Dit is de Dag 🇳🇱

_id	6ac6864929df0bef04c06535
url	https://www.nporadio1.nl/uitzendingen/dit-is-de-dag/019d6776-66f9-705b-8324-86a3d7eb0d8b/2026-10-07-dit-is-de-dag
datetime	2026-10-07 00:00:00

 

Statements

idx	statement	score
0	Goedenavond, dit is de dag waarop minister Van der Brink van Asiel en Migratie een nieuwe wet presenteert, waardoor uitgeprocedeerde asielzoekers die hun terugkeer saboteren ook gestraft kunnen worden.	36.16
1	Hoe die wet eruit komt te zien, dat vraag ik zo meteen aan de minister na het NOS Journaal met Kasper Meijer.	7.47
2	In Nederland zijn de laatste jaren zes tot elfduizend huizen gekocht waarbij is gerommeld met de hypotheek.	22.44
3	Dat staat in een rapport van het Financieel Expertisecentrum dat al een half jaar bij het ministerie van Veiligheid en Justitie ligt.	14.06
4	Bij hypotheekfraude kopen criminele huizen met vervalste documenten, vertelt politiek verslaggever Ewout Kivit.	66.52
5	Voor een hypotheek vraagt de bank om heel veel gegevens en dan sturen ze die wel in, maar zijn die dus niet echt.	39.59
6	En die woningen worden dan gebruikt om bijvoorbeeld geld witte wassen, illegale verhuur, maar ook drugscriminaliteit in te doen.	47.33
7	Dus ja, dat soort dingen gebeuren er allemaal en daar wil de Kamer nu een oplossing voor.	8.4
8	Een van de oplossingen is het controleren van inkomensgegevens bij de Belastingdienst, maar tot nu toe wil het kabinet daar niet aan.	32.34
9	Hogeveen neemt maatregelen vanwege de aanhoudende onrust in de Drentse stad.	82.62
10	Al dagen veroorzaakt een groep minderjarige overlast door in een winkelstraat met vuurwerk en stenen te gooien.	90.85
11	Onaanvaardbaar, zegt burgemeester Breukelman en dus onderneemt de gemeenteactie.	8.64
12	Wat wij zelf ook doen is het opleggen van gebiedsverboden.	6.01
13	Vanaf vandaag zullen we ook gaan werken met een veiligheidsrisicogebied wat we aan gaan wijzen.	4.01
14	Om ook gewoon preventief hier ook te kunnen fouilleren.	4.37
15	Omdat er zijn voor iedereen hier prima is, maar op een veilige en normale manier.	5.05
16	En zoals het de afgelopen dagen is geweest, is dat niet het geval.	4.28
18	Nou, wij noteren de namen van iedereen die we in overlast hier aantreffen.	4.16
21	En ik zou dus ook heel nadrukkelijk de oproep aan ouders en verzorgers willen doen om ook hun verantwoordelijkheid te nemen hierin.	4.11
23	Nou, het is voor ons best wel lastig om heel direct een aanleiding of een oorzaak te vinden.	4.92
24	Die krijgen we ook in gesprekken met de jeugd, ook via het jongerenwerk, nog niet direct op tafel.	3.76
25	Kijk, we willen heel graag stimuleren dat er genoeg voor de jeugd te doen is.	5.05
26	Ook al zou het een uiting van verveling zijn, dan nog is dit natuurlijk nooit het normale gedrag.	4.13
27	Zeker niet als je kijkt dat er met vuurwerken gegooid wordt naar panden tussen menigte door.	29.59
28	Dat we ook in de fouillering een messen of een boksbeugel aantreffen.	4.04
30	De burgemeester van Hogeveen in gesprek met verslaggever Onno Beukers van Stad.	7.84
31	De situatie is onhoudbaar, zegt Erwin Slom van de stichting binnenstad Hogeveen.	8.2
32	Met zwaar vuurwerk naar mensen gegooid, geïntimideerd naar bezoekers, geïntimideerd naar ondernemers zelf.	7.29
33	Gegooid met eieren, heel snel met de vetbikes hier door de straat heen, dat de mensen aan de kant moeten springen.	3.45
34	En uiteindelijk is dat de grens geweest, alles bij elkaar, dat ze wie zo overschreden hebben.	3.74
35	En naar aanleiding daarvan heeft de politie ook opgetreden, gelukkig.	9.18
37	Nou ja, we zijn bezig om in kaart te brengen wat nu echt de behoefte is van die jongeren.	4.94
38	En naar aanleiding van die antwoorden, ja, daar zullen we andere acties op ondernemen.	3.89
40	Samen met het Openbaar Ministerie heeft Hogeveen meer dan 65 overlastgevers geïdentificeerd.	18.86
42	Bij Russische aanvallen op verschillende plekken in Oekraïne zijn vannacht zeker twintig doden gevallen.	87.21
44	Rusland wil vannacht onder meer de noordelijke stad Priluki aan met drones en raketten.	70.03
46	Op beelden is te zien hoe hulpverleners naar mensen zoeken onder het puin.	48.55
47	Ook andere gebouwen werden aangevallen, zegt correspondent Christian Pauwe.	11.22
48	Ook vooral op verschillende warenhuizen, magazijnen die gebruikt worden voor de opslag van, noem het maar op.	9.26
49	Deze nacht zou het onder andere gaan om een magazijn van Nipro-M. Dat is een soort bouwmarkt.	9.35
50	Eerder is daar ook al een magazijn van aangevallen.	8.7
51	Het is wel opvallend, want daar verkopen ze bijvoorbeeld ook veel powerbanks en andere materieelgeneratoren om de winter door te komen.	16.26
52	Dus in Oekraïne vermoeden ze dan al snel dat dat echt een bewuste aanval is om het leven en de voorbereidingen voor die winter nog moeilijker te maken.	11.04
53	Oekraïne heeft tegenaanvallen uitgevoerd op doelen in Rusland.	88.61
54	Daarbij zijn onder meer twee oliefaciliteiten geraakt.	16.9
55	Op een school voor beroepsonderwijs in Polen zijn minstens negen mensen gewond geraakt bij een steekpartij.	84.25
56	De politie heeft in de buurt een 19-jarige student opgepakt.	69.49
58	Het eerste gesprek tussen kabinet en werkgevers en vakbonden over een sociaal akkoord is in goede sfeer verlopen, zeggen alle partijen.	11.14
60	Archeologiemuseum Allard Pearson in Amsterdam heeft een illegaal opgegraven antieke vaas teruggegeven aan Sicilië.	37.05
61	De vaas werd in 1997 gekocht van een Zwitserse handelaar.	9.77
63	Talat Pearson Museum zegt zijn verantwoordelijkheid te willen nemen.	18.3
64	Mensen die met alcohol op een misdrijf plegen, kunnen in de toekomst verplicht een alcoholmeter krijgen.	88.04
65	De minister van Justitie van Wil heeft hiervoor een meerderheid in de Tweede Kamer gekregen.	10.4
66	De alcoholmeter ziet eruit als een enkelband met 24 uur per dag of iemand zich houdt aan een opgelegd alcoholverbod.	85.31
67	Volgens van Wil heeft een proef met zo'n meter laten zien dat deze techniek heel effectief is.	14.74
68	Het gaat om misdrijven als een verkeersongeluk of huiselijk geweld.	58.57
69	De alcoholmeter volgt niet zoals bij een enkelband waar iemand is.	50.45
70	Op verschillende plekken in Israël en daarbuiten zijn vandaag herdenkingen van de Hamas aanval van 7 oktober 2023 geweest.	21.3
71	Drie jaar geleden vielen Hamas terroristen militaire basis in Israël aan en bestormden ze kiboutsen in de buurt van de grens.	65.98
72	Bij de aanvallen werden 1200 mensen gedood en 250 mensen ontvoerd.	38.33
74	Meerdere ceremonies begonnen dan ook op dat exacte tijdstip.	4.9
75	Deze aanwezigen bij de herdenking in de kiboutspijk Kfar Aza in Israël vindt het een zware dag.	6.78
76	Over ongeveer 20 minuten komen overlevende en nabestaanden ook samen op de plek waar drie jaar geleden het muziekfestival Nova plaatsvond.	70.23
77	Daar werden honderden mensen vermoord op 7 oktober en ook tientallen mensen ontvoerd naar de Gaza-strook.	53.14
78	Ook in Nederland worden de aanslagen vandaag herdacht.	43.44
