn onderbroek naar beneden trekt als een zwembroek.	71.43
801	Is dat dan volgens de wet misschien al een zedendelict waarvan u zegt?	15.18
803	En dat is, nou ja, dat spreekt inderdaad de jurist in mij.	3.87
804	Als je alle gedragingen die een jongere zo gemiddeld pleegt tegen het wetboek van strafrecht aanhoudt, dan is er best veel strafbaar te stellen.	17.88
805	Maar dat wil je niet allemaal, want daarmee overlaat je het strafrecht en je doet een jongere er ook gewoon geen plezier mee.	6.95
806	Maar zegt u, nou dat kleine bier waar je denkt, nou ja, misschien is die onderbroekje in de voetbalkleedkamer naar beneden, is misschien geen zedendelict.	4.15
808	Zegt hij, nee, ook als er echt serieus had gebeurd, als er wel verkrachting plaatsvindt, dan kan het alsnog zo zijn dat ik een betere optie ben dan het strafrecht.	10.05
809	Ik denk sowieso dat het verstandig is als maatschappij om de weg van de geleidelijkheid daarin te bewandelen.	4.96
810	Dus ik ken landen waar men inderdaad veel rigoureuzer al kiest voor buiten het strafrecht.	4.27
811	Ik denk dat het in Nederland ook een kwestie is van laten we nou langzaam eens gewoon gaan verkennen wat er mogelijk is.	4.88
812	En als je het hebt over verkrachtingen, dat zijn zware delicten, er staat twaalf jaar op.	28.4
813	Daar kan ik me heel goed van voorstellen dat de maatschappij zegt, nee, daarvoor zijn we te geschokt.	5.59
815	Nou, ja, het is heel vervelend voor u dat u met een jurist aan de tafel zit, maar ik weet wat verkrachtingen kan ook zijn.	4.93
816	Dat je een tongzoen bijvoorbeeld hebt, dat is ook een verkrachting.	30.67
817	Want je dringt binnen in het lichaam van een ander.	82.6
818	Nou, daar zou ik nog wel van willen zeggen, nou, een opgedrongen tongzoen tussen een vijftienjarige en een veertienjarige.	4.02
819	Zullen we dat nog een kans geven om te zeggen, daar stellen meisjes doorgaans geen prijs op.	7.66
820	Dus probeer dat nou even te vermijden voor de toekomst.	4.07
821	Als we het echt praten over zwaardere verkrachtingen, penetratie, soms ook in verband, samen met andere jongeren gepleegd, dan denk ik, hier is wel wat aan de hand.	9.47
822	Ja, en dan zegt u, sla halt maar even over, ga maar het strafrecht in.	5.36
823	Nou, je hebt andere mogelijkheden gewoon binnen het strafrecht.	5.12
824	Bijvoorbeeld een psychologische en een psychiatrische rapportage, dat doen wij allemaal niet.	5.03
825	Dus als je echt zorgen hebt over het type delict en met name het recidieve gevaar, vind ik dat je diepgaander moet onderzoeken.	5.43
826	En daarmee dus ook diepgaander maatregelen moet kunnen nemen.	4.44
827	U denkt aan de jonge crimineel, maar is het ook niet belangrijk om aan het slachtoffer te denken?	13.38
828	En dan is het strafrecht misschien wel een hele goede optie soms.	5.17
830	Ik denk dat ook slachtoffers in het strafrecht teleurgesteld kunnen raken, omdat ze lang niet altijd krijgen waar ze op hopen en er ook nog eens een keer lang op moeten wachten.	5.56
831	En er wil vormen ook van mediation zijn in het strafrecht, maar we ook zien dat daar lang niet altijd gebruik van wordt gemaakt.	8.71
834	En ook een organisatie als perspectief herstelbemiddeling kan buiten dat strafrecht zorgen dat dader en slachtoffer tot elkaar komen.	51.8
836	Want ik denk dat dat uiteindelijk is wat een slachtoffer wil.	4.39
837	Je wil gehoord worden, je wil goed geïnformeerd worden, je wil dat het snel is en je wil dat wat er aan schade is gerepareerd wordt.	4.16
838	Ja, maar in het volwassenrecht zeggen we vergelding is ook belangrijk of afschrikking.	21.44