79	Bijvoorbeeld in Den Haag, daar is verslaggever Jeroen de Jager.	8.07
80	Het is sinds 7 oktober, drie jaar geleden, een jaarlijkse herdenking bij de vredesvlam die daar eeuwig brandt bij het Vredespaleis in Den Haag.	5.99
81	Alle gezinten komen daar bij elkaar, dus er is een rabbijn, er is een imam en een predikant die daar spreken.	6.35
83	En in de uitnodiging kun je lezen, we staan stil bij alle die ontheemd en gevlucht zijn, bij de gewonden en bij de nabestaanden.	4.43
85	De Nobelprijs voor Scheikunde gaat dit jaar naar een Franse en een Japanse wetenschapper.	20.54
86	Die hebben ontdekt dat sommige moleculen in twee varianten bestaan die elkaars spiegelbeeld zijn.	86.47
87	Bijvoorbeeld medicijnen kunnen die moleculen dan een tegenovergesteld effect hebben, waardoor een medicijn wel of niet werkt of soms zelf schadelijk kan zijn, legt de voorzitter van het Nobelcomité voor Scheikunde uit.	83.99
88	De wetenschappers ontvangen samen ruim 1 miljoen euro.	10.83
90	Vanavond vanuit het zuidwesten op steeds meer plaatsen regen.	69.07
93	Morgen opnieuw kans op buien en het wordt een stuk koeler dan vandaag met maximaal 16 graden.	39.52
99	Vooral de nasleep van ongelukken waar we mee te maken hebben.	6.02
100	De A2 Belgische grens richting Eindhoven van Maastricht Airport 20 minuten oponthoudt.	35.08
101	De A2 Utrecht richting Den Bosch tussen ouderijnen Cunenborg 20 minuten.	39.38
102	Op de A6 Lelystad richting Emmeloord voor de Ketelbrug 20 minuten oponthoudt.	21.06
107	Tussen Tilburg en Oorschot nog 10 minuten verdraging.	6.23
111	Vandaag herdenkt Israël de aanval van Hamas op 7 oktober 2023.	36.61
112	En ook in Nederland wordt de terroristische aanval herdacht.	15.79
113	Met buitenland-analist voor het Nederlands Dagblad Jan van Bentum.	5.83
115	En hier spreek ik zometeen terug op de aanval en bespreek ik de gevolgen.	3.47
118	Maar eerst iets anders, want asielzoekers die afgewezen zijn in Nederland moeten daadwerkelijk uitgezet kunnen worden, dat vindt het kabinet.	74.15
119	Daarom kan iedereen die niet meewerkt aan zijn of haar vertrek op een celstraf rekenen die kan oplopen tot een half jaar.	17.23
120	Dat presenteert asielminister Bart van der Brink vandaag in een wetsvoorstel.	13.94
123	Blijkbaar zijn er nogal wat asielzoekers die het onmogelijk maken dat ze uitgezet kunnen worden.	15.23
125	Nou, we hebben in Nederland, net als in de rest van Europa echt nog een enorme slag te slaan in het laten terugkeren van mensen die niet mogen blijven, omdat hun asielverzoek is afgewezen.	62.49
126	We weten in Europa dat dat rond 20% heeft gehangen, nu iets hoger ligt.	45.59
127	Maar we hebben daar echt nog een flinke stap op te zetten.	3.78
128	En dat doen we door mensen vrijwillig in de gelegenheid te stellen om terug te keren.	3.6
129	We kunnen dat gedwongen doen door samenwerking met landen die daar ook de ruimte voor geven om gedwongen terugkeer mogen te maken.	11.32
130	Maar er zijn ook landen waarin dat niet mee mogelijk is.	7.78
132	En voor dat vrijwillige moet dan de vreemdeling in dit geval meewerken.	5.52
133	En als hij dat dus frustreert, omdat hij dus niet mee wil helpen in zijn identiteit vaststellen in het meewerken om een afspraak te maken bij de ambassade om daar la c'est passé op te halen, dus een manier om te kunnen reizen.	6.46
134	Ja, dat zijn allemaal voorbeelden waarin mensen dan de terugkeer frustreren.	5.1
135	En ja, ik vind het zo belangrijk dat terugkeer veel beter gaat functioneren.	4.37
136	Het is ook echt een belangrijk onderdeel voor de geloofwaardigheid van het asielbeleid dat we met een strafbijstelling uiteindelijk ook moeten kunnen handhaven.	13.54
138	Wat voor handelingen worden er straks strafbaar die dat nu nog niet zijn?	11.09
139	Nou, wat ik net noemde, een van de voorbeelden die we zien is dat bijvoorbeeld bij mensen die dus mee moeten werken om een la c'est passé aan te vragen bij een ambassade om daarmee te kunnen reizen naar het land van herkomst.	5.92
140	Ja, als je daar niet aan mee wil werken dan is dat een voorbeeld waarin je echt je terugkeer frustreert.	6.27
141	Dat zou een voorbeeld kunnen zijn waarin je bij herhaling dat geprobeerd hebt.	4.57
143	Dan zou je dat via deze strafverpaling in ieder geval strafbaar kunnen stellen.	6.06
146	Dus daarmee zeggen we als Nederland dit vinden onacceptabel.	8.82
147	En twee, mogelijk heeft dat ook als effect dat zo iemand dan denkt, dat is me toch ook niet waard.	4.37
149	Want weet u hoe groot de groep is waarop dit wetvoorstel straks betrekking heeft?	16.38
150	Nee, we hebben uit eerder onderzoek, want er heeft natuurlijk een vergelijkbaar voorstel in hoe het juridisch werkt, eerder voorgelegen.	17.17
151	Maar met heel veel gedoe natuurlijk tot stand gekomen.	3.6
152	De zogenaamde asielnootmaatregelen werd, was daar een onderdeel van.	27.25
153	Dat was de strafbaarstelling van illegaliteit en die heeft u niet gehaald in de Eerste Kamer?	19.2
154	Nee, en dit is dus echt een aangepast voorstel wat juridisch deugdelijk is.	6.37
155	En ook de tijd krijgt om nu door organisaties en maatschappelijke partijen om daarop te laten reageren.	4.33
157	Uit die eerdere voorstellen kennen we dat het rond een paar honderd mensen per jaar kan gaan.	7.42
158	Oké, dus eigenlijk een hele kleine groep van mensen die frustreren dat ze terug kunnen keren.	7.62
159	Een enorm belangrijk signaal, omdat het natuurlijk wel echt gaat om draagvlak voor ons asielbeleid.	9.41
161	Nou, ik vind eigenlijk iedere strafbepaling in zichzelf nooit symbolisch.	4.57
162	Omdat het namelijk een strafbepaling drukt uit dat wij politiek en als samenleving ergens zeer veel waarde aan hechten.	7.86
164	Dus in zichzelf vind ik dit juist een hele belangrijke bepaling.	4.2
165	Omdat we daarmee zeggen, wij willen dat terugkeer gaat functioneren.	4.04
166	En dat mensen zich daar niet aan kunnen onttrekken.	5.49
167	U wilt mensen dan eventueel zes maanden vastzetten in de cel.	14.81
169	Of een boete opleggen die kan oplopen tot 5500 euro.	7.11
174	Dan zal er opnieuw natuurlijk gewerkt moeten worden aan terugkeer.	4.08
177	Namelijk, ja, maar betekent dat niet dat dat een soort draaidoorconstructie wordt?	6.2
179	Het is ook mogelijk om mensen, als ze in die straf zitten, gelijk weer mee te starten aan hun terugkeer.	7.48
180	Dus op allerlei manieren beginnen we altijd eerst aan het vrijwillige spoor om met mensen samen te werken.	3.63
181	Dus dat zou ook in dit geval weer dan worden opgepakt.	4.41
182	Dus het is niet per se zo dat ze dan de gevangenis uitkomen en direct door uw ambtenaren naar Schiphol worden gebracht om alsnog te worden uitgezet?	49.98
183	Nou, daar moet een terugkeer, er moet de mogelijkheid zijn om die terugkeer te realiseren.	3.82
184	Dus er is natuurlijk ook vreemdelingenbewaring in te zetten als er zicht is op terugkeer.	6.74
185	Maar ja, natuurlijk het liefst zou ik gelijk naar de tentie doorrijden naar Schiphol.	4.25
186	En dat zou ook onderdeel worden van het straf ten uitvoerlegging.	6.17
187	Want met mensen die niet zerechtmatig in Nederland mogen blijven, wordt ook tijdens de straf al gelijk gesproken over hoe we na de straf tot uitzetting over kunnen gaan.	24.4
188	En moeten ze de straf uitzitten of kunnen ze ook eerder weggaan als ze dan wel weg willen?	21.99
189	Want ergens klinkt het ook tegenstrijdig, want mensen waarvan u eigenlijk wil dat ze weggaan, gaat u nu juist in Nederland opsluiten?	11.07
191	En daar zijn ook mogelijkheden voor om daarop strafonderbreking, dat is wel een andere regeling die vaak voor een langere duur van gevangenisstraf geldt dan deze zes maanden.	10.56
192	Maar ik denk dat het zeker interessant kan zijn om ook na te denken of dat in dit soort situaties ook te gaan toepassen.	4.26
194	Ja, en die strafbaarstelling van de illegaliteit, die heeft het dus niet gehaald.	13.34
195	Deze wet gaat over terugkeerfrustreerders, mensen die dus niet meewerken aan hun eigen terugkeer.	62.85
196	Even om wat voorbeelden te noemen hoor, maar in een kerk in Kampen zit sinds november 2024 de Oezbekse familie Baba Jans.	8.12
197	Zij zijn uitgeprocedeerd, maar doordat een kerk een permanente dienst houdt, kunnen zij niet uitgezet worden.	9.26
198	Wilt u bijvoorbeeld die familie ook met een celstraf gaan raken?	9.59
199	Nee, want wij hebben heel duidelijk, als ook echt een heel duidelijk verschil ten opzichte van hoe dat in de vorige debat is, heeft gespeeld.	4.85
200	Dit gaat om de, laat ik zeggen, wat je hier doet, is niet wie je bent of waar je bent, nee wat je doet.	3.87
201	En je moet hier dus, de handeling is in dit geval, wordt bestraft en de handeling is het frustreren.	4.16
202	En voor dat frustreren moet er dus een terugkeerbesluitse zijn, en moet alle andere wegen zijn doorlopen van vrijwillig terugkeer, wat er onmogelijk was.	4.25
203	Dus alleen de handeling van het frustreren is strafbaar, en dus niet het zijn van wie je ook bent, op welke plek je Nederland ook verblijft.	7.2
204	Nee, maar is kerkasiel een handeling van frustratie, om dan even in uw woorden te blijven?	15.19
205	Nee, want dat ziet echt op de persoon, dus dit kan nooit zien op handelingen van andere mensen die mensen helpen.	5.48
206	Die discussie hebben we natuurlijk eerder ook gehad over de kopsoep.	4.43
207	Daar gaat het zeker niet om, het gaat enkel om de handeling van de persoon in kwestie.	4.32
208	En dat kan niet, daar kan geen straf op volgen voor mensen in de omgeving van deze persoon.	5.47
209	Nee, en dat staat ook expliciet in de wet, dat mensen die iemand helpen met dat misdrijven, want dat is het dan, dat die ontzien worden.	28.63
210	Maar het gaat in dit geval ook om de familie zelf, wordt die wel strafbaar met deze wet?	60.61
211	Dus niet de mensen die ze helpen, maar de uitgeprocedeerde asielzoeker die bijvoorbeeld in dat kerkasiel gaat zitten?	69.41
212	Nou, sowieso geldt dat natuurlijk altijd op individuele casus, ik nooit zal reageren, maar in zichzelf geldt voor deze strafbaarstelling dat er eerst een uitzetbesluit moet liggen.	6.19
213	En dat besluit dat moet worden gedaan door de dienst terugkeer en vertrek, dat er een hele procedure is geweest.	5.57
214	En in die procedure worden alle elementen van terugkeer ook gewogen, vrijwillige terugkeer, gedwongen terugkeer.	5.38
215	Dus zodra mensen niet in die procedure zitten, en dat geldt dus ook voor mensen die op enige manier, zoals u noemt, in een kerk zijn, dan zal daar geen sprake van zijn.	4.7
216	Ook niet als het aan het eind van die procedure is, dat terugkeerbesluit, dat is er, en dan denken mensen nou, we gaan eens een kerkdienst beginnen.	5.34
217	Dan zegt u niet, als je daar dan als uitgeprocedeerde asielzoeker gaat zitten, dan is kerkasiel nog steeds niet strafbaar.	78.46
218	Nou, kijk, u kent de hele discussie rondom kerkasiel.	6.63
219	Ik heb daar eerder ook mijn mening over gegeven dat de kerkasiel geen onderdeel vindt van het Nederlandse asielproces.	22.7
220	En tegelijkertijd weten we natuurlijk dat er een hele andere discussie achterweg komt bij kerkasiel.	5.34
221	Namelijk dat daar een viering plaatsvindt, een kerkdienst, die die kerkdienst in zichzelf is scheiding van kerk en staat.	4.09
223	Dit ziet echt op mensen die frustreren om mee te werken aan terugkeer.	8.57
224	En ik denk dat het goed is om daar die stap voor te zetten om die strafbaar te stellen.	4.22
225	Ja, en is het als uitgeprocedeerde asielzoeker in zo'n kerkdienst gaan zitten, is dat het frustreren van uitzetting of niet?	45.55
226	Nou, volgens mij probeert u nu en kerkasiel en terugkeer aan elkaar te knopen.	3.42
229	Maar ik ga niet de individuele casustiek in die zin van deze situatie waar u ook spreekt in kampen nu koppelen aan of niet dit wetsvoorstel.	4.79
230	Dit wetsvoorstel ziet gewoon op mensen die de uitzetting frustreren.	10.23
231	En tegelijkertijd weten we ook dat er mensen in kerkasiel zitten.	12.37
233	U bent ondertussen ook in gesprek met landen om terugkeerhubs te organiseren.	6.68
234	Dat betekent dat uitgeprocedeerde asielzoekers die niet mogen blijven naar een derde land worden gevlogen, bijvoorbeeld Rwanda.	85.87
235	Om vanuit daar uitgezet te worden naar hun thuisland.	4.28
236	Heeft de wet die u vandaag indient nog wel zin als u straks mensen naar zo'n derde land wil sturen?	20.77
238	Omdat het namelijk een Kijk, er zijn heel veel verschillende mensen met heel veel individuele achtergronden die wij natuurlijk uit het asielproces krijgen en terugkeer te maken krijgen.	11.22
239	Dus voor de terugkeerhub buiten Europa geldt eigenlijk vooral dat je mensen een tweede kans wil geven.	5.35
241	Maar ook nog niet terug kunnen naar hun land van herkomst.	4.06
242	Er op een andere plek wel veiligheid geboden kan worden.	5.83
244	Maar benadrukt maar waarom het zo belangrijk is dat we telke stappen blijven zetten om terugkeer te verbeteren.	4.65
245	Omdat dat de geloofwaardigheid van ons asielbeleid alleen maar kan vergroten.	14.3
247	En als mensen straks weigeren om mee te gaan naar bijvoorbeeld Rwanda, zo'n terugkeerhub land, ik noem het maar even als voorbeeld.	10.31
248	Worden ze dan ook strafbaar volgens deze nieuwe wet?	64.81
249	Nou, uiteindelijk is dat altijd in een industriele geval te beoordelen in de situatie dat zich dat voordoet.	4.17
250	We verwachten overigens bij de situatie van de terugkeerhubs dat het ook heel vaak zal gaan om mensen die dus niet terug kunnen naar het land van herkomst.	7.53
251	Maar wel Nederland willen verlaten en op zoek zijn naar een tweede kans om op een andere plek weer een leven op te bouwen.	9.72
252	Dus ik denk dat dat een heel ander groep mensen zal zijn dan dat dat hierop zit.	3.69
254	Dat betekent dat iedereen, nou ja, u nog van feedback kan voorzien om het maar even zo te zeggen.	3.88
255	Wanneer hoopt u dan dat de wet die het frustreren van die terugkeer strafbaar stelt in werking treedt?	25.39
256	Nou, ik hoop dat die naar de consultatie brengen we hem naar de Raad van State.	3.84