839	Zijn dat dingen waar u gewoon per definitie niet in gelooft bij jongeren?	12.36
841	Ik zei net al, er zijn absoluut feiten die zoveel impact hebben in de maatschappij.	3.82
843	Van de afgelopen tien jaar gevallen van zeer zware zedendelicten, moord en doodslag.	46.4
844	Dat heeft zo'n impact in de samenleving dat ik denk dat dat niet aanvaardbaar is.	5.37
845	En uiteindelijk moet er ook iets van legitimiteit zitten, zowel in het strafrecht, maar ook in HALT.	3.85
846	Ja, nou lezen we, en dat zijn berichten die u ook, misschien merkt u het ook wel bij HALT zelf, die we steeds vaker lezen, dat het aantal criminele jongeren, dat dat groeit.	41.84
847	Ook dat ze sneller geronseld worden door de georganiseerde criminaliteit.	8.48
848	Nou hoor je, ik weet niet of het echt onderzocht is, maar misschien heeft u er wel meer verstand van zeggen van ja, dat komt ook omdat die criminelen die weten dat de jongeren wegkomen met een lage straf.	24.55
850	En daardoor is dat gemakkelijk om die jonge jochies daarvoor te gebruiken.	5.02
852	Nou, in z'n algemeenheid denk ik dat je voorzichtig moet zijn met de stelling dat ze steeds jonger worden.	4.2
853	Het WODC, het Onderzoeksinstituut van Justitie en Veiligheid, heeft dat een paar jaar geleden onderzocht.	31.4
855	Maar dat jongeren vaker worden aangehouden, dat is wel zo toch?	72.15
861	Maar dus de stelling, ze worden steeds jonger en het wordt steeds ernstiger.	11.49
863	Maar als je het echt gaat onderzoeken lijkt dat mee te vallen.	5.6
864	Ik denk wel dat de gedachte, we zetten minderjarigen in de spotlights en laten dingen doen omdat ze minder straf krijgen dan meerderjarigen.	17.0
865	Ja, 30 jaar geleden toen ik strafzaken deed, was dat niet anders.	8.02
866	Dus dat cynisme heeft altijd al wel in de wereld gezeten, moet ik heel eerlijk zeggen.	4.52
867	Wat we zeker ook wel zien, maar dat is bijna een vorm van uitbuitingen, is dat in georganiseerd verband jongeren heel bewust daarop worden ingezet.	5.51
868	En natuurlijk, ja, dat kun je bijna zien, ook als een vorm van omdraaien.	4.05
870	Want hoezeer kun je onder druk worden gezet om bepaalde dingen te doen waar jij uiteindelijk wel voor gestraft wordt?	11.39
871	En dan zeggen ze niet, de straf werkt afschrikwekkend.	6.82
874	Ja, gelet op dat puberbrein, dat is daar helemaal niet mee bezig.	5.91
875	Een puberbrein is impulsief en een puberbrein gaat voor een snelle bevrediging van behoeften.	90.58
876	Of dat nou de thrill van dingen is of geld of dus de gedachte, ik ga het maar niet doen.	3.98
877	Want ik heb net in de krant gelezen dat daar een hoge straf op staat.	5.69
879	En voor de duidelijkheid, in mei van dit jaar kwam het Openbaar Ministerie met haar jaarverslag.	11.06
880	En daarin stond dat het aantal tieners dat wordt verdacht van zware misdrijven vorig jaar opnieuw steeg.	82.79
884	Als jongeren bij halt komen, dan is een voorwaarde op dit moment dat zij hun vergrijp bekennen en ook spijt moeten betuigen.	12.26
888	Ik denk dat je enigszins kunt relativeren of dat altijd een harde eis moet zijn.	4.38
890	Het gaat erom dat je als jongere verantwoordelijkheid wilt en kunt nemen voor wat er gebeurd is.	4.56
891	Dat je niet altijd meteen kunt zeggen, ja dit was ik en dit heb ik precies gedaan.	3.65
892	En ik beken alle elementen waarvan ik beschuldigd word.	3.9
894	Ja, je zou willen dat dat misschien zo was, maar dat is niet zo.	4.05
895	Soms zijn jongeren nog niet zo ver, soms zit er ook echt een ander verhaal in.	4.58
896	Van drie, ik heb wel iets gedaan, maar die ander heeft ook iets gedaan.	4.48