257	Dus dat is altijd het nette wetgevingsproces wat we deze keer wel helemaal doorlopen.	4.99
258	En daarmee komt er een advies en dan zal er in 2027 een behandeling plaatsvinden.	6.98
259	Dus ja, afhankelijk van hoe snel dat gaat en de Kamers daarvoor tijd maken, kan die daarna ingaan.	5.53
262	De minister voor Asiel en Migratie, Bart van der Brik.	14.06
264	Het is vandaag precies drie jaar geleden dat Israël werd aangevallen door de terroristische beweging Hamas.	77.56
266	Met buitenland-analyse Jan van Bentum van het Nederlands Dagblad en met de Joodse-Israelische-Nederlandse kern.	7.23
267	Hier spreek ik terug op die dag en bespreek ik ook de gevolgen.	3.54
269	Kern, wat is 7 oktober 2026, drie jaar na die aanslag, voordag voor jou vandaag?	5.64
270	Een lastige dag en een dag waar ook een soort van wolk overheen hangt.	4.02
272	Ga je dan nog vaak terug met je gedachten naar drie jaar geleden?	5.89
276	Maar ja, ik denk eigenlijk sinds gisteravond tot en met, nou ik heb hierna nog een herdenking, ben je er toch mee bezig.	3.39
277	Ja, kun je je nog herinneren hoe de eerste berichten op die ochtend bij jou binnenkwalen?	4.05
278	Ja, want het was zaterdagochtend en normaal slaap ik dan gewoon uit.	4.28
279	Alleen, ik weet niet waarom, maar ik was dus heel vroeg wakker, echt om zeven uur.	3.44
280	En mijn telefoon, ik zag opeens, ik deed mijn telefoon op en een ene andere bericht kwam binnen.	4.43
281	En ja, ik schrok me, ik had echt angsten, ik schrok me dood, ik maakte me zorgen.	4.11
282	Ik wist gewoon niet wat er gebeurde eigenlijk en wat ik ook voorbij zag komen.	3.85
283	Kon je al meteen inschatten hoe groot dat moment zou worden?	4.61
284	Ja, nee, ik dacht echt, ik weet nog wel wat ik stuurde van Israël wordt aangevallen.	4.69
285	Ik was ergens in het begin ook echt bang dat Israël gewoon echt van de kaart geveegd werd ofzo.	7.03
286	Dat dit de dag was waar je altijd bang was dat het zou komen en er was.	4.62
287	Maar ja, iets later had ik ook wel te zeggen, het is niet letterlijk het hele land.	3.63
288	En ja, dat er hard gereageerd zou worden, had ik, verzag ik toen al gezien ook de vreselijke beelden die ik al meteen voorbij zag komen ook.	3.46
289	Jan, jij hebt natuurlijk een andere rol als journalist.	3.78
291	Heel apart, we waren net op herfstvakantie, die kwamen die berichten binnen.	4.93
292	En ja, dan, ik heb meestal dan toch een laptop had ik bij me.	4.22
297	Wat kon jij meteen overzien hoe groot die gevolgen zouden zijn?	4.87
298	Ik bedoel, dat weet je natuurlijk nooit helemaal, want niemand kan de wereld voorspellen.	4.18
299	Maar dan dacht jij ook meteen, oe, dit zou wel eens het begin van een hele grote oorlog in het Midden-Oosten kunnen zijn?	6.35
300	Nou, een grote oorlog in het Midden-Oosten niet zozeer.	5.8
301	Maar wel, zeg maar, dat het enorme gevolgen zou hebben voor Gaza.	12.99
303	Ook gezien de eerdere confrontaties die er waren geweest in 2008, 2014, 2020.	16.12
304	Toen zijn er ook militaire confrontaties met Gamas geweest.	8.55
306	En wat Gamas dus nu had gedaan met zo'n massale aanval op Israël zelf, zou een enorme reactie veroorzaken.	22.34
308	En het was ook vrij duidelijk uit wat ze zeiden daarbij, dat dat ook mede een doel was.	4.08
311	En dat is later ook bevestigd door Gamas-leiders, ook zeer onlangs nog weer.	5.65
312	Vandaag kwam er een verklaring van Gamas-leiderschap naar buiten toe, op de Gamas-website.	14.91
313	En daarin staat op deze derde verjaardag van de Al-Aqsa-slag.	5.01
315	Het is een glorieuze historische mijlpaal van onze voortgaande strijd.	4.07
317	Het is fundamenteel in de geschiedenis van ons land.	4.57
319	En waarom rekenden zij, ik wil niet de woorden hopen gebruiken, maar zo klinkt het bijna als jij het zegt.	3.61
321	Omdat daarmee Israël de internationale diplomatiek zichzelf in een heel zwart daglicht zou spelen.	9.35
322	Dat was bij voorgaande confrontaties ook al wel het geval geweest.	7.4
323	Je zag dat dan bijvoorbeeld in landen als Groot-Brittannië, maar ook de Verenigde Staten, het aantal antisemitische incidenten scherp toenam.	57.38
326	En met de felle reactie die Israël zou geven, zou dat heel sterk toenemen.	5.01
327	Zou daarmee de positie van Israël diplomatiek internationaal worden afgebrokkeld.	18.31
328	En dat was, dat heeft ook de toenmalige leider Yadier Shindwar verteld.	7.65
329	We hebben Israël nu precies waar we ze willen hebben, zei hij, begin 2025.	20.06
330	En ook in recente interviews van de huidige leiderschap bevestigen ze dat.	8.97
332	Want dat is natuurlijk gebeurd sinds 7 oktober, drie jaar geleden, is er heel veel gebeurd.	7.46
333	Zijn er tienduizenden mensen ook omgekomen bij de oorlog tussen Israël en Hamas in Gaza.	77.15
334	En Jan, jij schreef een analyse dit weekend waarin je zegt, ja, beide kanten zijn sindsdien aan het radicaliseren.	10.57
337	Als je de enorme katastrofale gevolgen van jouw handelen ziet voor het Palestijnse volk daar in de Gaza strook.	11.02
338	Dan zou je toch op z'n minst second thoughts mogen hebben.	3.71
339	Dat je nog eens even nadenkt, wat hebben we in vredesnaam veroorzaakt.	4.03
340	En dat je dan zegt, oké, we gaan echt, proberen we hieruit te komen.	3.73
341	Nou dat, men doet wel alsof ze akkoord gaan met de vredesplan van Trump, van zijn vredesraad.	16.17
342	Maar stellen daar tegelijkertijd eisen aan waarvan ze weten dat Israël die niet akkoord mee zal gaan.	21.27
343	Want het klinkt bijna onmogelijk dat een terreurorganisatie radicaliseert.	12.01
345	Nou ja, in die zin van als je het effect van jouw handelen voor ogen ziet, letterlijk voor ogen ziet.	4.11
346	Van wat de mensen daardoor moeten leiden, moeten ondergaan.	4.57
347	En je blijft keihard op hetzelfde pad doorgaan, dan ben je toch wel vrij radicaal.	4.47
349	Heb je mensen als de minister van Nationale Veiligheid, Ben Kfir, in de Israëlische regering.	10.93
350	Die zegt, wij moeten de Palestijnse autoriteit, de Palestijnse regering in die zogenaamde aangebieden.	10.21
351	Waar zij dan het zowel bestuurlijk als ook qua veiligheid voor zeggen hebben.	4.43
353	Want anders dreigen zij een aanval al 7 oktober op ons uit te voeren.	7.53
354	zijn collega van Financiën, van andere radicale partijen, Nationaal Regio-Juanisme.	6.77
355	Bézale Smoltrich, die zegt, wij moeten hetzelfde doen als in Gaza.	22.88
356	We moeten ten oorlog gaan tegen de tegenstanders daar op de westelijke Jordaanhoever.	6.86
359	En als jij weet wat het ook politiek betekent voor Israël internationaal.	6.11
360	Dan kies je echt voor een pad van totale isolatie, die je niets meer van wie dan ook aantrekken.	5.74
362	En dus zie je aan twee kanten die radicalisatiekern.	15.73
364	Deel je Jans analyse dat ook de Israëli's aan het radicaliseren zijn?	64.17
365	Ik weet niet of radicaliseren in die zin het juiste woord is.	6.03
367	Aan de andere kant zie ik wel dat de huidige regering bij de peilingen afneemt in een aantal zetels.	4.8
370	Dus ik zou niet Maar die stemmen van Smotrich, Benkweer, ook anderen, die zijn er zeker.	3.57
371	En die Ja, dat zijn in mijn optiek ook zorgelijke geluiden.	3.64
373	Maar jij weet niet of dat ook voor de Israëli's geldt?	16.09
375	Dus wat ik zou gebruiken Ze zijn gewoon verhard, verbitterd en getraumatiseerd.	4.47
376	En ze vertrouwen hun buren nog minder dan ze daarvoor deden.	6.08
377	Wat ik eigenlijk ook kan begrijpen gezien 7 oktober.	3.88
378	Alleen gelukkig heb je natuurlijk ook in de samenleving stemmen en geluiden die zeggen Ja, er is geen andere weg zonder vrede, is er geen veiligheid.	4.01
379	En dat is wel alleen heel ver weg, wat moet ik erbij zeggen.	3.57
380	Ja, en dus is het een best donker verhaal dat jullie nu vertellen, Jan van Bentem en Keren Hiersen.	3.73
381	Ik ben benieuwd of er nog ergens ook wat perspectief is.	4.09
386	Ontdek de beste Booty Deals en meer op SocialDeal.nl.	11.05
392	Stap over naar Promovendum en bespaar minimaal 20% op de premie die je nu betaalt.	6.72
397	Ontdek ook de beste herfstvakantiedeals op SocialDeal.nl.	6.22
398	Energiek blijf je met VitePro, want het bevat vitamine B12.	87.33
402	Met tijdelijk extra veel voordeel op mobiele amendementen, telefoons en tablets.	6.35
406	Kom ook slim zaken doen en check odido.nl slash business.	5.9
414	Niet voor niets verkozen tot beste leverancier voor huishoudens met zonnepanelen.	20.97
417	Het is iets na half 7 en Dorot Megens heeft het laatste nieuws.	5.45
418	Door gejoemel met hypotheken zijn de laatste jaren in Nederland 6.000 tot 11.000 huizen gekocht.	20.06
419	Dat staat in een rapport dat bij het ministerie van Justitie ligt.	45.31
420	Bij hypotheekfraude kopen criminele huizen met vervalste documenten.	89.13
421	Die panden worden gebruikt voor witwassen en drugscriminaliteit.	30.66
422	De tweede kamer steunt de invoering van een alcoholmeter.	14.15
423	Die is bedoeld voor mensen die veroordeeld zijn tot een alcoholverbod.	82.28
425	De meter detecteert of mensen zich inderdaad houden aan het alcoholverbod.	89.12
426	De burgemeester van Hogeveen komt met een veiligheidsrisicogebied in het winkelcentrum.	26.14
428	Afgelopen maanden werden meerdere jongeren van fatbikes getrokken en bekeurd.	79.61
430	De VN zegt dat 200.000 Jemenieten inmiddels op de vlucht zijn voor de oorlog.	87.04
431	Vorige maand werd een staakt het vuren doorbroken door een offensief van de Houthis.	15.96
432	De VN zegt dat Jemenieten op de vlucht moeten rennen voor hun leven.	88.3
444	Op de A15 Rotterdam richting Europort is de rijbaan nog steeds dicht.	22.71
445	Voor Hoogvliet na een ongeluk verkeer richting Europort kan omrijden.	60.51
448	En we spraken dus over dat het drie jaar geleden is dat Hamas zijn aanval uitvoerde op Israël.	74.54
449	Daarover praat ik met Jan van Benten, buitenland-analyst van het Nederlands Dagblad.	5.45
452	Jan, jij volgt dit conflict eigenlijk al veel langer natuurlijk.	3.86
454	Als we dan een beetje uitzoomen, had je dan dertig jaar geleden ergens kunnen voorzien dat we in zo'n donker scenario zouden uitkomen?	6.67
455	Nee, toen was je, als je het over bijvoorbeeld 1995 of 1994 hebt, dan praat je over het net afgesloten zijn van de Oslo-akkoorden.	21.26
456	Waarin de toenmalige Israëlische premier Rabin en ook Yasser Arfat, leider van de Palestijnse bevrijdingsorganisatie PLO, waren overeengekomen dat ze in ieder geval een voorlopige oplossing zouden vinden voor bepaalde gebieden.	15.38
457	De ABNC-gebieden, dat hoeven we verder niet uit te leggen.	4.28
458	Bepaalde gebieden hadden dan de Palestijnse autoriteit die gevormd zou worden, die hadden daarvoor te zeggen.	26.57
460	En toen werd, een jaar later, werd Rabin vermoord door een Joodse extremist.	42.2
462	En toen pakte Simon Peres als zijn opvolger dat vredesproces op, wilde daarmee doorgaan, en begon Hamas met zelfmoordaanslagen, met name de hele vrede aanslagen in Tel Aviv en ook Jeruzalem.	33.83
464	Omdat Hamas geen vredesakkoord wilde hebben, want dan heb je dus dat er een staat Israël wordt erkend door de Palestijnse bevrijdingsorganisatie PLO.	78.49
465	En dat er dus ook een soort Palestijnse regering moet komen waarin Hamas het niet alleen voor het zeggen zou hebben.	19.06
466	Hamas heeft tien jaar later de macht gegrepen in Gaza op een vrij brute manier.	19.02
467	Ik was later in Gaza en sprak daar met een cameraman die wij in Israël gebruikten, toen werk ik nog bij de EO, bij het Buitenland Actualiteitenprogramma Twee Vandaag.	6.22
469	En die zat later in de Gaza-strook en zit daar nog vast.	5.82
470	Hij kan geen kant op meer bijna, een enkele keer mag hij naar Egypte toe.	3.54
472	Die wilde wel die vrede met hen, maar die was enorm geschokt hoe die machtsgreep ging.	4.27
474	Dat betekent dat als er eens een groep demonstranten aankwam, want er werd tegen demonstreerd, de inwoners van de Gaza-strook wilden dit ook niet.	33.87
477	Maar is dan het keerpunt in jouw ogen de moord op Rabin?	16.22
478	De moord op Rabin wordt wel eens een van de meest succesvolle politieke moorden van de afgelopen eeuw genoemd.	24.04
479	Omdat het daadwerkelijk het vredesproces enorm heeft gestresteerd.	7.81
481	Denk aan Ehud Barak, die in Camp David overlegde weer met Arafat.	6.67
484	Vergaande voorstellen voor de Palestijnse autonome staat daar.	23.62
485	Bevolgd door een heftige confrontatie weer vanuit de Gaza-strook.	5.76
486	En merk je dat gedurende die jaren ook, als je in Israël kwam, was het anders als je toen met de Palestijnse cameraman, waar je net over vertelde, was het toen ontspannender als je in de Palestijnse gobier of Israël kwam en vergelijking met nu?	13.02
488	We hadden afgesproken in Israël, we waren met een project bezig geweest en we zouden bij hem thuis gaan eten.	5.85
489	Hij woonde toen in Ramallah, op de westelijke Jordaanhoever.	9.25
491	Die bestond uit twee betonblokken aan de weerszijde van de weg.	8.25
492	En daar stond één jeep met twee militairen die even zoiets hadden van, ah nee, is goed, rij maar door.	4.91
493	Nou, als je daar nu komt met die enorme muur tussen het Israëlse gebied en het Palestijnse gebied op de westelijke Jordaanhoes, met name weer Oost-Jeruzalem.	9.71
494	Dan ga je door een stel forten heen, dat kun je je bijna niet voorstellen.	3.91
496	Het is zo anders en ook de mentaliteit is zo fundamenteel veranderd.	4.65
497	Het Israël van nu is niet meer het Israël van toen.	7.72
498	En het Palestijnse contact dat ik had op de westelijke Jordaanhoeven, die zei van, ja en ook bij ons zijn alle verstandige mensen of vertrokken of ze zijn gek geworden.	6.26
499	Keren, kun jij je nog iets voorstellen van hoe dat vroeger was of is dat lang verleden tijd?	4.51
500	Nee, nee, ik kan me heel goed herinneren ook de moordaanslag op Rabin, weet ik, als de dag van gisteren, ook al was ik negen.	5.36
501	Maar ik weet ook nog wel, als mijn moeder alleen naar Israël ging, toen met al die aanslagen, dat ze me echt moest beloven en zweren dat ze niet met de bus zou gaan.	7.52