898	Het maakt jouw eigen handelen niet minder verkeerd, maar het verhaal moet wel verteld kunnen worden.	4.27
899	En sommige jongeren zitten in een omgeving of komen uit een omgeving waarin praten met de politie en bekennen, snitchen, gewoon niet is wat je zou moeten doen.	39.33
900	Waar je dus op aangekeken wordt, maar die wel bereid zijn om mee te gaan in zo'n traject.	3.78
901	Het is een beetje wat ik vroeg altijd had op zitting, dan had je een ontkennende verdachte een hele zitting lang.	4.49
902	En dan werd uiteindelijk het vonnis uitgesproken door de rechter en dan zei hij, oh dat vind ik prima hoor.	6.03
904	Ja, je kan wel ontkennen, maar je kan ook ergens wel voelen dat je toch die verantwoordelijkheid neemt voor wat je gedaan hebt.	4.35
906	Want u zei net eigenlijk, de kern van bij HALT is dat je een hersteltraject aangaat.	6.09
907	Dat je dus ook de schade weer bij je slachtoffer goed maakt.	11.2
908	Hoe kan dat als je zelf al niet wil erkennen dat je iets hebt gedaan?	7.49
909	Hoe moet je dan ooit aan dat hersteltraject beginnen?	5.94
910	Ik denk dat dat de kunst is van wat wij proberen te doen en vaak wat ons ook lukt in de gesprekken.	4.03
911	Dus een jongere kan binnenkomen met een groot stuk weerstand en een beetje tegen heugen en meugen in zeggen, nou ik werk wel mee.	4.53
912	Maar nog niet toe zijn aan de reflectie op zichzelf.	3.65
913	De reflectie op wat er gebeurd is met het slachtoffer.	5.04
915	Dat is onze pedagogische aanpak om daarover met die jongeren in gesprek te gaan.	4.32
916	Dus het hoeft geen ingangseis te zijn, maar het kan gedurende dat traject alsnog plaatsvinden.	3.97
918	Kijk als je een jongere hebt die zijn mond niet open doet, die nergens aan mee wil werken, ook bij ons niet.	61.72
920	Dan gaat hij naar het OM en dan wordt hij alsnog vervolgd.	27.51
921	Dus dat gaat niet over het begin, maar om het einde.	3.72
922	Is het leuker eigenlijk om bij HAL te werken ten opzichte van het OM?	23.7
926	En ik denk dat veel officieren en rechters dat wel herkennen.	4.15
927	Als je veel strafzaken gedaan hebt, leer je beter onderscheiden in welke zaken je echt vindt die thuishoren in het strafrecht.	8.29
929	En ook zaken waarvan je denkt, gemiste kans hadden we anders moeten doen.	4.06
933	Zometeen al presenteert Stefan Kroem de Rode Draad.	6.36
934	En om half negen, half uurtje eerder dan normaal, zijn wij hier met Langse Leiden omstreken.	3.46
942	In de podcast Kunststof, misdaadjournalist Kees van der Spek is terug met een nieuw seizoen van Kees van der Spek ontmaskerd.	11.45
943	In internetoplichting gaat meer geld om dan in de hele cocaïnehandel bijvoorbeeld.	88.22
944	En schrijver Massie Hoetak schreef al van alles, van rap tot korte verhalen.	6.08
950	Bij een pensioen van ASR krijg je ook ASR Vitality.	13.89
951	Zo worden je werknemers nu beloond door te wandelen, zodat ze later financieel fit en vitaal van hun pensioen genieten.	21.92
953	Dit doet ASR voor jou en een gezondere samenleving.	7.86
956	Koop je een bril, dan krijg je de tweede bril of zonnebril gratis.	38.43
960	Klinkt lekker hè, als je zelf de controle over je werving hebt.	4.28
961	Tenminste, als alle profielen gecheckt en geschikt zijn.	3.9
962	Met Randstad Direct ben je zeker van het juiste talent.	4.4
967	Het beste talent, gecheckt en geschikt, vind je op brandstad.nl slash direct.	4.14
968	Vodafone Business geeft je de drive om snel grote stappen te zetten.	58.53
980	Beleef samen met jouw familie de leukste indoor-avonturen.	4.56
983	En laat je betoveren in de adembenemende bloemenwereld.	4.3