502	Of ik weet ook nog, ja, een restaurant waar wij veel kwamen, dat er een aanslag was in Tel Aviv.	11.2
503	Dat heb ik allemaal best wel actief en bewust meegekregen.	3.66
504	Ook wel bekenden die via via die omgekomen zijn bij aanslagen.	59.72
505	Dus ja, dat krijg je wel op jonge leeftijd zelfs, ook al woon je Nederland, heel erg mee.	5.45
507	Dus dat, ja, en daarna kwam inderdaad die muur en toen namen de aanslagen wel af.	8.48
508	Dus of het schijnveiligheid was of veiligheid, nou ja, het leek effect te hebben.	4.08
509	Ja, en dus zitten we nu bij een situatie die daar ongelooflijk ver vanaf is.	4.55
510	Ik ben zo benieuwd hoe jij daar ook over denkt, ook, Karen.	4.13
511	Maar jullie wilden allebei heel graag wat zeggen of er nog een soort van licht aan het eind van de tunnel is.	3.71
514	Er is net vandaag weer een analyse gekomen van het Nationaal Instituut voor Veiligheid, INSS.	23.66
515	Dat zegt van ja, we hebben militair alles gewonnen.	9.57
518	Dat ligt op tafel, dat is dat vredesplan van Trump, zijn vredesraad.	6.75
520	Er ligt dus een concreet plan, daar kun je meer verder.	4.23
521	Zelfs een linkse vredesactivist als Gershon Baskin, die heeft onderhandeld namens Israël met Hamas over de vrijlater van Gijslaars al in eerdere conflicten.	29.69
522	Die zegt nu, laat alsjeblieft Eisenkot de nieuwe premier worden.	19.46
523	Ik ben politiek niet van zijn lijn, maar hij analyseert situaties.	3.48
524	En dan kan het niet anders dan dat hij net als honderden oud-commandanten van Israëlse strijdkrachten, politie, geheime diensten, inlichtingendiensten, noem maar op, commanders for Israel Security, die zeggen, je moet werken naar een akkoord met de Palestijnen.	7.89
525	Anders krijg je een continue oorlog en dat willen wij niet.	5.05
526	Dus er is een hele grote groep, met name vanuit de strijdkrachten, die zegt, genoeg oorlog, stop hiermee, zoek naar een oplossing.	4.27
528	Groot opinieartikel in de Jerusalem Post vandaag, Netanjauw is schuldig, hij moet ter verantwoording worden geroemd.	36.48
531	Ik vlieg ook later deze maand naar Israël om voor het eerst daar te stemmen op de oppositie.	5.18
532	Want Eisenkot is daar stafchef geweest van het leger, maar Golan is deputy stafchef geweest.	9.5
533	Dus dat zijn twee van de vijf oppositieleiders die echt weten wat veiligheid voor Israël gaat betekenen, moet betekenen.	23.94
534	En het hoopvolle voor mij is dat de vijf oppositieleiders een akkoord al hebben gesloten over de eerste vijf punten die ze in de eerste honderd dagen willen uitvoeren.	7.46
535	Ze hebben afgespraken gemaakt over hoe ze elkaar kunnen versterken tot aan de verkiezingen, dat ze elkaar niet aanvallen.	9.06
536	Dat zijn stappen die in geen enkel ander land, denk ik, plaatsvinden als het gaat om verkiezingen.	3.9
537	Maar die mij toch ook hoop geven op een toekomst die uit deze eindeloze geweldspiraal gaat.	4.39
538	En die kijkt naar een toekomst waar er niet alleen maar oorlog is.	4.35
539	Ja, en omdat jij dus ziet dat eigenlijk de hele oppositie zich probeert te verenigen en politieke verschillen over andere onderwerpen terzijde schuift om op die vredesvraag een alternatief te bieden voor Netanyahu.	9.94
540	Het is niet per se de vredesvraag of zo te zeggen, want er zitten ook andere punten.	4.04
541	En ik moet wel zeggen, het is de oppositie zonder de Arabische partijen.	6.51
543	Ze willen ook onderzoek naar hoe heeft dit kunnen gebeuren.	8.1
544	Want als je niet weet hoe dit ooit heeft kunnen gebeuren, 7 oktober, dan kan je het ook niet nog een keer voorkomen.	4.59
545	En ik denk dat dat ook een cruciale vraag is, waar echt heel Israël antwoord op wilrecht heeft en ook antwoord op moet komen.	6.27
546	Als je niet weet hoe dit kon gebeuren drie jaar geleden, dan ga ik niet nog een keer kunnen voorkomen.	4.0
548	Dus zijn de verkiezingen later deze maand superbelangrijk, ook voor wat de Israëlische regering gaat doen, Jan. Maar ja, Hamas is het dan nog steeds zo.	20.34
549	Die zijn niet uitgeschakeld in die driejarige oorlog.	12.28
550	Dus dan kun je misschien wel een wat constructievere Israëlische regering hebben.	6.84
551	Maar heb je dan nog niet net zo'n groot probleem met Hamas?	18.0
552	Ja, maar die vredesraad, daar zit ook een, zeg maar, een pollutionele tak aan.	6.67
553	Dat er een interim force, zoals ze dat dan noemen, vanuit met name ook Arabische policieagenten.	7.35
554	Ja, eigenlijk een soort VN-vredesmacht, alleen dan niet via de VN.	6.09
558	En dan in stappen komt er ook een Palestijns bestuur.	14.05
559	Er is een interim bestuur al, ook van Palestijnse technici, als het ware, bestuurstechnici.	6.32
561	En dan moet je langzamerhand naar de situatie dat er een deradicalisering is en dat er verkiezingen kunnen komen, zodat je ook een Palestijns doel hebt.	8.92
562	Abbas, de Palestijnse leider op de Westbank, op de Westelijke Huda, moet voorbereid zich ervoor voor.	15.68
563	En die zegt ook, wij houden in november komen er daar verkiezingen.	6.44
564	Met één voorwaarde, alle kandidaten moeten de akkoorden van Oslo erkennen.	5.86
567	Kerem, jij gaat straks naar de herdenking die georganiseerd wordt door de Israëlische ambassade.	5.51
570	Ik denk iedereen die er niet meer is sinds die dag.	3.55
574	Buitenlandanalyst Jan van Bentum en de Joods-Israëlische Nederlander Keren Hiers.	8.35
577	Dat is anders, want als uw cv-ketel vanaf 2029 kapot gaat, dan mag u geen nieuwe cv-ketel meer installeren.	16.54
579	Dat is in ieder geval het plan van de minister van Volkshuisvesting, Boekholt O'Sullivan.	8.87
580	Vier jaar geleden leek die maatregel er ook al te komen, maar dat werd uiteindelijk door het vorige kabinet van tafel geveegd.	9.81
582	Dat ga ik bespreken met Olaf van der Graag, voorzitter van de Nederlandse Vereniging Duurzame Energie.	6.8
585	Meneer van der Graag, toch eventjes om het helder te hebben.	3.96
587	Een hybride warmtepomp verwarmt je huis voor een groot deel met warmte uit de omgeving en met elektriciteit.	90.6
588	En wanneer het een beetje krap wordt of wanneer het erg koud is, valt hij terug op aardgas.	7.68
589	Dus in de praktijk zie je dat die hybride warmtepomp ongeveer drie kwart van het aardgas bespaart ten opzichte van een CV-ketel.	71.03
591	Ja, en die warmtepomp die heet pomp omdat die warmte uit de bodem of uit de buitenlucht naar binnen pompt.	67.97
592	Dus het grootste deel van de warmte haalt hij direct uit de omgeving of uit de sloot zelfs.	5.48
593	Maar hij heeft wel elektriciteit nodig om dat te kunnen pompen en om die warmte op te kunnen waarderen wanneer het koud is.	5.32
594	Kijk, en het kabinet zegt dus, zo'n hybride pomp mag natuurlijk ook wel een volledige warmtepomp zijn.	29.27
597	Ja, wat wij zien is dat die warmtepomp, die hybride warmtepomp, ruim 600 euro per jaar op de energierekening bespaart voor mensen.	73.4
598	Zo'n volledige elektrische warmtepomp, die ook heel goed is voor de plekken waar bijvoorbeeld woningen goed geïsoleerd zijn, die bespaart zelfs ruim 900 euro op de energierekening.	50.94
599	Dus het is voor een deel eigenlijk een vorm van consumentenbescherming.	6.48
600	Het beschermt mensen tegen betorenhoge energierekeningen.	90.66
601	Tegelijkertijd zien die overheden natuurlijk ook dat we nog steeds veel te afhankelijk zijn van aardgasimport uit Amerika, Rusland tot Midden-Oosten.	30.8
603	En ze willen ook de uitstoot van CO2 terugdringen om onze klimaatdoelen te halen.	86.18
604	En dus bent u enthousiast met dit voorstel van de minister?	8.58
606	Het was een grote teleurstelling toen het de vorige keer toch weer werd ingetrokken.	3.75
609	Ik ben niet enthousiast over het verbod wat de facto wordt ingevoerd.	6.18
610	Kijk, een warmtepomp is op zich een heel goed apparaat.	11.72
614	Nou, we zien, en dat meldt de minister ook, en dat zien we ook in alle statistieken, dat steeds meer mensen al zo'n warmtepomp nemen.	66.84
615	Dus als je kijkt naar hoe de verkoop gaat, die lijn gaat vrij stijl omhoog.	3.7
618	En dat is niet alleen, en dat vind ik vaak een beetje makkelijk wat de politiek doet.	4.15
619	In het begin, want we gaan al terug tot 2017, 2018, toen had ook meneer Van der Gaag met de NVDA al een oproep met een aantal andere partijen om in 2021 dit al te doen.	11.82
620	Dus hij had eigenlijk al uitgefaseerd moeten worden.	4.19
622	Het uitsterven van de cv-ketel moest op de agenda, schreven kranten.	26.03
624	En je ziet dat op zich dus het enthousiasme neemt toe.	3.75
625	Het wordt lucratiever of het wordt beter om te doen.	6.3
626	Alleen we zien tegelijk dat de politiek aardgas steeds duurder maakt.	59.1
627	Niet alleen door conflicten, niet alleen door oorlog.	4.82
628	De belasting op aardgas wordt steeds hoger gemaakt om mensen maar van dat aardgas weg te krijgen.	88.89
630	Dan wordt het op een gegeven moment interessant om over te stappen.	4.02
631	Dat doen mensen nu, maar dat is dan nog steeds niet genoeg.	3.7
633	Maar dat zou nou net, en dat zagen we in 2017, dat zagen we in 2022, zou nou net het draagvlak wat er voor is, zou dat wel eens onderuit kunnen halen.	4.6
634	U zegt mensen stappen al over en meneer van der Graag, dan is een verplichting toch helemaal niet nodig.	6.97
635	En gelukkig wordt die warmtepomp steeds populairder, omdat die inderdaad ook steeds meer financieel voordeel oplevert.	7.07
636	Maar het is ook belangrijk om te zorgen dat iedereen dit kan doen.	4.13
637	Dus de mensen die nu die warmtepomp kopen, dat zijn vaak mensen met een hoger inkomen, die die investering ook kunnen dragen.	24.0
638	En dit blijft ook nog een ander punt, maar waarom zou je het verplichten als het zo'n goed idee is om hem aan te schaffen?	7.7
640	Die verplichting zorgt ervoor dat ook verhuurders van woningen de verplichting krijgen om een kapotte cv-ketel te vervangen door een warmtepomp.	87.14
641	Dus dat betekent ook dat de energierekening van huurders met zes tot negenhonderd euro per jaar omlaag gaat.	25.9
644	Is dat een beetje de orde van grootte waar ik aan moet denken?	4.51
645	Ja, het ligt eraan of het hybride of all-electric is, maar het is een grote investering.	7.67
646	En dat is ook wat wij vinden dat een belangrijke opdracht voor de politiek nu is.	4.47
647	Dat is zorgen dat die investering haalbaar wordt gemaakt voor mensen.	5.12
648	En dat betekent dus ook dat daar subsidies en ook renteloze leningen voor beschikbaar moeten zijn.	5.95
649	Het is even het punt van die verhuurders, want die verhuurders die moeten wel die kosten maken in plaats van een goedkopere cv-ketel.	6.82
650	Maar die profiteren niet van die lagere energiekosten.	16.5
654	Alleen wat, zowel in de brief van de minister, ook wat ik van meneer Van der Gaag hoor, is dat er steeds wordt benadrukt dat er een besparing te halen is.	7.2
658	Nee, het is meteen, alleen je moet het apparaat kopen.	5.33
659	En als een cv-ketel, en dat zijn bandbreedtes, maar ongeveer als een cv-ketel nu zo'n 2000 kost, kost zo'n hybride rond de 6000.	15.79
660	Het kan al iets meer zijn, en dan komt er nog wel wat subsidie af.	4.22
665	Dus echt van een prijsverlaging, omdat er steeds meer mensen er een kopen, is eigenlijk nog geen sprake.	4.35
666	Zo'n volledige warmtepomp praat je boven de 10.000 en dan moet je vaak ook nog aan je huis wat doen.	9.92
667	En dus die terugverdiendheid, dat is interessant, dat schrijft de minister ook in haar brief vandaag.	12.96
668	Ze laat nu onderzoek doen in welke gevallen de terugverdiendheid eigenlijk binnen de levensduur van het apparaat valt.	11.96
669	Dus het is geen gegeven dat als je hem koopt, dat je hem altijd binnen de levensduur, totdat je hem weer moet vervangen, dat je hem terugverdient.	4.55
670	Dus het kan toch duurder worden voor de consumenten?	20.08
671	Nou, blijkbaar, anders laten ze er geen onderzoek naar doen.	10.55
673	Maar je moet kijken, wat zijn de kosten die je moet maken om hem te kopen en te laten installeren?	5.77
675	Schets je een te rooskleurig beeld van de financiële rekensommen, meneer Van der Gaag?	7.45
677	En ik ben het ook eens met de heer De Boer, dat je ook naar die investering moet kijken.	4.04
678	Dus daarom zeg ik, de politiek moet ook zorgen dat die investering mogelijk wordt gemaakt voor mensen.	5.25
679	Zodat zij structureel hun energierekening kunnen verlagen.	17.74
680	En op dit moment zijn er ook goede regelingen voor, alleen die eindigen in 2030.	12.4
681	Dus de politiek zou dat moeten doortrekken tot 2040, denk ik.	7.74
682	Want dan geef je mensen echt de kans om hier aan mee te doen.	4.65
683	En laten we niet vergeten, op die manier gebruiken we ook als Nederland een stuk minder aardgas met z'n allen.	60.51
684	En dat halen we nu uit hele lastige plekken op aarde.	4.25
685	En we zien ook dat die energierekening spontaan kan verdubbelen als er weer ergens een geopolitieke crisis uitbreekt.	13.2
686	Kijk, wat het probleem is, en ik snap dat de minister is enthousiast, de meneer Van der Gaag is enthousiast van de Vereniging van Duurzame Energie.	8.93
687	Ik snap het allemaal en deels hebben ze ook gelijk.	3.9
688	Alleen nogmaals, die terugverdientijd, dat is nog onhelder.	3.68
689	En we zagen ook vorige maand een onderzoek, en ik dacht ook mede door de NVDE mogelijk gemaakt, dat sowieso de energierekening wel zo'n 600 euro per jaar in 2031 kan zijn gestegen.	62.6
690	Dus die 600 die je dan nu mogelijk per jaar minder hoeft uit te geven, komt er op andere manieren weer bij.	11.46
692	En dan kun je zeggen, nou doe je het niet, heb je nog meer kosten.	3.72
693	Maar het hele idee, dat als je dit nou maar doet, dat het alleen maar voordelen biedt, sterker nog, in dat rapport bleek ook, dat wie een warmtepomp heeft, percentueel meer stijging voor ze kiezen krijgt de komende jaren dan op aardgas.	48.95
695	Maar dus, ik vind dat zowel de minister als belangenbehartigers het hele verhaal moeten vertellen, al was het maar, omdat je dan draagvlak behoudt.	4.57
696	Want mensen komen erachter dat het misschien wel niet zo rooskleurig is, en dan zijn ze boos.	4.94
697	Bent u bang voor het draagvlak, meneer Van der Gaag?	4.98
698	Er wordt altijd allergisch gereageerd op verplichtingen, dus ik realiseer me dat dit ook veel kritiek zal krijgen.	4.31
700	Er was ook heel veel verzet tegen het afschaffen van de verkoop van gloeilampen.	28.65
701	Maar inmiddels is iedereen eraan gewend en besparen mensen handenvol met geld, doordat ze veelzuinige ledverlichting gebruiken.	37.4
702	Dus soms heb je dit soort ingrepen nodig, en daar hoort weerstand bij.	3.57
703	Maar daar horen dus ook goede maatregelen bij, om te zorgen dat het mogelijk wordt voor mensen.	4.81
704	Ik zag een kloot van Soms is de verplichting een klikken om een beetje vooruitgang te krijgen, meneer De Boer.	3.84
705	Nou ja, ik denk dat verplichting in dit geval niet nodig is.	4.42
706	Nogmaals, we zijn het eens over dat het op zich Maar dat snappen we ook niet in uw verhaal.	3.49
707	Want u zegt, ja, eerst zegt u mensen stappen massaal over.	4.3
708	En daarna komt u met een argument dat het eigenlijk toch veel duurder is dan dat we op dit moment denken.	5.83
710	Ja, met die onzekerheid willen mensen toch niet meer overstappen.	4.34
711	En zou je die verplichting toch juist wel nodig hebben?	9.03
712	Ik denk dat verplichting op dit vlak, nogmaals, we hebben het al twee keer eerder gezien, in 2017, 2022, daar komt vanzelf pushback op in de Tweede Kamer.	10.59
713	Het is ook maar een voorstel wat de minister vandaag in de brief schrijft.	29.42
715	En op het moment dat je gaat verplichten, daar heeft meneer Van der Gaag uiteraard gelijk in, valt veel van de ratio, die valt hier achter weg.	3.92
716	Dus ik vind ten eerste dat de politiek, ik zou bijna zeggen, het eerlijke verhaal moet vertellen en niet alleen maar het juichverhaal.	3.7
717	Dus kom nou eerst eens even met die terugverdientij.	3.56
718	Gaan mensen bij het eerlijke verhaal nog vrijwillig naar die warmtepomp toe?	6.99
720	Gaan mensen bij dat eerlijke verhaal in uw ogen nog wel vrijwillig naar die warmtepomp toe?	5.94
721	Nou ja, ze zullen op een gegeven moment wel moeten, want vergis je niet, de belasting op aardgas, even los nog van conflicten en internationale oorlogen en noem maar op, die wordt steeds hoger.	8.81
723	Mensen zullen uiteindelijk zelf voor een warmtepomp kiezen.	6.01
725	En die huizenverhuurders, die de gasrekening niet betalen.	63.58
726	Maak hem even af, nog altijd is zo'n warmtepomp, zo'n hybride, drie keer duurder dan de cv-ketel.	42.36
734	En juist door die markt voorspelbaar te maken, zowel voor de fabrikanten van die warmtepompen, wat heel vaak Nederlandse bedrijven zijn, zonnepanelen halen we uit China.	35.61
735	Maar warmtepompen die halen we uit Arnhem en uit Tiel en uit Apeldoorn.	10.6
736	Maar juist door deze afspraken te maken, weten die warmtepompfabrikanten waar ze naartoe moeten werken.	12.21
739	Die zijn installateurs moet voorbereiden om dit te gaan doen.	7.61
740	Dus juist door die duidelijkheid aan de markt te geven, krijg je precies dit, namelijk kostenreductie.	5.21
742	Slimme vragen, want het zijn vragen van luisteraars via de NPO Luisterapp.	4.78
743	Janette vraagt zich af, stijgen de kosten voor het netwerk bij het massaal invoeren van de warmtepomp?	21.56
745	Sowieso gaan we zo'n 235 miljard euro de komende 13 jaar in het net investeren.	12.63
746	We hebben al gezien dat de ACM de toezichthouder heeft gezegd, volgend jaar komt er 141 euro bij.	14.39
747	Voor gemiddelde huishandels, daar hebben we het altijd over, het gemiddelde.	6.16
749	Ja, die hou je ook natuurlijk als je aan de stroom blijft zitten.	6.92
751	Ja, in plaats van dat je gas gebruikt, ga je dan veel meer stroom gebruiken.	81.68
752	Dus zeker, het is niet dat je zegt, nou, we zijn van het gas af en daarmee zijn we van de kosten af.	3.73
754	En Frank, die vraag naar de NPO Luisterapp is wel een vraag in het verlengde.	5.95
758	Dus in deze brief van de minister staat ook dat die warmtepompen slim zullen moeten zijn.	65.18
759	En daarmee bedoelt ze dat ze bijvoorbeeld kunnen worden afgeschakeld als het elektriciteitsnet het niet aan kan. En ook hier zullen we consumenten echt in moeten helpen om te zorgen dat ze stroom gebruiken wanneer er bijvoorbeeld veel zon- en windenergie is.	30.86
760	En ook wanneer er veel ruimte op het elektriciteitsnet is.	7.45
761	Ja, dit is wel een extra complexiteit die de minister invoegt.	5.93
763	Dus de warmtepomp moet op een gegeven moment mogelijk uit als we te veel stroom in de wijk gebruiken.	8.93
764	Dit vraagt echt om moeilijkheden als je het op die manier aanvliegt en nogmaals verplicht.	4.75
766	Die warmtepompfabrikanten die kunnen dat prima regelen.	11.22
767	En een goed geïsoleerd huis kan de warmte een paar uur vasthouden.	74.15
769	En je kunt er ook een buffervat naast zetten met warm water.	4.25
770	Maar wanneer van de goud, u weet ook door het te verplicht.	4.05
773	Dan heb je die elektriciteitsnet even een paar uur niet nodig.	6.43
775	Een hybride warmtepomp die kan terugvallen op aardgas wanneer het even niet past.	61.97
776	Dus er zijn heel veel mogelijkheden eigenlijk om die warmtepompen mee te laten bewegen.	7.44
777	Dat klopt, dat kan. Maar u schetst vaak, en dat doet de minister ook, het beeld van mensen die en een batterij kunnen betalen en zonnepanelen hebben.	33.26
778	Het gaat om zo'n 200.000 huishoudens per jaar die ineens geen 2, maar 6.000 euro moeten investeren.	10.22
781	Maar juist de politieke pushback die je ziet op dit soort verplichtingen, die komt uit het feit dat heel veel mensen het niet mee kunnen maken.	5.38
782	En de minister zegt, ja, dan kunnen ze nu vast gaan sparen, las ik.	16.32
783	Nou, dat vind ik wel een van de aller slechtste argumenten.	3.77
784	De politiek moet daarin bij springen, daar ben ik het echt mee eens.	4.54
786	Olof van der Gaag is voorzitter van de Nederlandse Vereniging Duurzame Energie.	16.51
788	Zometeen, dan presenteert Natasja Kips de Rode Draad.	6.27
789	En om 9 uur, dan zijn wij er weer met langste lijden in omstreken.	3.37
790	Daarin onder meer aandacht voor giftige paddelstoelen met nare gevolgen.	31.56
804	En worden bovendien geplaagd door een alles verwoestende hongersnood.	8.05
805	Hoe kan zo'n kolossale ramp zo onzichtbaar blijven voor ons?	10.96
806	Daar praat ik over in de Tolhuis Tuin in Amsterdam.	5.02
819	En zeg tegen je buren, schoolpleinouders en appgroepjes.	13.17
821	Boek nu je tickets al vanaf 48 euro op transavia.com.	7.72
827	Het zijn ook doei-doei-dagen bij Transavia Holidays.	8.98
828	Met tijdelijk 20 kilo ruim bagage inbegrepen bij je pakketreis.	13.6
835	Tenminste, als alle profielen gecheckt en geschikt zijn.	3.9
836	Met Randstad Direct ben je zeker van het juiste talent.	4.4
843	Verkoos het op beste leverancier voor huishoudens met zonnepanelen.	16.77
844	Ontdek je voordeel op frankenergie.nl Het beste talent, gecheckt en geschikt, vind je op brandstad.nl slash direct.	4.18
856	De business software voor facturatie, boekhouding, salaris en rapportage.	8.43